Blik hoort bij het PMD-afval: de oranje zak of bak voor Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drinkpakken. Gooi je conservenblik, frisdrankblikje of aluminiumschaaltje dus niet bij het restafval. Dat is zonde, want blik is bijna oneindig recyclebaar. Wil je weten welke blikken precies waar horen en hoe het recycleproces werkt? Dit artikel legt het stap voor stap uit, inclusief de veranderingen die in 2026 van kracht zijn.
Wat is blik eigenlijk? Soorten en materialen
Blik is een verzamelnaam voor metalen verpakkingen. In de praktijk zijn er twee basissoorten: stalen blikken en aluminium blikken. Beide zijn metaal, maar ze gedragen zich anders bij recycling en hebben een andere toepassing in de supermarkt of keuken.
Stalen blikken zijn de meest voorkomende conservenverpakking. Denk aan blikken tomaten, tonijn, soep, groenten of hondenvoer. Ze zijn zwaarder en magnetisch, wat ze makkelijk te sorteren maakt in een recyclingfabriek. Een magneet pikt staal er feilloos uit.
Aluminium blikken zijn lichter en worden vooral gebruikt voor frisdrank en bier. Ook waxinelichtjes hebben vaak een aluminium cupje. Aluminium is magnetisch inert, dus niet aantrekkbaar voor magneten. Recyclingfabrieken gebruiken wervelstromen (Eddy currents) om aluminium te scheiden.
Naast deze twee zijn er ook metalen verpakkingen van een combinatie van materialen: een blikje met een plastic deksel, een aluminium schaaltje met een folie-afdekking of een conservenblik met een laklaag aan de binnenkant. Al deze types horen bij het PMD-afval, zolang ze verpakkingen zijn en leeg zijn (of grotendeels leeg).
Hieronder een overzicht van veelvoorkomende bliksoorten:
| Soort blik | Materiaal | Voorbeelden | Hoort bij |
|---|---|---|---|
| Conservenblik | Staal | Tomaten, tonijn, soep, groenten | PMD-bak of -zak |
| Drankblikje (groot of klein) | Aluminium | Frisdrankblikje, bierblikje, energydrank | Statiegeldautomaat (25 cent) |
| Aluminiumschaaltje | Aluminium | Taartvormpje, maaltijdtray, wegwerpschaaltje | PMD-bak of -zak |
| Waxinelichtje cupje | Aluminium | Theelichthouder | PMD-bak of -zak (leeg en schoon) |
| Verfblik / spuitbus | Staal of aluminium | Lege lakbus, haarspray, deodorantbus | Klein chemisch afval (KCA) of PMD (leeg en zonder druk) |
| Koekblik / snoepblik | Staal of blik met deksel | Kerstsnoepblik, theeblik | Metaalcontainer milieustraat of klein metaal bij PMD |
| Aluminiumfolie | Aluminium | Omsloten maaltijdfolie, ovenschaal-folie | PMD-bak of -zak |
Hoe werkt de PMD-regel: wat mag erin en wat niet?
PMD staat voor Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drinkpakken. Blikken vallen onder de “M” in die afkorting. Per 1 januari 2026 geldt er een nieuwe landelijke Wel/Niet-lijst voor PMD, opgesteld door Verpact (de organisatie die de verpakkingsketen in Nederland beheert). Die lijst is uniformer dan voorheen: gemeenten mogen niet meer zelf bepalen wat extra wel of niet mag, zodat Nederlanders in heel het land dezelfde regels volgen.
Wat mag bij PMD sinds 2026 (en daarvoor was dat al grotendeels zo):
- Lege en schoongemaakte metalen verpakkingen (conservenblikken, aluminiumschaaltjes)
- Lege drankblikjes die geen statiegeld hebben (sommige kleine formaten)
- Aluminium cupjes van waxinelichtjes (leeg en schoon)
- Aluminiumfolie van verpakkingen
- Combinatieverpakkingen met plastic en metaal, zoals soepzakjes, vleeswaren-verpakkingen en kruidenzakjes
- Koffiecups van aluminium of plastic (nieuw per 1 januari 2026, ook als ze niet helemaal leeg zijn)
Wat niet bij PMD mag:
- Grote metalen voorwerpen (steelpan, gereedschap, fiets): die horen naar de milieustraat
- Spuitbussen die nog onder druk staan: die zijn klein chemisch afval (KCA)
- Drankblikjes met statiegeld (25 cent): die lever je in bij de supermarkt
- Blik met verf- of chemische resten: ook KCA
Twijfel je? De Afvalscheidingswijzer van Milieu Centraal geeft per type verpakking aan wat de juiste afvalbak is. Typ het product in en je krijgt direct antwoord.
Als je ook nieuwsgierig bent naar andere verpakkingen die soms voor verwarring zorgen, lees dan over de juiste afvalscheiding van spuitbussen. Of bekijk de specifieke recyclingtips voor blikjes, want voor drankblikjes gelden aparte regels vanwege het statiegeld.
Statiegeld op blikjes: drankblikken zijn een apart verhaal
Drankblikjes zijn een bijzonder geval. Sinds april 2023 geldt er in Nederland statiegeld op blikjes van 100 milliliter tot en met 3 liter. Je betaalt 25 cent statiegeld per blikje en krijgt dat terug als je het inlevert bij een supermarkt met een retourautomaat.
Gooi je zo’n blikje bij het PMD of bij het restafval, dan verlies je niet alleen het statiegeld: je frustreert ook het recycleproces. Statiegeldblikjes gaan via een apart, gesloten circuit terug naar de fabrikant. Dat circuit is efficienter dan het reguliere PMD-circuit, omdat de blikjes schoner en meer gesorteerd binnenkomen.
De inzamelresultaten van statiegeld in 2025 laten zien dat het drankblikje goed presteert: het inzamelpercentage lag op circa 85-87 procent, hoger dan een jaar eerder. Dat is een forse verbetering ten opzichte van de periode voor statiegeld, toen grote aantallen blikjes in het zwerfafval belandden. Jaarlijks worden er in Nederland zo’n 2,5 miljard blikjes op de markt gebracht, het overgrote deel van aluminium.
Welke blikjes vallen buiten het statiegeld? Blikken groter dan 3 liter (zeldzaam voor consument), en metalen verpakkingen die geen frisdrank, bier, sap of water bevatten, zoals conservenblikken en aluminium schaaltjes. Die gaan gewoon bij het PMD.
Hoe reinig je blik voor de afvalbak? Praktische stappen
Blik hoeft niet spic en span te zijn voor in de PMD-bak. Het gaat erom dat er geen grote voedselresten meer in zitten, want die trekken insecten aan en verstoppen de sorteerinstallatie. Een spoelbeurtsje is genoeg.
- Maak het blik leeg: schraap etensresten eruit met een lepel of siliconenspatel.
- Spoel het blik kort uit met water. Niet nodig om zeep te gebruiken of grondig te schrobben.
- Laat het blik even uitlekken. Je hoeft het niet te drogen.
- Verwijder het deksel als het nog vastzit. Het losse deksel mag in hetzelfde blik of los erbij.
- Plat het blik eventueel in. Dit bespaart ruimte in de PMD-bak, maar is niet verplicht.
- Doe het blik in de PMD-zak of -bak. Niet dubbel inpakken in een plastic zak.
- Controleer of er nog restanten zijn van verf, olie of chemicalien. Zo ja, dan is het KCA en gaat het niet bij PMD.
Bij twijfel over chemische resten geldt: voorzichtig is beter. Een blik dat ooit verf of thinner bevatte, hoor je af te leveren bij de milieustraat of het inzamelpunt voor klein chemisch afval in je gemeente. Dat kan een supermarkt of drogist zijn, afhankelijk van de afspraken in jouw gemeente.
Wat gebeurt er met blik nadat je het weggooit?
Na het ophalen gaat het PMD naar een sorteerfabriek. Daar worden plastic, metaal en drinkpakken van elkaar gescheiden. Metalen verpakkingen worden verder gesorteerd op staal en aluminium via magneten en wervelstroomtechniek.
Stalen blikken worden geplet en vervolgens omgesmolten in een staaloven. Dat levert zogenaamd secundair staal op, dat wordt gebruikt voor onder andere verpakkingen, auto-onderdelen, bouwmaterialen en fietsen. Staal recyclen kost veel minder energie dan staal produceren uit ijzererts. Het scheelt tot 75 procent energie ten opzichte van primaire productie.
Aluminium gaat een vergelijkbaar traject, maar met een nog groter voordeel: het smelten van aluminium uit oud blik kost slechts 5 procent van de energie die nodig is voor de productie van nieuw aluminium uit bauxiet. Aluminium verliest bij recycling ook nauwelijks kwaliteit: een oud drankblikje kan direct weer een nieuw drankblikje worden. Die gesloten kringloop heet in de industrie “can-to-can recycling”.
Door blik te recyclen bespaar je als consument indirect op energieverbruik, CO2-uitstoot en grondstofwinning. Dat is de reden dat de overheid en producenten zoveel moeite doen om het inzamelpercentage te verhogen.
Grote verandering per 2026: PMD-inzameling verandert in sommige gemeenten
Tot 1 juli 2026 haalden gemeenten PMD apart op via een oranje zak of bak. Maar vanaf die datum voert een deel van de Nederlandse gemeenten een nieuw systeem in: PMD gaat bij het restafval, en de sorteerfabriek haalt het er daarna mechanisch uit. Dit heet nascheiding.
Bij nascheiding hoef je als bewoner niets anders te doen: al je afval (dus ook blik en plastic verpakkingen) gaat in de grijze of restafval-container. Machines in de fabriek herkennen en sorteren het daarna. Het nadeel: de sorteerkwaliteit is iets lager dan bij bronscheiding (zelf scheiden thuis), maar de hoeveelheid terug te winnen materiaal neemt toe omdat mensen minder fouten maken.
Of jouw gemeente overschakelt op nascheiding hangt af van lokale contracten en afspraken. Kijk op de website van je gemeente of in de afval-app om zeker te zijn. Doe je dat niet en je woont in een bronscheidingsgemeente, dan weet je: blik gaat nog steeds apart in de PMD.
Ook nieuw per 1 januari 2026: koffiecups van aluminium of plastic mogen voortaan bij het PMD, ook als ze niet helemaal leeg zijn. Dat was voorheen een grijs gebied.
Blik dat niet bij PMD mag: waar gaat dat heen?
Niet al het metaal hoort bij de PMD-bak. Er zijn drie andere bestemmingen voor metalen voorwerpen die geen verpakking zijn:
De milieustraat is bedoeld voor groot metaal: een oude fiets, een steelpan, gereedschap, een windmolen van metaal, of een oud fornuis. Dat zijn geen verpakkingen, maar ze zijn wel goed recyclebaar. Vrijwel alle gemeenten accepteren oud metaal gratis op de milieustraat. Je kunt er ook klein metaal brengen als je twijfelt.
Klein chemisch afval (KCA) is de bestemming voor blikken die chemische stoffen hebben bevat: verfblikken met verfresiduen, spuitbussen die nog onder druk staan, olieblikken, of blikken met bijtende stoffen. KCA kun je inleveren bij de milieustraat, maar veel gemeenten hebben ook aparte inzamelpunten bij supermarkten of doe-het-zelfzaken. Controleer dit via je gemeente.
Oud ijzer dealers of koperdieven zijn niet de bedoelde route, maar in de praktijk wordt oud metaal ook via tweedehands platforms of schroot-opkopers verhandeld. Dat leidt op zichzelf ook tot recycling, maar sla de veiligheidsstap niet over: verwijder altijd chemische resten voordat je metaal afdraagt.
Denk je na over hoe je jouw afvalscheiding thuis verder kunt verbeteren? De manier waarop je je huis schildert raakt ook aan afvalvragen: bij verven op de juiste temperatuur gebruik je immers ook blikken, en die horen na gebruik bij het KCA als er verf in achterblijft.
Veelgestelde vragen
Moet je het etiket van een blik verwijderen voordat je het weggooit?
Nee, dat hoeft niet. Papieren etiketten lossen grotendeels los tijdens het recycleproces of worden gefilterd uit het smeltproces. Kunststofetiketten worden eveneens automatisch verwijderd in de sorteerfabriek. Je hoeft dus geen extra moeite te doen om etiketten te pellen, al mag het natuurlijk wel als je het toch doet. Gooi losgekomen papieren etiketten wel bij het oud papier, niet bij het PMD.
Mag een oud koekblik of snoepblik bij het PMD?
Dat hangt af van de grootte en de inhoud. Kleine, lege metalen koek- of snoepblikken (zoals een kersttoffeedoos of theeblik) kun je in de meeste gemeenten meegeven bij het PMD als ze kleiner zijn dan een schoenendoos. Grotere metalen dozen horen naar de milieustraat. Controleer altijd even de regels van je eigen gemeente, want dit verschilt per regio. Twijfel? Dan is de milieustraat altijd een veilige keuze.
Wat doe je met een verfblik dat nog half vol zit?
Een verfblik met resterende inhoud is klein chemisch afval (KCA). Breng het naar een inzamelpunt voor KCA, zoals de milieustraat. Gooi het nooit in het PMD of het restafval, want verf bevat stoffen die de bodem en het grondwater kunnen verontreinigen. Is het blik volledig leeg en droog van binnen, dan mag het soms wel bij het PMD of oud metaal, afhankelijk van de gemeente.
Hoe zit het met blikken van diervoeding, zoals kattenvoer of hondenvoer?
Lege blikjes diervoeding zijn gewone metalen verpakkingen en horen bij het PMD, mits je ze hebt omgespoeld. Ze zitten regelmatig vol met oleaten en vleesvetten die insecten aantrekken als ze ongereinigd in de bak gaan. Een korte spoelbeurt volstaat. Druk het blik eventueel plat. Het etiket hoef je er niet af te halen.
Is blik recyclen echt zo milieuvriendelijk als men zegt?
Ja, en de cijfers spreken voor zich. Aluminium recyclen kost slechts 5 procent van de energie die nodig is om nieuw aluminium te maken uit bauxiet. Voor staal scheelt recycling tot 75 procent energie ten opzichte van primaire productie. Bovendien kan aluminium tientallen keren worden hergebruikt zonder kwaliteitsverlies. De CO2-besparing per kilogram gerecycled aluminium is aanzienlijk. Recycling van blik is dan ook een van de effectiefste vormen van huishoudelijk afvalscheiding wat betreft milieu-impact per eenheid moeite.
Welke informatiebronnen kun je raadplegen als je twijfelt over een specifiek product?
De betrouwbaarste plek is de Afvalscheidingswijzer van Milieu Centraal (afvalscheidingswijzer.nl). Typ de naam van het product in en je krijgt direct de correcte afvalbak te zien, inclusief uitleg over waarom. Ook de website van je eigen gemeente heeft doorgaans een afvalwijzer of afval-app, soms met een extra laag voor lokale afwijkingen van de landelijke regel. Vanaf 2026 zijn die lokale afwijkingen voor PMD sterk beperkt door de nieuwe landelijke Wel/Niet-lijst van Verpact.
