De Eiffeltoren is op dit moment 330 meter hoog. Dat is de totale hoogte inclusief de antenne die in maart 2022 op de top werd geplaatst. Zonder die antenne meet de ijzeren constructie zelf 300 meter, en de metalen structuur inclusief de eerdere antennes stond lange tijd op 324 meter. Die zes extra meters kwamen erbij toen een DAB+-radioantenne aan de toren werd bevestigd.
Dat klinkt als een simpel antwoord, maar er zit meer achter. De hoogte van de Eiffeltoren is namelijk door de jaren heen meerdere keren veranderd. Bovendien hangt het antwoord af van wat je precies meetelt: de kale staalstructuur, de vlag, of alle antennes samen. Hieronder lees je precies hoe de toren is opgebouwd, hoe hij is gegroeid en wat de cijfers per verdieping zijn.
Stap 1: Begrijp de basisstructuur van de Eiffeltoren
De Eiffeltoren bestaat uit een stalen vakwerkconstructie die rust op vier pijlers. Die pijlers staan op een vierkant fundament met zijden van 125 meter. Vanaf de grond telt de toren drie publiek toegankelijke verdiepingen, op 57, 115 en 276 meter hoogte. Boven die derde verdieping bevindt zich het bovenste platform, en daarboven steekt de antenne. De kale toren zonder antenne meet precies 300 meter van grond tot top van de constructie. Met de historische opeenstapeling van antennes kwamen er door de decennia meters bij.
De toren is gebouwd met pudderijzer, ook wel smelterijzer genoemd: een smeedbaar ijzertype dat destijds beter bestand was tegen corrosie dan het staal dat we vandaag gebruiken. De totale hoeveelheid metaal bedraagt ruim 7.300 ton, exclusief het fundament. Dat klinkt zwaar, maar omdat de constructie zo open is, oefent de toren minder druk uit op de grond dan een volwassen man op zijn hakken.
De vier pijlers staan niet loodrecht omhoog maar lopen schuin samen. Ze geven de toren zijn kenmerkende silhouet en zorgen voor stabiliteit bij wind. Bij storm buigt de top van de toren maximaal zo’n 9 centimeter. Door hitte zet het metaal uit en kan de top bij warm weer tot wel 18 centimeter naar de kant afwijken, weg van de zon. Dat is geen defect maar gewoon warmte-uitzetting van staal.
Stap 2: Leer de hoogte per verdieping kennen
Om de totale hoogte te begrijpen, helpt het om de toren verdieping voor verdieping te bekijken. De drie hoofdverdiepingen liggen op heel verschillende hoogtes, en elk heeft een eigen functie en karakter.
| Niveau | Hoogte boven grond | Wat je er vindt | Bereikbaar via |
|---|---|---|---|
| Eerste verdieping | 57 meter | Restaurant, glazen vloer, uitzichtplatform | Trap of lift |
| Tweede verdieping | 115 meter | Jules Verne restaurant, winkel, uitzicht | Trap of lift |
| Derde verdieping (top) | 276 meter | Champagnebar, uitzicht tot 60 km ver | Lift (vanuit 2e verd.) |
| Structuurtop (kaal) | 300 meter | Niet publiek toegankelijk | Alleen voor techniek |
| Antenne-top (voor 2022) | 324 meter | Antenneconfiguratie | Niet toegankelijk |
| Antenne-top (na 2022) | 330 meter | DAB+-radioantenne bovenop | Niet toegankelijk |
Opvallend is het hoogteverschil tussen de derde verdieping op 276 meter en de totale tophoogte van 330 meter. Dat verschil van 54 meter bestaat volledig uit antennemast en technische constructie. Bezoekers komen dus nooit hoger dan 276 meter, wat al ruim boven het niveau van de meeste Europese gebouwen is.
Stap 3: Volg hoe de hoogte door de jaren groeide
De hoogte van de Eiffeltoren is niet constant geweest. Bij oplevering in 1889 was de toren 312 meter hoog. Daarna volgden meerdere aanpassingen die de toren steeds een stukje groter maakten. Hier zie je de tijdlijn van die groei:
- 1889: Oplevering op 312 meter. De toren wordt ingehuldigd op 31 maart 1889 als tijdelijk bouwwerk voor de Wereldtentoonstelling. Gustave Eiffel hijst zelf de Franse driekleur op de top. De toren is dan het hoogste bouwwerk ter wereld, een titel die hij 41 jaar lang behoudt.
- 1898: Eerste radioantenne geplaatst. De Franse militairen zien het nut van de toren als zendmast. Er wordt een antenne bevestigd, wat de hoogte marginaal verhoogt. Dit is ook de reden waarom de stad Parijs de toren niet sloopt na de geplande sloopperiode van 20 jaar.
- 1921: Eerste radioverbinding vanuit de toren. De toren verstuurt de eerste radiouitzendingen en bewijst daarmee zijn permanente waarde. Zonder de antennefunctie was de Eiffeltoren in 1909 al afgebroken.
- 1957: Televisiemast verhoogt de toren naar 320,75 meter. Een tv-antenne wordt op de top gemonteerd. De totale hoogte schiet omhoog naar ruim 320 meter, een sprong van bijna 9 meter ten opzichte van de originele constructie.
- 2000: Digitale tv-antenne vervanging naar 324 meter. Bij de overgang naar digitale televisie (DTT) wordt een nieuwe, iets hogere antenne geplaatst. De officieel gemeten hoogte komt op 324 meter te staan.
- Maart 2022: DAB+-antenne brengt de toren op 330 meter. TDF (Towercast Digital France) bevestigt een zes meter hoge DAB+-radioantenne bovenop de bestaande antennestructuur. De toren is nu officieel 330 meter hoog, wat de Franse operator bekendmaakt op 15 maart 2022.
- 2026: Hoogte blijft 330 meter. Er zijn geen geplande uitbreidingen of aanpassingen bekend die de hoogte verder zouden wijzigen. De toren staat op 330 meter en behoudt die hoogte.
De groei van 312 naar 330 meter vertegenwoordigt een toename van 18 meter over 137 jaar. Elk van die toevoegingen had een praktisch doel: betere radio- of televisie-ontvangst voor Parijs en de omliggende regio.
Stap 4: Vergelijk de hoogte met andere bekende bouwwerken
Een hoogte van 330 meter is abstract totdat je het naast iets bekends legt. Hoe verhoudt de Eiffeltoren zich tot andere iconische bouwwerken wereldwijd en in Nederland?
| Bouwwerk | Land | Hoogte | Hoger of lager dan Eiffeltoren? |
|---|---|---|---|
| Eiffeltoren | Frankrijk | 330 m | Referentie |
| Burj Khalifa | VAE | 828 m | 2,5 keer zo hoog |
| Empire State Building | USA | 443 m (met mast) | 113 m hoger |
| Berlijnse Toren (Fernsehturm) | Duitsland | 368 m | 38 m hoger |
| Euromast Rotterdam | Nederland | 185 m | 145 m lager |
| Dom van Keulen | Duitsland | 157 m | 173 m lager |
| Big Ben (klokkentoren) | VK | 96 m | 234 m lager |
Als je vanuit de derde verdieping op 276 meter kijkt, zie je op een heldere dag tot wel 60 kilometer ver. Bij uitzonderlijk goed zicht kun je zelfs de Chartres-kathedraal ontdekken, die op 80 kilometer van Parijs staat. De uitzichtsafstand hangt sterk af van luchtkwaliteit, bewolking en nevel.
Interessant is ook de vergelijking met iconen zoals de Sfinx in Egypte of de Venus van Milo: die staan niet bekend om hun hoogte maar om hun historische betekenis. De Eiffeltoren combineert beide: hij is zowel een imposant bouwwerk als een cultureel symbool van wereldformaat.
Stap 5: Lees hoe de toren is gebouwd in twee jaar
De bouw van de Eiffeltoren begon op 28 januari 1887 en was klaar op 31 maart 1889. Dat zijn ruim twee jaar voor een constructie van 330 (toen: 312) meter. Voor de negentiende eeuw was dat een indrukwekkende prestatie, zeker omdat er geen moderne kranen of computers beschikbaar waren.
Het project werd geleid door Gustave Eiffel, maar het ontwerp kwam van zijn ingenieurs Maurice Koechlin en Emile Nouguier. Zij bedachten de dragende vakwerkstructuur. Architect Stephen Sauvestre gaf het uiterlijk een visueel aantrekkelijkere vorm door de bogebogen pijlers aan de voet toe te voegen.
In totaal werkten er zo’n 300 werknemers op de bouwplaats, aangevuld met 132 arbeiders op de fabriekslocaties buiten Parijs waar de staalonderdelen werden geprefabriceerd. Er werden ruim 18.000 ijzeren onderdelen gemaakt, verbonden met ongeveer 2,5 miljoen klinknagels. De klinknagels werden op de bouwplaats verhit tot gloeiend heet en dan razendsnel ingeslagen. De meeste onderdelen pasten al op de millimeter nauwkeurig in elkaar omdat alles op tekening was voorberekend.
Slechts een handvol ongelukken werden gerapporteerd tijdens de bouw, wat voor die tijd uitzonderlijk weinig was. Een dode was er officieel, maar de precieze omstandigheden zijn historisch omstreden. De bouw kostte 7,8 miljoen Francs, waarvan Gustave Eiffel zelf 1,3 miljoen financierde vanuit zijn eigen vermogen.
Stap 6: Ontdek bijzondere feiten over de hoogte en het metaal
De hoogte van de Eiffeltoren varieert met de temperatuur. IJzer en staal zetten uit bij warmte en krimpen bij kou. Bij 40 graden Celsius kan de top van de toren tot wel 18 centimeter hoger staan dan op een koude winterdag. De richting van die afwijking is altijd weg van de zon: de kant die in de zon staat zet meer uit, waardoor de top iets naar de schaduwzijde buigt.
Elke zeven jaar wordt de toren geverfd om roest te voorkomen. Daarvoor is 57 ton verf nodig per schilderbeurt, aangebracht door klimschilders die zonder liften de toren beklimmen. De kleur heet officieel “Eiffeltoren bruin” en is speciaal ontworpen: de onderste lagen zijn donkerder dan de bovenste, zodat de toren vanuit de grond gelijkmatig van kleur lijkt. Dat is een optisch trucje dat al bij de eerste schilderbeurt in 1889 werd toegepast.
Van oorsprong was de toren bedoeld als tijdelijk bouwwerk. Het stond gepland om hem in 1909 te slopen, twintig jaar na de Wereldtentoonstelling. Alleen de waarde als radiotoren redde hem. Zonder de antennefunctie zou Parijs vandaag geen Eiffeltoren meer hebben.
Wil je meer weten over grote bouwwerken en hun historische betekenis? Dan is het ook interessant om te lezen over wat hierogliefenschrift ons vertelt over oude bouwculturen of over symbolen als Vrouwe Justitia, die net als de Eiffeltoren een abstracte waarde vertegenwoordigen die ver boven hun fysieke aanwezigheid uitstijgt.
Stap 7: Controleer wat je ziet als je de top bezoekt
Als bezoeker kom je zelf nooit op 330 meter. De toegankelijke top is het platform op de derde verdieping, op 276 meter hoogte. Van daaruit kijk je omlaag op de tweede verdieping op 115 meter en de eerste verdieping op 57 meter. De vloer van het bovenste platform is deels van glas, zodat je recht naar beneden kunt kijken. Hoogtevrees? Dan is dit een stevige test.
Op de derde verdieping bevinden zich ook een rekonstruktie van het oorspronkelijke kantoor van Gustave Eiffel en een champagnebar. Op de tweede verdieping zit het sterrenrestaurant Jules Verne, een van de bekendste restaurantlocaties van Parijs. De eerste verdieping biedt een grote brasserie en een glazen vloersectie waar bezoekers boven de stad staan.
De liften in de pijlers rijden schuin omhoog (volgen de hellende pijlers), terwijl de centrale lift loodrecht gaat van de tweede naar de derde verdieping. Die centrale lift is apart aangevraagd voor de toren en werd speciaal voor de constructie ontworpen. In 2022 werden nieuwe liften geplaatst als onderdeel van een renovatieproject.
Wil je begrijpen hoe grote UNESCO-monumenten werken of hoe je dit soort bezienswaardigheid kunt combineren met onderzoek naar een bestemming? Dan lees je meer in onze uitleg over stappen bij een wetenschappelijk onderzoek, want de manier waarop architectuurhistorici de toren bestuderen, volgt exact die stappen.
Stap 8: Weet hoe de hoogte zich verhoudt tot omliggende gebouwen in Parijs
Parijs heeft strenge bouwvoorschriften die hoge gebouwen buiten het stadscentrum houden. Daardoor steekt de Eiffeltoren sterk af tegen de omgeving. Binnen de ring van de Peripherique mag nauwelijks hoger gebouwd worden dan 37 meter, met enkele uitzonderingen zoals de Tour Montparnasse (210 meter) in het zuiden van de stad. Die regels zijn er precies om het silhouet van de Eiffeltoren niet te verstoren.
De dichtstbijzijnde hoge gebouwen staan in La Defense, het moderne zakendistrict ten westen van Parijs. De Tour First daar is 231 meter hoog. Vanuit La Defense kijk je over de stad en zie je de Eiffeltoren als laagste grote toren in de skyline, alhoewel hij visueel het sterkst opvalt door zijn historische positie midden in de stad.
De locatie van de toren is ook bewust gekozen. Hij staat op het Champ de Mars, een lang park dat in de richting van de Seine loopt. Vanuit vrijwel elk punt in het westelijke en centrale deel van Parijs is hij zichtbaar. ’s Nachts wordt hij verlicht met goudgeel licht, en elk heel uur knippert hij vijf minuten lang met 20.000 lichtbolletjes, een lichtspel dat ook “la dame de fer” (de ijzeren dame) heet. Die lichtshow wordt beschermd door auteursrecht: commercieel fotograferen van de verlichte toren is technisch gezien verboden zonder toestemming, al wordt dat voor privefoto’s zelden gehandhaafd.
Net als bij andere grote wonderen van de wereld, zoals beschreven in onze uitleg over hoe een tsunami ontstaat, draait het bij de Eiffeltoren om de combinatie van schaalgrootte en menselijke inventiviteit. Beide laten zien wat er mogelijk is als wetenschap en techniek worden ingezet met een concreet doel.
Veelgestelde vragen
Is de Eiffeltoren nu 324 of 330 meter hoog?
De Eiffeltoren is 330 meter hoog. Die hoogte geldt vanaf maart 2022, toen een nieuwe DAB+-radioantenne op de top werd geplaatst door het Franse bedrijf TDF. Daarvoor stond de officieel gemeten hoogte op 324 meter. Sommige oudere bronnen en zelfs officiële toeristische sites vermelden nog 324 meter, maar de actuele hoogte is 330 meter. De staalconstructie zelf is 300 meter hoog; de rest bestaat uit antennes en technische installaties.
Tot welke hoogte kunnen bezoekers de Eiffeltoren in?
Bezoekers komen maximaal op 276 meter hoogte, op de derde en bovenste publiek toegankelijke verdieping. De totale tophoogte van 330 meter is niet bereikbaar voor publiek; die bovenkant bestaat uit de antenneconfiguratie voor digitale radio. Vanuit de derde verdieping heb je al een uitzicht tot 60 kilometer bij helder weer.
Waarom is de Eiffeltoren in de loop der tijd hoger geworden?
De hoogte groeide telkens wanneer er een nieuwe antenne werd geplaatst. In 1889 was de toren 312 meter hoog. Een televisieantenne uit 1957 bracht de hoogte op ruim 320 meter. In 2000 werd dat 324 meter na plaatsing van een digitale tv-mast. In 2022 voegde een DAB+-radioantenne er nog eens 6 meter aan toe, waarmee de totale hoogte op 330 meter uitkomt. Elke aanpassing had een puur praktisch doel: betere radio- of televisiedekking voor Parijs en omgeving.
Verandert de hoogte van de Eiffeltoren met het weer?
Ja, dat klopt. De staalconstructie zet uit bij warmte en krimpt bij koude. Op een hete zomerdag (rond 40 graden) kan de top van de toren tot wel 18 centimeter hoger staan dan op een koude winterdag. Bovendien buigt de top een fractie naar de schaduwzijde omdat het metaal aan de zonzijde meer uitzet. Die afwijking is maximaal 18 centimeter en heeft geen gevolgen voor de constructie; het is normale warmte-uitzetting van metaal.
Hoe lang duurde de bouw van de Eiffeltoren?
De bouw duurde ongeveer 26 maanden. Op 28 januari 1887 begon de feitelijke constructie op het Champ de Mars in Parijs. Op 31 maart 1889 was de toren klaar en werd hij ingehuldigd. Op 6 mei 1889 opende hij voor publiek, net op tijd voor de Wereldtentoonstelling ter viering van de Franse Revolutie (100 jaar). Ruim 300 werknemers en 18.000 prefab ijzeren onderdelen waren nodig voor de bouw.
Hoe zwaar is de Eiffeltoren en op welk fundament staat hij?
De metaalconstructie van de Eiffeltoren weegt circa 7.300 ton, exclusief het fundament. De vier pijlers rusten op een vierkant fundament van 125 bij 125 meter. Opmerkelijk: door de open vakwerkconstructie is de gronddruk van de toren relatief laag voor zo’n groot bouwwerk. De pijlers staan op betonnen sokken die in de Parijse ondergrond zijn gefundeerd, met name in de kant richting de Seine op extra diep fundament vanwege de naburige rivierbodem.
