Een kwartaal duurt precies drie kalendermaanden. Dat zijn 90, 91 of 92 dagen, afhankelijk van welk kwartaal en of het een schrikkeljaar is. Per jaar zijn er vier kwartalen, die samen het volledige kalenderjaar vormen.
Je komt de term “kwartaal” overal tegen: op je energierekening, in de nieuwsberichten over economische groei, op het belastingformulier en in bedrijfscijfers. Toch weet lang niet iedereen precies wanneer elk kwartaal begint en eindigt, hoeveel werkdagen erin zitten of wat de praktische betekenis is voor je administratie. Dit artikel geeft je een helder overzicht van alle vier kwartalen.
Wat is een kwartaal precies?
Het woord “kwartaal” komt van het Latijnse quartus, wat “vierde” betekent. Een jaar wordt opgedeeld in vier gelijke tijdvakken van elk drie maanden. Elk kwartaal is dus letterlijk een kwart van een jaar. In het Engels heet dit een quarter, vandaar ook de afkortingen Q1, Q2, Q3 en Q4 die je vaak in zakelijke en financiele teksten ziet.
Een kwartaal is geen vaste hoeveelheid weken. Omdat maanden niet allemaal even lang zijn, varieert de lengte van een kwartaal tussen 90 en 92 dagen. Omgerekend naar weken is dat ruwweg 12,9 tot 13,1 weken. Bedrijven, overheden en statistiekbureaus zoals het CBS gebruiken het kwartaal als rapportageperiode: elke drie maanden verschijnen er nieuwe cijfers over economische groei, werkloosheid of inflatie.
Naast het kalenderkwartaal bestaat ook het fiscale kwartaal. In Nederland vallen die voor de meeste bedrijven samen met het kalenderjaar, maar multinationale ondernemingen met een afwijkend boekjaar kunnen een ander ritme hanteren. Voor zzp’ers en kleine ondernemers die kwartaalAangifte btw doen, zijn de kwartaaldata van de Belastingdienst leidend.
De vier kwartalen op een rij: datums en lengte
Elk kwartaal heeft vaste begin- en einddatums. Hieronder zie je een overzicht van alle vier kwartalen, inclusief de exacte lengte in dagen voor een gewoon jaar (geen schrikkeljaar) en voor 2026 specifiek.
| Kwartaal | Periode | Maanden | Dagen (gewoon jaar) | Ongeveer weken |
|---|---|---|---|---|
| Q1 | 1 januari tot en met 31 maart | Januari, februari, maart | 90 | 12,9 |
| Q2 | 1 april tot en met 30 juni | April, mei, juni | 91 | 13,0 |
| Q3 | 1 juli tot en met 30 september | Juli, augustus, september | 92 | 13,1 |
| Q4 | 1 oktober tot en met 31 december | Oktober, november, december | 92 | 13,1 |
| Heel jaar | 1 januari tot en met 31 december | Alle 12 maanden | 365 | 52,1 |
| Schrikkeljaar Q1 | 1 januari tot en met 31 maart | Januari, februari, maart | 91 | 13,0 |
In een schrikkeljaar (zoals 2024 was) telt Q1 een dag meer: 91 in plaats van 90. Dat verschil lijkt klein, maar kan voor bedrijven die dagelijkse omzetcijfers bijhouden toch merkbaar zijn. Q3 en Q4 zijn altijd de langste kwartalen: beide tellen 92 dagen, omdat juli, augustus, oktober en december elk 31 dagen hebben.
Q1: het eerste kwartaal (januari tot en met maart)
Het eerste kwartaal loopt van 1 januari tot en met 31 maart. In een normaal jaar telt Q1 precies 90 dagen. In een schrikkeljaar is dat 91 dagen, door de extra 29 februari. Voor 2026 geldt: Q1 heeft 90 dagen, want 2026 is geen schrikkeljaar.
Q1 is voor veel Nederlanders de meest administratief drukke periode. De btw-aangifte over Q4 van het vorige jaar moet doorgaans voor 31 januari ingediend zijn. Tegelijkertijd staan de voorlopige jaaraangiftes voor de inkomstenbelasting op de planning. Bedrijven sluiten hun jaarcijfers af en publiceren die in dit kwartaal.
Qua werkdagen is Q1 relatief kort. In 2026 vallen Nieuwjaarsdag (1 januari) en de maanden januari en februari met hun kortere daglichturen in dit kwartaal. Het gemiddeld aantal werkdagen in Q1 ligt rond de 64, afhankelijk van hoe de weekenden vallen. In de detailhandel en toerisme geldt Q1 als het rustigste seizoen: na de feestdagen daalt de consumentenbestedingen merkbaar.
Seizoenstechnisch omvat Q1 de laatste weken van de winter en het begin van de lente. Meteorologisch gezien begint de lente op 1 maart in Nederland, maar astronomisch pas op 20 of 21 maart (de lentepunt). Q1 eindigt dus net na het officieel astronomische begin van de lente.
Q2: het tweede kwartaal (april tot en met juni)
Het tweede kwartaal begint op 1 april en eindigt op 30 juni. Q2 telt altijd 91 dagen: april heeft 30, mei 31 en juni 30 dagen. Dat maakt Q2 een dag langer dan Q1 in een gewoon jaar, en even lang als Q1 in een schrikkeljaar.
In de bedrijfswereld is Q2 een actieve periode. De meeste Nederlandse bedrijven publiceren hun kwartaalresultaten in april of mei, als de definitieve Q1-cijfers binnen zijn. Voor zzp’ers en ondernemers met kwartaalaangifte btw is de deadline voor Q1-aangifte 30 april. Dat is een vaste datum waarop de Belastingdienst de aangifte over januari-maart verwacht.
Q2 omvat ook de nationale feestdagen Koningsdag (27 april) en Bevrijdingsdag (5 mei). In een lustrumjaar zoals 2025 was Bevrijdingsdag een nationale vrije dag. In andere jaren geldt die verplichting niet voor alle sectoren. Hemelvaart valt elk jaar in Q2 (in 2026 op 14 mei) en Pinksteren volgt twee weken later. Deze feestdagen kunnen het aantal beschikbare werkdagen in Q2 merkbaar verlagen.
Voor consumenten markeert Q2 het begin van het toeristische seizoen: bouwvakken, schoolvakanties en zomerse activiteiten nemen toe naarmate juni nadert. Het energieverbruik daalt door de hogere temperaturen, wat zichtbaar wordt in de kwartaalnota’s van energiemaatschappijen.
Q3: het derde kwartaal (juli tot en met september)
Het derde kwartaal loopt van 1 juli tot en met 30 september en telt 92 dagen. Juli en augustus hebben elk 31 dagen, september heeft 30 dagen. Q3 is samen met Q4 het langste kwartaal van het jaar.
Q3 valt samen met de zomer. De grote schoolvakanties (de bouwvak in Nederland verschilt per regio, maar valt altijd in juli of augustus) zorgen voor een piek in binnenlands en buitenlands toerisme. Bedrijven in de horeca, reisbranche en recreatie draaien in Q3 hun hoogste omzetten van het jaar. Andere sectoren, zoals de bouw, kunnen juist vertraging oplopen doordat personeel op vakantie is.
De btw-aangifte over Q2 moet voor 31 juli ingediend zijn. Dat deadline valt midden in de zomervakantie, wat voor sommige ondernemers voor extra drukte zorgt vlak voor of direct na hun vakantie. Het CBS publiceert in Q3 de eerste flash-cijfers over de economische groei in het tweede kwartaal, gevolgd door een definitieve raming enkele weken later.
Astronomisch gezien omvat Q3 de kern van de zomer (zonnewende rond 21 juni valt net buiten Q3) en het begin van de herfst. Meteorologisch eindigt de zomer op 31 augustus en begint september als herfsmaand. De dagen worden in Q3 merkbaar korter: in september is het in Nederland al voor half zeven donker.
Q4: het vierde kwartaal (oktober tot en met december)
Het vierde kwartaal begint op 1 oktober en eindigt op 31 december. Q4 telt altijd 92 dagen: oktober en december hebben elk 31 dagen, november heeft 30 dagen. Net als Q3 is Q4 daarmee het langste kwartaal.
Q4 is voor veel bedrijven en consumenten het drukste en financieel belangrijkste kwartaal van het jaar. Sinterklaas (5 december) en Kerst (25-26 december) zorgen voor een piek in de retailomzetten. Online winkels zien hun omzet in november verdubbelen door Black Friday en Cyber Monday. In de detailhandel wordt een significant deel van de jaaromzet in Q4 behaald.
Tegelijkertijd sluiten bedrijven in Q4 hun boeken. Veel organisaties werken aan jaarprognoses, budgetten voor het komende jaar en eindejaarsrapportages. De btw-aangifte over Q3 is verschuldigd voor 31 oktober. Voor de btw over Q4 zelf geldt als deadline doorgaans 31 januari van het volgende jaar.
Fiscaal is Q4 ook de periode om te controleren of je winst dit jaar nog opties heeft voor aftrekposten of investeringen. Een investering die voor 31 december is gedaan, kan nog invloed hebben op de aangifte over het lopende jaar. Boekhouders en belastingadviseurs hebben het in Q4 dan ook drukker dan in andere kwartalen.
Kwartalen in de praktijk: belasting, energie en administratie
Voor veel Nederlanders is het kwartaal een praktisch begrip omdat er regelmatig betalingen of aangiftes per kwartaal worden gedaan. Denk aan energienota’s, btw-aangiftes, huurbetalingen en abonnementsfacturen. Hieronder staan de btw-deadlines voor 2026 op een rij.
| Kwartaal | Periode aangifte | Deadline btw-aangifte 2026 |
|---|---|---|
| Q4 2025 | Oktober tot december 2025 | 31 januari 2026 |
| Q1 2026 | Januari tot maart 2026 | 30 april 2026 |
| Q2 2026 | April tot juni 2026 | 31 juli 2026 |
| Q3 2026 | Juli tot september 2026 | 31 oktober 2026 |
| Q4 2026 | Oktober tot december 2026 | 31 januari 2027 |
Niet alleen ondernemers krijgen te maken met kwartaalcycli. Energiemaatschappijen rekenen ieder kwartaal je werkelijke verbruik af (of sturen een afrekening na het jaar op basis van kwartaalmeterstanden). Woningcorporaties en verhuurders berekenen servicekosten soms per kwartaal. En banken sturen hun rekeningafschriften of overzichten doorgaans per kwartaal, naast de maandelijkse overzichten.
Voor beleggers is het kwartaalritme van grote beursgenoteerde bedrijven extra relevant. Elk kwartaal publiceert een bedrijf als ASML of Unilever zijn kwartaalcijfers, inclusief omzet, winst en prognoses. Die publicaties kunnen de aandelenkoers fors beinvloeden. Je leest dan termen als “Q1-resultaten” of “het derde kwartaal was teleurstellend”.
Verder hangt het fiscale kwartaal samen met loonheffingen. Werkgevers die kleiner zijn dan een bepaalde drempel doen aangifte loonheffingen per kwartaal in plaats van per maand. De Belastingdienst bepaalt op basis van de totale loonsom welk tijdvak van toepassing is.
Als je meer wil weten over het verschil tussen perioden en vragen rond wetenschap, kan je ook kijken naar de stappen van wetenschappelijk onderzoek, want ook daar speelt het meten van tijdsperioden een rol.
Kwartaal versus andere tijdseenheden: vergelijking
Een kwartaal staat niet op zichzelf. Het is handig om te begrijpen hoe een kwartaal zich verhoudt tot andere veelgebruikte tijdseenheden: een maand, een trimester, een semester en een jaar.
- Maand: Een kwartaal is 3 maanden. Een maand heeft 28, 29, 30 of 31 dagen.
- Trimester: Ook drie maanden. In Nederland gebruik je dit woord vaker in de context van de zwangerschap (eerste, tweede en derde trimester) dan in zakelijke context, maar de duur is gelijk aan een kwartaal.
- Semester: Een semester is zes maanden, dus twee kwartalen. In het onderwijs spreek je van het eerste en tweede semester van een studiejaar.
- Halfjaar: Ook zes maanden. Bedrijven publiceren soms halfjaarresultaten (H1 en H2), naast de kwartaalcijfers.
- Boekjaar: Twaalf maanden, vier kwartalen. Het hoeft niet samen te vallen met het kalenderjaar: een bedrijf kan een boekjaar hebben dat loopt van 1 april tot 31 maart.
- Decennium: Tien jaar, ofwel veertig kwartalen.
Het onderscheid tussen een kwartaal en een trimester is vooral verwarrend voor mensen die in de gezondheidszorg of het onderwijs werken. Bij een zwangerschap duur ieder trimester ook circa dertien weken, maar worden de grenzen anders getrokken dan bij de kalenderkwartalen. Het eerste trimester van een zwangerschap loopt van de bevruchting tot week 13, het tweede van week 14 tot 27 en het derde van week 28 tot de bevalling.
Interessant is ook hoe kwartalen aansluiten op seizoenen. Q1 valt ruwweg samen met de winter en het begin van de lente. Q2 omvat lente en begin zomer. Q3 beslaat de zomer en het vroege najaar. Q4 loopt door het najaar en de winter. De seizoensindeling is echter niet precies gelijk aan de kwartaalindeling: de meteorologische lente begint op 1 maart (in Q1), terwijl Q2 al loopt van 1 april.
Wil je meer begrijpen over de relatie tussen neerslag en tijdsperioden? Dan is het ook interessant om te weten wat 1 mm regen eigenlijk betekent of wat 3 mm regen inhoudt, want neerslagcijfers worden ook per kwartaal bijgehouden door het KNMI.
Kwartalen in de economie en statistiek
Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) publiceert vrijwel alle economische kerncijfers per kwartaal. Denk aan het bruto binnenlands product (bbp), de werkloosheidscijfers, de inflatie en het consumentenvertrouwen. Door elk kwartaal te vergelijken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder (de zogeheten jaar-op-jaar-groei) corrigeer je voor seizoensinvloeden.
Wanneer een economie twee kwartalen achter elkaar krimpt, spreken economen van een technische recessie. Die definitie maakt het kwartaal een cruciale maatstaf voor het economisch beleid. Centrale banken zoals de Europese Centrale Bank (ECB) vergaderen ook elk kwartaal over de rente, waarbij de kwartaalcijfers van de lidstaten een grote rol spelen in hun beslissingen.
Voor beleggers op de beurs is het kwartaalritme een vast gegeven. In de VS begint het “earnings season” (kwartaalresultatenperiode) doorgaans in de tweede of derde week na afloop van elk kwartaal. Nederlandse bedrijven volgen een vergelijkbaar patroon. Grote aandelen als ASML, Shell of ING publiceren dan hun kwartaalrapportages, die soms direct effect hebben op de aandelenkoers.
Naast financiele statistieken gebruiken ook wetenschappers en beleidsmakers kwartaaldata. Het RIVM publiceert infectiecijfers (zoals griep of COVID) per week, maar ook per kwartaal voor vergelijkingen op langere termijn. Gemeenten en provincies rapporteren over vergunningverlening, woningbouw en sociaal beleid op kwartaalbasis.
Feiten over de wereld worden dus voortdurend ingekaderd in kwartalen. Als je begrijpt hoe een kwartaal is opgebouwd, lees je dat soort berichten een stuk gemakkelijker. Overigens zijn er ook veel andere begrippen die mensen verwarren: net zoals bij kwartalen zijn er misverstanden over wetenschappelijke concepten. Zo is het bijvoorbeeld interessant om te lezen wat segregatie precies betekent of hoe een tsunami ontstaat, onderwerpen die regelmatig in het nieuws komen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel weken heeft een kwartaal?
Een kwartaal heeft gemiddeld 13 weken. Preciezer gezegd: Q1 heeft in een gewoon jaar 90 dagen (12,86 weken), Q2 heeft 91 dagen (13,0 weken), en Q3 en Q4 hebben allebei 92 dagen (13,14 weken). Omdat een week altijd 7 dagen heeft en maanden niet precies in weken passen, zijn de kwartalen onderling niet gelijk in weken. Reken je met 13 weken per kwartaal, dan kom je op 52 weken voor het jaar, wat goed klopt met de praktijk.
Wanneer begint en eindigt elk kwartaal?
Q1 loopt van 1 januari tot en met 31 maart. Q2 loopt van 1 april tot en met 30 juni. Q3 loopt van 1 juli tot en met 30 september. Q4 loopt van 1 oktober tot en met 31 december. Deze datums zijn vast en gelden elk jaar. Ze zijn gebaseerd op het gregoriaanse kalenderjaar dat in Nederland en vrijwel alle westerse landen in gebruik is.
Wat betekent Q1, Q2, Q3 en Q4?
De letters Q staan voor het Engelse woord quarter, wat kwartaal betekent. Q1 is het eerste kwartaal (januari tot maart), Q2 het tweede (april tot juni), Q3 het derde (juli tot september) en Q4 het vierde (oktober tot december). Je ziet deze afkortingen veel in zakelijke teksten, financiele rapporten, beursberichten en bij de Belastingdienst voor btw-aangiftes. Ze zijn internationaal gangbaar en worden ook in het Nederlands vaak gebruikt.
Wanneer moet ik btw-aangifte doen per kwartaal?
Als je als ondernemer kwartaalaangifte btw doet, gelden de volgende deadlines in 2026: voor Q1 (januari-maart) is de deadline 30 april 2026. Voor Q2 (april-juni) is dat 31 juli 2026. Voor Q3 (juli-september) is de deadline 31 oktober 2026. De aangifte over Q4 2026 moet voor 31 januari 2027 ingediend zijn. De Belastingdienst biedt de mogelijkheid om uitstel te vragen als je de deadline niet haalt.
Is een kwartaal hetzelfde als een trimester?
Qua duur wel: zowel een kwartaal als een trimester staat voor een periode van drie maanden. Het woord “trimester” gebruik je echter in andere contexten. Bij een zwangerschap spreek je van het eerste, tweede en derde trimester, waarbij de grenzen iets anders liggen dan bij de kalenderkwartalen. In het onderwijs spreken sommige scholen van trimesters als indeling van het schooljaar. In de zakelijke en fiscale wereld gebruik je altijd het woord “kwartaal” of de afkorting Q1 tot Q4.
Hoeveel werkdagen heeft een kwartaal?
Het aantal werkdagen per kwartaal varieert elk jaar, afhankelijk van hoe de weekenden vallen en hoeveel feestdagen er zijn. In 2026 telt Q1 ongeveer 64 werkdagen, Q2 ongeveer 60 werkdagen (door Koningsdag, Hemelvaart en Pinksteren), Q3 ongeveer 66 werkdagen en Q4 ongeveer 63 werkdagen. Exacte aantallen vind je via een werkdagenkalender of de online berekeningen van sites zoals berekenhet.nl. Let op dat cao’s kunnen bepalen welke feestdagen als verplichte vrije dag gelden.
