De Mona Lisa hangt in de Salle des Etats, zaal 711 op de eerste verdieping van de Denon-vleugel van het Louvre in Parijs. Dit is de grootste zaal van het museum. Het schilderij hangt achter kogelvrij glas in een eigen klimaatkast, midden op een aparte muur, met daartegenover Veronese’s enorme doek De Bruiloft te Kana.
Wie voor het eerst naar het Louvre gaat, zoekt vaak naar het verkeerde. Een beginner verwacht een groot schilderij in een rustige zaal. Een gevorderde bezoeker weet dat de Mona Lisa juist klein is (77 bij 53 centimeter), dat de zaal vol staat en dat de route en het tijdstip alles bepalen. Hieronder lees je per niveau hoe je het werk vindt, wat je kunt verwachten en hoe je de drukte slim omzeilt.
De vaste plek: Salle des Etats (zaal 711)
De Salle des Etats ligt in de Denon-vleugel, op niveau 1. Je herkent de zaal aan de warme, donkere wandkleur en de stroom mensen die er allemaal dezelfde kant op lopen. In het midden van de zaal staat een vrijstaande muur, en daarop hangt de Mona Lisa achter een dik laag veiligheidsglas. Voor het schilderij staan vaste hekken die de bezoekers in banen leiden, zodat iedereen op zijn beurt vooraan kan komen.
De zaal is bewust zo ingericht dat de Mona Lisa een eigen vlak heeft. Toch deelt ze de ruimte met andere Venetiaanse meesterwerken. Recht tegenover Leonardo’s portret hangt De Bruiloft te Kana van Veronese, het grootste schilderij in de hele collectie van het Louvre. Veel bezoekers lopen er straal voorbij, terwijl het doek bijna zeven bij tien meter meet. Daardoor mis je vaak een van de indrukwekkendste werken van het museum.
Belangrijk om te weten: de zaal is door de jaren heen meerdere keren verbouwd. Tijdens renovaties verhuisde de Mona Lisa tijdelijk naar de Galerie Medicis in de Richelieu-vleugel. Controleer daarom altijd vooraf op de officiele site van het Louvre of het werk op zijn vaste plek hangt of tijdelijk verplaatst is. Een snelle check voorkomt dat je in de verkeerde vleugel zoekt.
Voor de beginner: zo vind je het schilderij zonder stress
Ben je voor het eerst in het Louvre, dan is het museum vooral overweldigend groot. Het beslaat ruim 70.000 vierkante meter aan tentoonstellingsruimte, verdeeld over drie vleugels (Denon, Sully en Richelieu) en meerdere verdiepingen. Zonder plan loop je al snel uren te dwalen. Goed nieuws: je hoeft niet alles te kennen. De borden met “La Joconde” (de Franse naam voor de Mona Lisa) wijzen je vanaf de ingang vrijwel meteen de weg.
Het simpelste pad voor een eerste bezoek: neem de Denon-vleugel, loop de trap op naar niveau 1 en volg de bordjes. Onderweg kom je langs de grote Italiaanse galerij met werken van Rafael en Titiaan. Aan het einde daarvan, of via een zijgang, bereik je de Salle des Etats. Reken erop dat je vanaf de hoofdingang onder de glazen piramide ongeveer tien tot vijftien minuten loopt, mits het niet te druk is.
Als beginner help je jezelf met een paar praktische stappen. Hieronder staat een eenvoudig stappenplan dat je van de ingang tot voor het schilderij brengt.
- Koop je ticket vooraf online en kies een tijdslot, zo voorkom je de lange rij bij de kassa.
- Ga naar binnen via de hoofdingang onder de glazen piramide of via de minder drukke ingang aan de Carrousel du Louvre.
- Pak bij de balie een gratis plattegrond, of open de gratis Louvre-app op je telefoon.
- Volg de borden naar de Denon-vleugel (Aile Denon).
- Neem de trap of roltrap naar niveau 1 (de eerste verdieping).
- Volg de bordjes met “La Joconde” of “Mona Lisa” door de Italiaanse zalen.
- Loop de Salle des Etats binnen en sluit aan in de rij voor het middenpaneel.
Houd je verwachting realistisch. Je staat zelden alleen voor het werk. De meeste mensen krijgen ongeveer dertig seconden tot een minuut vooraan voordat de drukte je verder duwt. Maak rustig je foto, kijk goed en stap dan opzij om ook De Bruiloft te Kana te bekijken.
Voor de gevorderde bezoeker: timing, routes en details
Wie het Louvre al eens bezocht, of wie het slim wil aanpakken, kijkt verder dan alleen de plek. Voor jou draait het om timing en route. De drukte rond de Mona Lisa piekt midden op de dag, grofweg tussen half twaalf en drie uur. Ga je direct bij opening naar binnen en loop je meteen door naar de Salle des Etats, dan sta je soms met opvallend weinig mensen voor het werk. Hetzelfde geldt voor het laatste uur op de avondopeningen.
Een gevorderde bezoeker kent ook de achteringang. In plaats van de hoofdpiramide kun je via de winkelpassage Carrousel du Louvre naar binnen. Daar is de toegangscontrole vaak rustiger. Vanaf daar loop je via de Denon-vleugel rechtstreeks omhoog. Reserveer je tijdslot zo vroeg mogelijk en plan de Mona Lisa als eerste programmapunt, niet als laatste.
Let op de details die beginners missen. Het schilderij is geschilderd op een houten paneel van populier, niet op doek. Daardoor reageert het sterk op vocht en temperatuur, wat de reden is voor de speciale klimaatkast. Het glas is geen gewoon glas maar speciaal antireflecterend en kogelwerend, na meerdere aanvallen in het verleden. Sta je vooraan, kijk dan ook naar de subtiele craquele (de fijne haarscheurtjes in de verflaag) en de beroemde sfumato-techniek waarmee Leonardo de overgangen vervaagde.
Beginner versus gevorderd: de verschillen op een rij
Het grootste verschil tussen een eerste bezoek en een doordachte aanpak zit niet in de plek, maar in de voorbereiding. Een beginner laat zich leiden door de borden en de menigte. Een gevorderde bezoeker stuurt op tijd, ingang en volgorde. Onderstaande tabel zet de twee benaderingen naast elkaar, zodat je ziet waar je nog winst kunt halen.
| Onderdeel | Beginner | Gevorderd |
|---|---|---|
| Aankomsttijd | Ergens overdag, vaak rond het middaguur | Bij opening of tijdens avondopening |
| Ingang | Hoofdpiramide (drukst) | Carrousel du Louvre of paviljoen Richelieu |
| Ticket | Soms ter plekke gekocht | Online met vroeg tijdslot |
| Route | Bordjes volgen, kriskras | Mona Lisa als eerste, dan terug |
| Tijd voor het werk | 30 seconden tot 1 minuut | Rustiger moment, langer kijken |
| Extra aandacht | Alleen de Mona Lisa | Ook Veronese, Titiaan, Rafael in dezelfde route |
Wil je meer halen uit een museumbezoek in het algemeen, dan is een jaarkaart vaak het overwegen waard. Lees bijvoorbeeld bij welke musea je een museumjaarkaart kunt kopen en welke musea zijn aangesloten bij de Museumkaart. Voor het Louvre zelf geldt de Franse regeling natuurlijk, maar voor je bezoeken in Nederland helpt zo’n kaart enorm.
De grote verbouwing: een eigen zaal voor de Mona Lisa
Het antwoord op de vraag “waar hangt de Mona Lisa” verandert de komende jaren. Het Louvre werkt aan een groot vernieuwingsplan onder de naam “Louvre Nouvelle Renaissance”. Een belangrijk onderdeel daarvan is een gloednieuwe, aparte zaal voor de Mona Lisa, gebouwd onder de Cour Carree, de oostelijke binnenplaats van het museum. Die nieuwe ruimte krijgt een oppervlakte van ongeveer 2.000 vierkante meter.
Het idee is dat de Mona Lisa straks een eigen attractie wordt met een apart toegangsticket. Zo wil het museum de overvolle Salle des Etats ontlasten en bezoekers een rustiger ervaring bieden. Het hele project moet rond 2031 klaar zijn, met daarbij ook een nieuwe ingang en herstel van verouderde techniek voor temperatuur- en vochtbeheersing. Het Louvre mikt op een capaciteit van zo’n 12 miljoen bezoekers per jaar.
De financiering komt deels uit een verhoging van de ticketprijzen voor bezoekers van buiten de Europese Unie, die in 2026 is doorgevoerd. Voor jou als bezoeker betekent dit: tot de verhuizing klaar is, blijft de Salle des Etats de plek om te zijn. Daarna verschuift het adres naar de nieuwe ondergrondse zaal. Houd de officiele aankondigingen in de gaten als je je bezoek voor de komende jaren plant.
Veelgemaakte fouten en handige weetjes rond het bezoek
Rond de Mona Lisa gaan veel kleine misverstanden de ronde. Het werk zou enorm groot zijn, je zou er uren naar mogen kijken, of het zou ergens verstopt hangen. Niets daarvan klopt. Hieronder een lijst met de meest voorkomende fouten en wat er werkelijk geldt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
- Denken dat het schilderij groot is. Het is juist klein, kleiner dan veel bezoekers verwachten.
- De zaal verkeerd zoeken. Het hangt in de Denon-vleugel op niveau 1, niet op de begane grond.
- Geen tijdslot reserveren. Zonder reservering sta je vaak lang in de rij, ook met de Museumkaart-achtige regelingen.
- Verwachten dat je er lang voor mag staan. De doorstroom houdt je meestal niet langer dan een minuut vooraan.
- De rugzak meenemen. Grote tassen moeten naar de garderobe, wat extra tijd kost.
- De Bruiloft te Kana negeren. Het grootste doek van het museum hangt er recht tegenover.
Nog een praktisch punt: fotograferen mag, maar zonder flits. De flits is verboden om de verflaag te beschermen en omdat het anderen hindert. Wil je een goede foto, ga dan iets opzij van het midden staan, want recht ervoor kaatst het glas vaak het licht terug. Het Louvre is een groot museum vol kunst en geschiedenis, net zoals bijzondere musea elders. Ben je een liefhebber, kijk dan ook eens waar MONA in Hobart ligt of lees over Spaanse meesterwerken zoals wie Las Meninas schilderde. En voor wie in Nederland een museumdag plant: welke musea zijn gratis met de VriendenLoterij is een nuttige vraag.
Veelgestelde vragen
In welke zaal hangt de Mona Lisa precies?
De Mona Lisa hangt in de Salle des Etats, zaal 711, op de eerste verdieping (niveau 1) van de Denon-vleugel van het Louvre. Het is de grootste zaal van het museum. Het schilderij hangt op een vrijstaande muur in het midden, achter kogelwerend en antireflecterend glas, en wordt aan beide kanten bewaakt en met hekken in banen geleid.
Hoe groot is de Mona Lisa eigenlijk?
De Mona Lisa meet ongeveer 77 bij 53 centimeter. Voor veel bezoekers valt dat tegen, omdat ze een veel groter doek verwachten. Het werk is geschilderd op een houten paneel van populier, niet op canvas. Door de bescheiden afmetingen en de menigte ervoor lijkt het schilderij van een afstand soms nog kleiner dan het is.
Wanneer is het het rustigst bij de Mona Lisa?
Het rustigst is het meestal direct bij opening, in de ochtend, en tijdens de avondopeningen in het laatste uur. Midden op de dag, grofweg tussen half twaalf en drie uur, is het op zijn drukst. Plan de Mona Lisa daarom als eerste programmapunt van je bezoek en loop er meteen naartoe via de Denon-vleugel.
Krijgt de Mona Lisa een eigen zaal?
Ja. In het kader van het project Louvre Nouvelle Renaissance komt er een aparte zaal van ongeveer 2.000 vierkante meter onder de Cour Carree, met een eigen toegangsticket. Het hele plan moet rond 2031 klaar zijn. Tot die verhuizing blijft de Salle des Etats de plek waar je het schilderij vindt, dus controleer altijd vooraf de actuele situatie.
Mag ik de Mona Lisa fotograferen?
Fotograferen mag, maar zonder flits. De flits is verboden om de verflaag te beschermen en om medebezoekers niet te hinderen. Door het antireflecterende glas en de drukte is een perfecte foto lastig. Ga iets opzij van het midden staan om reflecties te beperken en houd er rekening mee dat je meestal maar kort vooraan kunt blijven staan.
Welke andere kunst moet ik niet missen in dezelfde zaal?
Recht tegenover de Mona Lisa hangt De Bruiloft te Kana van Veronese, het grootste schilderij van het hele Louvre, bijna zeven bij tien meter. In de route ernaartoe kom je langs werken van Rafael en Titiaan in de grote Italiaanse galerij. Neem dus even de tijd voor de rest van de zaal, want veel bezoekers lopen die meesterwerken zonder kijken voorbij.
