Nurofen is een pijnstiller op basis van ibuprofen die pijn verlicht, koorts verlaagt en ontstekingen remt. Je gebruikt het voor een breed scala aan klachten: hoofdpijn, menstruatiepijn, tandpijn, spierpijn en koorts bij griep. Ibuprofen behoort tot de groep van niet-steroide ontstekingsremmers (NSAID’s) en werkt door de aanmaak van prostaglandines te remmen. Dit zijn stoffen die je lichaam aanmaakt als reactie op weefselschade of infectie, en die verantwoordelijk zijn voor het pijnsignaal, de temperatuurverhoging en de zwelling.
Dat mechanisme maakt Nurofen veelzijdiger dan paracetamol, dat alleen pijn en koorts onderdrukt maar geen ontsteking remt. Tegelijkertijd brengt die werking ook aandachtspunten mee, vooral voor de maag en het hart. Verderop lees je per situatie wanneer je Nurofen het beste inzet, welke doseringen gelden en wanneer je beter iets anders kiest.
Hoe werkt Nurofen in je lichaam?
Ibuprofen, de werkzame stof in Nurofen, remt de enzymes COX-1 en COX-2. Die enzymes zetten arachidonzuur om in prostaglandines. Prostaglandines spelen een centrale rol bij drie processen: ze sensitiseren pijnreceptoren (zodat je pijn eerder voelt), ze sturen de hypothalamus aan om de lichaamstemperatuur te verhogen, en ze bevorderen lokale vaatverwijding en vochtophoping waardoor zwelling ontstaat.
Door beide COX-enzymes te remmen pakt Nurofen alle drie die processen tegelijk aan. Dat verklaart waarom het bij ontstekingsgerelateerde pijn, zoals reumatische klachten of een opgezette kies, beter werkt dan paracetamol. Paracetamol remt prostaglandinesynthese voornamelijk centraal (in de hersenen), niet in het ontstoken weefsel zelf.
Het effect begint na 30 tot 60 minuten en houdt ongeveer 4 tot 8 uur aan, afhankelijk van de dosis en de vorm (tablet, capsule of bruistablet). Tabletten met ibuprofen-lysine of in vloeistofgevulde capsules werken sneller dan gewone tabletten, omdat de werkzame stof sneller wordt opgenomen. Na inname via de mond wordt ibuprofen goed opgenomen in de darmen, verspreid via het bloed en daarna grotendeels afgebroken in de lever.
De remming van COX-1 heeft ook een keerzijde: COX-1 beschermt het maagslijmvlies door de aanmaak van beschermende prostaglandines. Wie dat systeem langdurig remt, heeft een verhoogde kans op maagirritatie of zelfs een maagzweer. Vandaar de bekende aanbeveling om Nurofen met voedsel in te nemen en er bij langdurig gebruik een maagbeschermer bij te nemen.
Fase 1: acute pijn (kort gebruik, 1-3 dagen)
De meest voorkomende toepassing van Nurofen is kortdurende behandeling van acute pijn. Denk aan hoofdpijn, spanningshoofdpijn, kiespijn, pijn na een kleine ingreep bij de tandarts of spierpijn na sporten. Bij al deze situaties is de oorzaak tijdelijk, en gebruik je Nurofen hooguit een paar dagen.
Voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar geldt als startdosis 200 of 400 mg. Daarna kun je elke 4 tot 6 uur opnieuw 200 tot 400 mg innemen, maar nooit meer dan 1200 mg per dag. Dat zijn dus maximaal drie tabletten van 400 mg, of zes tabletten van 200 mg. Neem je meer, dan neemt het effect nauwelijks toe maar neemt het risico op bijwerkingen sterk toe.
Bij hoofdpijn, spierpijn en tandpijn is Nurofen voor de meeste mensen effectiever dan paracetamol, omdat die klachten vaak een lichte ontstekingscomponent hebben. Bij spanningshoofdpijn die meer dan twee keer per week terugkeert, raden artsen aan om te stoppen met pijnstillers: overmatig gebruik van paracetamol of ibuprofen kan zelf medicatieovergebruikshoofdpijn veroorzaken.
Bij spierpijn na een sportblessure of een kneuzing helpt de ontstekingsremmende werking extra: de zwelling en warmte nemen sneller af. Combineer dit met rust, koeling en eventueel een drukverband. Lees ook meer over bij welke medicijnen je een maagbeschermer nodig hebt als je pijnstillers vaker gebruikt.
Fase 2: menstruatiepijn en krampen
Menstruatiepijn (dysmenorroe) is een van de indicaties waarvoor Nurofen het meest evidence-based is. Tijdens de menstruatie produceert de baarmoeder grote hoeveelheden prostaglandines, die de baarmoederspier samentrekken. Bij vrouwen met ernstige menstruatiepijn zijn de prostaglandineconcentraties aantoonbaar hoger dan gemiddeld.
Ibuprofen verlaagt die concentraties direct bij de bron. Daarmee remt het niet alleen de pijn, maar ook de overmatige samentrekkingen die de pijn veroorzaken. Studies tonen aan dat ibuprofen bij menstruatiepijn beter scoort dan paracetamol en vergelijkbaar scoort met naproxen. Het voordeel van ibuprofen boven naproxen is de kortere halfwaardetijd: je kunt makkelijker bijsturen in dosering.
De aanbevolen aanpak is om al te beginnen op de eerste dag van je menstruatie, nog voor de pijn echt op gang komt. Neem 400 mg bij de eerste tekenen van ongemak en herhaal elke 6 uur als de pijn aanhoudt. Beperk dit gebruik tot de eerste 2 tot 3 pijnlijke dagen. Als je maag gevoelig is, kun je dit het beste met een boterham of een glas melk combineren, of een maagbeschermer overwegen zoals uitgelegd op de pagina maagbeschermer bij ibuprofen.
Vrouwen met endometriose of een spiraal (spiraaltje) kunnen ook baat hebben bij Nurofen, maar bij aanhoudende of verergerende pijn is het verstandig een arts te raadplegen. Nurofen lost de onderliggende oorzaak niet op.
Fase 3: koorts en griepklachten
Ibuprofen is ook een bewezen koortsverlager. Het werkt door de hypothalamus te beïnvloeden, het deel van de hersenen dat de lichaamstemperatuur regelt. Koorts zelf is een afweerreactie van het lichaam bij infecties, maar bij hoge of langdurige koorts kan het oncomfortabel of gevaarlijk worden. Nurofen helpt de temperatuur naar een normaler niveau te brengen zonder de infectiebestrijding volledig te verstoren.
Bij griep en verkoudheid verlicht Nurofen ook de pijn die daarmee gepaard gaat: keel- en spierp ijn, hoofdpijn, gewrichtspijn. Bij verkoudheid of luchtweginfecties is het effect grotendeels symptomatisch: de infectie zelf duurt even lang, maar je voelt je beter. Dat maakt het makkelijker om te rusten en voldoende te drinken, wat het herstel ondersteunt.
Kinderen en koorts is een apart geval. Nurofen is in Nederland goedgekeurd voor kinderen vanaf 3 maanden (met een minimum van 5 kg lichaamsgewicht), maar dan in de speciale kinderformule met een lagere dosering per milliliter. De dosis voor kinderen is gebaseerd op lichaamsgewicht: 5 tot 10 mg per kg, maximaal drie tot vier keer per dag, met een dagmaximum van 30 mg per kg. Gebruik nooit de formule voor volwassenen voor kinderen en volg altijd het doseringsschema op de verpakking of het advies van de huisarts.
Fase 4: chronische en gewrichtsklachten (langdurig gebruik)
Bij reumatische aandoeningen, artrose of andere chronische gewrichtsklachten kan ibuprofen ook op de langere termijn worden ingezet, maar dan altijd in overleg met een arts. Chronisch gebruik verhoogt het risico op maagproblemen, nierschade en, bij hogere doses, hart- en vaatziekten. Bij langdurig gebruik schrijft de arts bijna altijd ook een maagbeschermer voor, zoals omeprazol of pantoprazol.
Bij artrose helpt ibuprofen de pijn en stijfheid te verminderen, zodat bewegen weer makkelijker wordt. Bewegen is op zijn beurt essentieel bij artrose: het bevordert de aanmaak van gewrichtsvloeistof en vertraagt de afbraak van kraakbeen. Nurofen ondersteunt hier dus een actievere leefstijl, mits je het verantwoord inzet.
Bij reumatoide artritis, een auto-immuunziekte, is ibuprofen een aanvulling op, niet een vervanging van, de ziektemodificerende middelen die een reumatoloog voorschrijft. Gebruik Nurofen hier nooit op eigen houtje als primaire behandeling. Een combinatie met zware NSAID-doseringen en andere medicijnen vergroot het risico op bijwerkingen sterk.
Nurofen versus paracetamol: wanneer kies je wat?
Een van de meest gestelde vragen over pijnstillers is wanneer je Nurofen kiest en wanneer paracetamol. Beide middelen hebben hun eigen sterke punten en beperkingen. De onderstaande tabel geeft een overzicht per klacht en situatie.
| Klacht of situatie | Nurofen (ibuprofen) | Paracetamol |
|---|---|---|
| Hoofdpijn (gespannen) | Goed, remt ook lichte ontsteking | Goed, veiligste keuze bij twijfel |
| Menstruatiepijn | Beter: remt prostaglandines bij bron | Minder effectief bij krampen |
| Koorts (volwassene) | Goed, ook langere werking | Goed, sneller veilig te nemen |
| Spierpijn/blessure | Beter: vermindert zwelling | Werkt, maar geen zwellingsremming |
| Tandpijn/kaakontsteking | Beter: remming lokale ontsteking | Minder effectief bij ontsteking |
| Maagklachten of maagzweer | Vermijden of met maagbeschermer | Eerste keuze, maagvriendelijk |
| Nierproblemen | Vermijden | Voorzichtig, maar veiliger |
| Hartziekte of hoog CV-risico | Vermijden bij hoge doses | Veiligere keuze |
| Zwangerschap (3e trimester) | Verboden | Eerste keuze (overleg arts) |
Paracetamol werkt anders: het remt pijn en koorts centraal, maar heeft geen ontstekingsremmend effect op perifeer weefsel. Dat maakt paracetamol veiliger voor de maag en veiliger bij hartproblemen, maar minder effectief bij inflammatoire aandoeningen. Ibuprofen pakt die ontsteking juist aan, maar vraagt meer voorzichtigheid van de maag en nieren.
Je kunt ibuprofen en paracetamol combineren of afwisselen als één middel niet voldoende effect geeft, maar doe dit nooit zonder overleg bij chronische klachten. Een arts of apotheker kan adviseren over de juiste volgorde en timing.
Dosering en veilig gebruik: stap voor stap
Correct doseren is de sleutel tot een goed effect en minimale bijwerkingen. Onderstaand stappenplan helpt je Nurofen veilig en effectief te gebruiken.
- Bepaal je dosering op basis van leeftijd en gewicht. Volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar: start met 200 of 400 mg per keer. Kinderen: gebruik de kinderformule en reken op lichaamsgewicht (5-10 mg/kg per gift).
- Neem Nurofen altijd in met een vol glas water. Dit bevordert de opname en beschermt het slokdarmepitheel.
- Neem het tijdens of vlak na een maaltijd. Een lege maag verhoogt de kans op maagirritatie aanzienlijk. Een boterham of glas melk is voldoende.
- Wacht minimaal 4 uur voor de volgende dosis. Bij 400 mg kan je ook 6 uur aanhouden als de pijn dat toestaat. Nooit korter dan 4 uur, ook niet als het effect tegenvalt.
- Overschrijd het dagmaximum niet. Volwassenen: maximaal 1200 mg per dag zonder recept. Dat zijn drie tabletten van 400 mg of zes tabletten van 200 mg. Artsen kunnen een hoger dosering voorschrijven (tot 2400 mg), maar dat valt buiten zelfmedicatie.
- Gebruik niet langer dan 3 dagen voor koorts of 5 dagen voor pijn. Duurt de klacht langer, raadpleeg dan een arts.
- Stop direct bij alarmsignalen: bloed in ontlasting, zwarte ontlasting, ernstige maagpijn, benauwdheid of vochtopstapeling in de enkels. Dit zijn tekenen van een ernstige bijwerking.
- Combineer niet met alcohol. Alcohol vergroot het maagirriterende effect en verhoogt het risico op maagbloeding.
Neem bij twijfel altijd contact op met een apotheker. Die kan ook controleren of Nurofen interacties heeft met andere medicijnen die je gebruikt. Bekende interacties zijn met bloedverdunners (zoals acenocoumarol), diuretica (plasmiddelen), antidepressiva (SSRI’s) en andere NSAID’s zoals naproxen of diclofenac. Meer achtergrond over maagbescherming vind je op de pagina bij welke medicijnen een maagbeschermer nodig is.
Bijwerkingen en risicofactoren
Nurofen is bij correct gebruik voor de meeste gezonde volwassenen veilig. Toch zijn er bijwerkingen die je moet kennen, zodat je tijdig kunt ingrijpen.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn maag-darmgerelateerd: misselijkheid, maagpijn, brandend maagzuur, diarree of verstopping. Die treden op bij 1 op de 10 gebruikers en zijn meestal mild en tijdelijk. Ze zijn bijna altijd te voorkomen door Nurofen met voedsel in te nemen.
Minder vaak maar serieuzer: maagzweer en maagbloeding. Het risico is groter bij mensen boven de 65, mensen die al eerder een maagzweer hadden, rokers, mensen die ook bloedverdunners of corticosteroiden gebruiken, en mensen die hoge doses voor een langere periode nemen. Bij al deze risicofactoren is een maagbeschermer (protonpompremmer) standaard. Zie ook de uitleg op welke maagbeschermer bij ibuprofen.
Ibuprofen vermindert ook de doorbloeding van de nieren, wat bij mensen met al bestaande nierproblemen kan leiden tot acute nierfunctievermindering. Drink voldoende water als je Nurofen gebruikt, zeker in de zomer of bij koorts waarbij je toch al vocht verliest.
Bij langdurig gebruik van hoge doses (meer dan 2400 mg per dag) is er een klein verhoogd risico op hart- en vaatziekten, vergelijkbaar met andere NSAID’s. Dit speelt nauwelijks een rol bij kortdurend gebruik van de aanbevolen vrij-verkoopdoseringen.
Allergische reacties zijn zeldzaam maar mogelijk: netelroos, asthma-aanvallen bij mensen met aspirine-overgevoeligheid (zgn. “aspirineasthma”), of in uitzonderlijke gevallen een ernstige overgevoeligheidsreactie. Heb je eerder een reactie gehad op aspirine of andere NSAID’s, gebruik dan geen ibuprofen.
Wie moet extra voorzichtig zijn of Nurofen vermijden?
Voor een aantal groepen geldt dat Nurofen niet zomaar de eerste keuze is. Het gaat om de volgende situaties:
- Zwangerschap, vooral het derde trimester: ibuprofen kan de sluiting van de ductus arteriosus (een bloedvat bij de foetus) bevorderen en is streng verboden na week 28. In het eerste en tweede trimester is het gebruik ook af te raden zonder overleg met een arts.
- Borstvoeding: ibuprofen gaat in kleine hoeveelheden over in moedermelk. Bij kortdurend gebruik en de laagst effectieve dosis wordt het doorgaans als acceptabel beschouwd, maar raadpleeg altijd je arts of verloskundige.
- Hart- en vaatziekten: patienten met een doorgemaakt hartinfarct, beroerte of ernstig hartfalen vermijden ibuprofen bij voorkeur volledig.
- Nierfunctiestoornissen: bij matige of ernstige nierinsufficiëntie is ibuprofen gecontraïndiceerd.
- Leverproblemen: ernstige leverziekten zijn een contra-indicatie; bij milde leverproblemen is voorzichtigheid geboden.
- Kinderen onder 3 maanden of onder 5 kg: alleen gebruik na medisch advies.
- Gebruik van bloedverdunners: ibuprofen remt ook de bloedplaatjesaggregatie en versterkt het effect van antistollingsmiddelen.
Bij twijfel over jouw persoonlijke situatie is het altijd verstandig even te overleggen met je huisarts of apotheker voordat je begint. Zeker als je meerdere medicijnen gebruikt.
Veelgestelde vragen
Mag je Nurofen nemen als je een lege maag hebt?
Het liefst niet. Nurofen irriteert het maagslijmvlies omdat het de aanmaak van maagbeschermende prostaglandines remt. Neem het altijd tijdens of vlak na een maaltijd, of eet op zijn minst een beschuit, een boterham of drink een glas melk erbij. Dat verlaagt de kans op maagpijn, brandend maagzuur en misselijkheid aanzienlijk. Bij een gevoelige maag of bij langdurig gebruik is een protonpompremmer zoals omeprazol een verstandige aanvulling, zoals uitgelegd op de pagina over maagbescherming bij NSAID’s.
Hoe snel werkt Nurofen en hoe lang houdt het effect aan?
Na inname van een standaard tablet begint het pijnstillende effect na 30 tot 60 minuten. Vloeistofgevulde capsules of bruistabletten werken sneller, soms al na 15 tot 20 minuten, omdat de werkzame stof sneller wordt opgenomen. Het effect houdt gemiddeld 4 tot 6 uur aan. Bij een dosis van 400 mg kun je soms tot 8 uur effect verwachten. Je mag een nieuwe dosis nemen zodra de pijn terugkeert, maar altijd met minimaal 4 uur tussen twee innames en nooit meer dan 1200 mg per dag.
Kun je Nurofen en paracetamol tegelijk gebruiken?
Ja, dat kan en wordt soms aanbevolen bij hevige pijn of hoge koorts die met een enkel middel onvoldoende onder controle is. Beide stoffen werken via verschillende mechanismen en zijn tegelijk in te nemen of te alterneren. Paracetamol beïnvloedt voornamelijk het centrale zenuwstelsel, ibuprofen werkt ook perifeer op het ontstoken weefsel. Let er wel op dat je per middel het eigen dagmaximum niet overschrijdt: 3000 mg paracetamol per dag voor volwassenen in zelfmedicatie en 1200 mg ibuprofen. Vraag je apotheker om advies als je dit vaker wilt toepassen.
Is Nurofen geschikt voor kinderen?
Nurofen heeft speciale kinderformules (drank of zetpil) voor kinderen vanaf 3 maanden met een minimum van 5 kg lichaamsgewicht. De dosering is gebaseerd op lichaamsgewicht: 5 tot 10 mg ibuprofen per kg per gift, maximaal drie tot vier keer per dag, met een absoluut dagmaximum van 30 mg per kg. Gebruik nooit tabletten voor volwassenen bij kinderen: de doses zijn te hoog en moeilijk te splitsen. Bij koorts bij kinderen onder 3 maanden ga je altijd eerst naar de huisarts. Meer informatie over groeigerelateerde onderwerpen bij kinderen vind je op de pagina welke lengte bij welke leeftijd hoort.
Mag je Nurofen gebruiken tijdens de zwangerschap?
Tijdens het derde trimester (na week 28) is ibuprofen streng verboden. Het kan de doorbloeding van de foetale nieren verminderen en leiden tot voortijdige sluiting van een belangrijk bloedvat bij het ongeboren kind (de ductus arteriosus). Ook in het eerste en tweede trimester is het gebruik zonder overleg met een arts of verloskundige af te raden. Paracetamol is de aanbevolen pijnstiller tijdens de zwangerschap, maar ook daarvoor geldt: zo min mogelijk en zo kort mogelijk. Neem bij twijfel altijd contact op met je verloskundige.
Wanneer moet je stoppen met Nurofen en een arts raadplegen?
Stop direct en neem contact op met een arts als je een van de volgende alarmsignalen opmerkt: bloed in de ontlasting of zwarte, teerachtige ontlasting, ernstige of aanhoudende maagpijn, bloed opgeven, benauwdheid of piepende ademhaling, sterke vochtopstapeling (dikke enkels), huidreacties zoals blaarvorming, of indien je pijn of koorts na respectievelijk 5 of 3 dagen gebruik niet afneemt. Gebruik nooit meer dan de aanbevolen dosis in een poging het effect te versterken: dat vergroot alleen het risico en verbetert het effect nauwelijks.
