Wat is de geschiedenis van het merk JD.com in China?

Lieke van der Veen

Geupdate op:

Wat is de geschiedenis van het merk JD.com in China?
Je leest dit artikel in 8 minuten

Laatst bijgewerkt: 2 mei 2026

JD.com begon als een kleine magneto-optische productenwinkel in Beijing en groeide uit tot het op een na grootste e-commercebedrijf van China, met een jaaromzet van meer dan 1.300 miljard yuan in 2025. Het verhaal achter dit merk is er een van gedurfde keuzes, zware crises en een obsessie met kwaliteit en logistiek.

Oprichter Richard Liu Qiangdong bouwde JD.com op rond een principe dat destijds in China uniek was: producten zelf inkopen, opslaan en bezorgen, zodat de authenticiteit gegarandeerd was. Dat onderscheidt JD.com tot op de dag van vandaag van veel concurrenten.

De beginjaren: van marktkraam tot online winkel (1998-2004)

Richard Liu werd op 14 februari 1974 geboren in Suqian, een bescheiden stad in de provincie Jiangsu. Hij groeide op in armoede en droomde van een beter leven. Na zijn studie sociologie aan de Renmin Universiteit in Beijing begon hij in 1998 met een kleine winkel op de Zhongguancun-markt, de technologiehub van de hoofdstad. Hij verkocht magneto-optische producten: lege cd’s, dvd’s en vergelijkbare elektronicaartikelen.

De naam die hij koos voor zijn eerste winkel was “Jingdong Multimedia”. “Jing” verwijst naar Beijing, “dong” is zijn eigen naam. Die combinatie vormde later de afkorting JD, die wereldwijd bekend zou worden. In de beginjaren werkte Liu zestien uur per dag en sliep hij in het magazijn achter zijn winkel. Het bedrijf groeide snel: binnen enkele jaren had hij twaalf winkels in Beijing en Shenyang.

De grote omslag kwam met de SARS-crisis van 2003. De longziekte legde China maandenlang verlamd. Mensen bleven thuis, winkels sloten hun deuren en de omzet droogde op. Liu sloot al zijn fysieke winkels en begon producten online te verkopen via een simpel berichtenbord. De reactie van consumenten was overweldigend. Binnen enkele maanden merkte hij dat de online verkoop zijn traditionele winkelverkoop ver overtrof.

In 2004 nam Liu de definitieve beslissing: hij sloot alle fysieke winkels en startte JD.com als volwaardig online platform. Die keuze, gemaakt in een periode van chaos en onzekerheid, bleek de beste die hij ooit had genomen.

Groei en investeerders: van startup naar tech-gigant (2005-2013)

JD.com groeide in de periode 2005-2013 met ongekende snelheid. Het assortiment breidde zich uit van alleen elektronica naar boeken, kleding, speelgoed en vrijwel elk ander consumentenproduct. Maar er was een probleem dat Liu niet kon negeren: het Chinese logistieke systeem was onbetrouwbaar. Pakketjes kwamen beschadigd aan, bezorgers konden niet worden aangesproken en consumenten wisten niet wanneer iets werd bezorgd.

Liu besloot iets te doen wat andere e-commercebedrijven riskant vonden: hij bouwde zijn eigen logistieke netwerk op. Magazijnen, bezorgdiensten en een eigen vloot aan koeriers. Dat kostte veel geld, maar het gaf JD.com een kwaliteitsvoordeel dat concurrenten niet konden evenaren. Vandaag de dag is JD Logistics een zelfstandig beursgenoteerd bedrijf met honderden magazijnen verspreid over het hele land.

In 2011 ontving JD.com zijn eerste grote externe investering van 1,5 miljard dollar van een groep investeringsfondsen, waaronder DST Global en Tiger Global. Dat kapitaal werd direct gestoken in verdere uitbreiding van het logistieke netwerk en de technologie-infrastructuur. Rond 2012 passeerde het bedrijf voor het eerst de kaap van 100 miljard yuan aan jaaromzet, een mijlpaal die aantoonde dat JD.com uitgegroeid was tot een serieuze speler in de Chinese economie.

Tegelijkertijd bleef het bedrijf verlieslatend. Liu koos bewust voor groei boven winst. Die strategie was omstreden, maar werd uiteindelijk gevolgd door vrijwel elke grote techplatform in de wereld, van Amazon tot Zalando.

De Tencent-deal en de beursgang op NASDAQ (2014)

2014 was een keerpunt in de geschiedenis van JD.com. In maart van dat jaar kondigde Tencent, de maker van WeChat, een strategische investering aan van 214,7 miljoen dollar. Tencent kreeg daarmee 15 procent van de aandelen. Als onderdeel van de deal nam JD.com ook Tencents online marktplaatsen Paipai en QQ Wanggou over, inclusief een belang van 9,9 procent in Shanghai Icson.

De samenwerking met Tencent gaf JD.com toegang tot honderden miljoenen gebruikers via WeChat. Mensen konden voortaan vanuit de chatapp direct producten bestellen via JD.com, zonder apart de website te bezoeken. Dat was een enorme distributiewinst. De twee bedrijven spraken ook een meerjaren samenwerkingsovereenkomst af op het gebied van logistiek, marketing en betaaldiensten.

Drie maanden later, in mei 2014, ging JD.com naar de beurs op NASDAQ onder de ticker “JD”. Het was de op een na grootste beursintroductie van een Chinees bedrijf in de VS op dat moment, na Alibaba. Het bedrijf haalde bij de IPO 1,78 miljard dollar op. De beursgang verhoogde de zichtbaarheid van JD.com internationaal en gaf het bedrijf extra kapitaal voor expansie.

Wil je weten hoe andere grote merken hun weg vonden naar de top? Lees ook het artikel over de geschiedenis van Amazon in de VS, dat een vergelijkbare groeistrategie volgde maar vanuit een heel ander startpunt.

JD.com vergeleken met andere grote e-commercemerken

JD.com staat niet op zichzelf. Het bedrijf opereert in een markt met sterke internationale concurrenten en heeft tegelijkertijd een eigen model dat het onderscheidt. De vergelijking hieronder laat zien hoe JD.com zich verhoudt tot bekende namen in de sector.

Kenmerk JD.com Alibaba (Taobao/Tmall) Amazon Pinduoduo
Opgericht 1998 (online vanaf 2004) 1999 (Alibaba), 2003 (Taobao) 1994 2015
Businessmodel Direct retail (eigen voorraad) Marktplaats (derde partijen) Mix van direct retail en marktplaats Marktplaats, groepsinkoop
Eigen logistiek Ja, JD Logistics Gedeeltelijk (Cainiao netwerk) Ja, Amazon Logistics Nee, externe partijen
Focus Elektronica, kwaliteitsproducten Breed, ook kleine verkopers Breed, ook cloud (AWS) Lage prijzen, agrarische producten
Jaaromzet 2025 ca. 1.309 miljard yuan ca. 1.000+ miljard yuan (retail) ca. 638 miljard dollar ca. 393 miljard yuan
Beursnotering NASDAQ (2014), ook Hongkong NYSE (2014), ook Hongkong NASDAQ (1997) NASDAQ (2018)
Onderscheidend voordeel Authenticiteitsgarantie, snelle bezorging Bereik, kleine verkopers, variatie Prime-lidmaatschap, cloud Lage prijs, gamification

Het directe retailmodel van JD.com lijkt het meest op dat van Amazon. Net zoals Amazon in de VS producten zelf inkoopt en opslaat, doet JD.com dat in China. Het gevolg is dat klanten meer zekerheid hebben over de echtheid van producten. In een land waar namaakartikelen lange tijd een groot probleem waren, bleek dat een sterk concurrentievoordeel. Vergelijk het met hoe Zara in Spanje een eigen productie- en distributieketen opbouwde om kwaliteit en snelheid te garanderen.

Internationale expansie, partnerschappen en nieuwe diensten (2015-2020)

Na de beursgang zette JD.com zijn expansie in hoog tempo voort. In 2016 sloot het bedrijf een partnerschap aan met Walmart, de Amerikaanse supermarktreus. Walmart verkreeg een belang in JD.com en mocht zijn Chinese supermarktformule Yihaodian via het platform verkopen. In ruil daarvoor kreeg JD.com toegang tot Walmarts internationale netwerk en inkoopkracht. Dat was een strategisch zet: JD.com wilde ook in de vers- en dagboodschappensector uitbreiden.

In 2017 lanceerde JD.com een grootschalig programma voor kunstmatige intelligentie, gericht op het automatiseren van magazijnen. Robots sorteren producten, drones bezorgen pakketten in afgelegen gebieden en zelfrijdende bezorgvoertuigen worden getest in diverse Chinese steden. JD.com positioneerde zich hiermee als een technologiebedrijf, niet alleen als een winkel.

Datzelfde jaar opende JD.com zijn eerste volledig geautomatiseerde magazijn in Shanghai, waar nauwelijks menselijk personeel nodig was voor de dagelijkse werkzaamheden. De beelden van robots die rijen producten sorteren gingen viraal en leverden wereldwijde media-aandacht op.

Tegelijkertijd breidde JD.com zijn financiele diensten uit. JD Finance, later omgedoopt tot JD Digits en uiteindelijk JD Technology, bood consumenten leningen, verzekeringen en betalingsdiensten aan. Het idee was vergelijkbaar met wat Alibaba deed met Ant Financial: de klantrelatie uitbreiden voorbij het winkelmandje.

In 2019 ontving JD.com een investering van Google ter waarde van 550 miljoen dollar. Dat opende de deur naar samenwerking op het gebied van technologie en mogelijk internationale uitbreiding buiten China. De twee bedrijven werkten samen aan een systeem waarmee Chinese producten wereldwijd verkocht konden worden via Google Shopping.

Turbulentie, herstel en de positie in 2025-2026

In 2018 raakte JD.com in zwaar weer door een schandaal rond oprichter Richard Liu. Hij werd in september van dat jaar gearresteerd in Minneapolis na een beschuldiging van seksueel wangedrag. Liu werd niet vervolgd door het Amerikaanse Openbaar Ministerie, maar de beschuldigingen schaadden zijn reputatie en leidden tot een flinke daling van het aandeel. Liu trok zich later terug als dagelijks leidinggevende en concentreerde zich meer op strategische zaken.

In 2021 stapte Sandy Xu Ran op als CEO. Sindsdien wisselde JD.com meerdere keren van topmanagement. De koers van het bedrijf bleef echter consistent: kwaliteit, logistiek en technologie staan centraal. In 2023 keerde Liu tijdelijk terug in een operationele rol om het bedrijf door een moeilijke periode te loodsen, waarbij de Chinese consumentenuitgaven onder druk stonden.

Toch lieten de resultaten van 2025 zien dat JD.com de juiste richting insloeg. De totale jaaromzet steeg met 13 procent naar 1.309 miljard yuan, omgerekend circa 187 miljard dollar. Het aantal actieve klanten passeerde in oktober 2025 de grens van 700 miljoen. JD.com breidde ook zijn voedselbezorgingstak uit, die maandelijks verlies verlaagde en schaal wist te bereiken.

JD Logistics, dat in 2021 zelfstandig naar de beurs ging in Hongkong, telde eind 2025 meer dan 1.500 magazijnen en kon een groot deel van China bereiken op dezelfde dag als de bestelling. Dat is een logistiek prestatie die weinig bedrijven ter wereld kunnen evenaren. Als je de opbouw van grote internationale winkelmerken interessant vindt, lees dan ook de geschiedenis van IKEA uit Zweden, een merk dat zijn succes eveneens bouwde op controle over de eigen keten.

De kernfilosofie van JD.com: wat maakt het merk uniek

JD.com hangt een duidelijke merkfilosofie aan die in de loop der jaren weinig is veranderd, ondanks alle turbulentie rond de oprichter en de concurrentiedruk van rivalen. Die filosofie rust op vier pijlers.

Authenticiteitsgarantie. JD.com koopt producten direct in bij fabrikanten en merken. Daardoor heeft het bedrijf volledige controle over de kwaliteit. Namaakproducten zijn structureel een probleem in China, maar op JD.com zijn ze zeldzamer dan op platforms waar iedereen zomaar verkoper kan worden. Die reputatie is goud waard in een markt waar consumenten wantrouwig zijn geworden.

Eigen logistiek. Geen enkel ander e-commercebedrijf in China heeft een logistiek netwerk dat vergelijkbaar is met dat van JD.com. Same-day delivery in tientallen grote steden is standaard. Next-day delivery in kleinere steden ook. Dat is mogelijk doordat JD.com al vroeg heeft geïnvesteerd in magazijnen, bezorgers en later ook robots en drones.

Technologiefocus. JD.com ziet zichzelf niet alleen als een winkel, maar als een technologiebedrijf. Kunstmatige intelligentie, automatisering en data-analyse zijn kernonderdelen van de bedrijfsvoering. Dat maakt het bedrijf schaalbaar en efficiënt.

Brede dienstverlening. Naast winkelen biedt JD.com nu ook financiële diensten, clouddiensten, gezondheidszorgproducten en voedsellevering aan. Het ecosysteem dat is gebouwd rondom het platform bindt consumenten op meerdere manieren.

Een interessante parallel is te trekken met de opbouw van Starbucks in de VS: ook dat merk bouwde succes op door consequent vast te houden aan kwaliteitscontrole en een unieke ervaring, ook toen dat in het begin duurder was dan de concurrentie.

  • JD.com verkoopt dagelijks miljoenen producten via zijn eigen platform
  • Het bezorgnetwerk omvat meer dan 1.500 magazijnen verspreid over heel China
  • Same-day delivery is beschikbaar in meer dan 50 grote Chinese steden
  • JD Health biedt online consultaties met artsen en levert medicijnen aan huis
  • JD Cloud levert clouddiensten aan bedrijven en overheidsinstellingen
  • JD.com heeft een eigen supermarktketen genaamd 7Fresh, gericht op vers voedsel
  • Jingxi is de budgettak voor consumenten in kleinere steden en op het platteland

Wil je meer begrijpen over hoe grote bedrijven hun weg naar de top vonden? De aanwezigheid van bedrijven op zakelijke netwerken vertelt ook iets over hun internationale reputatie en groeistrategie.

Veelgestelde vragen

Wie heeft JD.com opgericht en wanneer?

Richard Liu Qiangdong richtte JD.com op. Hij begon in 1998 met een fysieke winkel op de Zhongguancun-markt in Beijing onder de naam Jingdong Multimedia. In 2004 sloot hij alle winkels en lanceerde hij JD.com als online platform. Liu werd geboren in 1974 in Suqian, Jiangsu en studeerde sociologie aan de Renmin Universiteit. Zijn beslissing om online te gaan volgde direct op de SARS-crisis van 2003, die het fysieke winkelen tijdelijk onmogelijk maakte.

Hoe groot is JD.com op dit moment?

JD.com is het op een na grootste e-commercebedrijf van China, na de Alibaba-groep. De totale jaaromzet in 2025 bedroeg 1.309 miljard yuan, omgerekend circa 187 miljard dollar. Dat is een stijging van 13 procent ten opzichte van 2024. In oktober 2025 telde het bedrijf meer dan 700 miljoen actieve klanten. JD Logistics, de zelfstandige bezorgpoot, heeft meer dan 1.500 magazijnen in China.

Wat maakt JD.com anders dan Alibaba?

Het grootste verschil zit in het businessmodel. Alibaba werkt voornamelijk als een marktplaats: externe verkopers bieden producten aan en regelen zelf de logistiek. JD.com koopt producten direct in bij fabrikanten, slaat ze op in eigen magazijnen en bezorgt ze met eigen koeriers. Dat maakt JD.com duurder in opzet, maar geeft het bedrijf meer controle over kwaliteit en leversnelheid. Namaakproducten zijn hierdoor minder frequent dan op platforms van derden.

Wanneer ging JD.com naar de beurs?

JD.com ging in mei 2014 naar de beurs op NASDAQ in de Verenigde Staten onder de ticker “JD”. Het was op dat moment de op een na grootste beursintroductie van een Chinees bedrijf in de VS. Het bedrijf haalde bij de IPO 1,78 miljard dollar op. Later noteerde JD.com ook op de beurs van Hongkong. In 2014 investeerde Tencent ook 214,7 miljoen dollar in JD.com en ontving daarvoor 15 procent van de aandelen.

Welke diensten biedt JD.com aan naast online winkelen?

JD.com is uitgegroeid tot een breed ecosysteem. Naast de kernwebwinkel biedt het bedrijf JD Health (online medische consulten en apothekerdiensten), JD Cloud (clouddiensten voor bedrijven en overheden), JD Logistics (bezorgdiensten ook voor derden), JD Finance of JD Technology (betalingen, leningen en verzekeringen) en de supermarktketen 7Fresh aan. Jingxi richt zich op consumenten in kleinere steden en plattelandsgebieden met lagere prijzen.

Wat is de toekomst van JD.com?

JD.com zet sterk in op technologie, automatisering en internationale groei. Drones, robots in magazijnen en zelfrijdende bezorgwagens worden al ingezet of getest. De voedselbezorgingsdienst breidt maandelijks uit en verlaagde zijn verliezen elk kwartaal na de lancering. Internationaal zoekt JD.com naar samenwerkingen om Chinese producten wereldwijd te verkopen. Tegelijkertijd moet het bedrijf concurreren met Pinduoduo, dat snel marktaandeel wint met lagere prijzen, en met nieuwe platforms gericht op jongere consumenten.

VL
Redactie Veel.nlOnze redactie schrijft informatieve artikelen over uiteenlopende onderwerpen.

Geef een reactie