Wat is het grootste nationale park van de VS? Niet Yellowstone!

Nee, Yellowstone is niet het grootste nationale park van de VS. Dat is Wrangell-St. Elias in Alaska, met een oppervlakte van ruim 5,3 miljoen hectare (13,2 miljoen acre). Yellowstone, hoewel een van de bekendste parken ter wereld, staat pas op de achtste plek in de ranglijst van grootste nationale parken. Het verschil is enorm: Wrangell-St. Elias is bijna zes keer zo groot als Yellowstone.

De verwarring is begrijpelijk. Yellowstone is het oudste nationale park van de VS (opgericht in 1872) en misschien het meest gefotografeerde. Maar qua oppervlakte wint Alaska veruit: vijf van de zes grootste nationale parken van de VS liggen er. Hier is de volledige uitleg, inclusief de complete ranglijst, het waarom achter het misverstand en wat Yellowstone zo bijzonder maakt ondanks zijn bescheiden achtste plek.

Wat is het werkelijk grootste nationale park van de VS?

Wrangell-St. Elias National Park and Preserve in Alaska neemt de eerste plek in. Met 13,2 miljoen acre (ruim 5,3 miljoen hectare) is het groter dan heel Zwitserland. Om dat nog iets concreter te maken: je kunt Yellowstone, Yosemite en Zwitserland erin kwijt, of zes Yellowstones naast elkaar. Het park grenst aan Canada en omvat vier gebergteketens tegelijk, waaronder de Wrangell Mountains, de St. Elias Mountains, de Chugach Mountains en een deel van de Alaska Range.

Het park werd in 1980 opgericht, hetzelfde jaar dat de Alaska National Interest Lands Conservation Act (ANILCA) een reeks van grote nieuwe Alaskaanse parken in het leven riep. Die wet voegde in een klap meer dan 40 miljoen hectare aan beschermd land toe en verklaart waarom de ranglijst van grootste parken zo’n eenzijdig Alaskaans beeld geeft. Meer dan een kwart van de totale oppervlakte van Wrangell-St. Elias bestaat uit gletsjers. Negen van de zestien hoogste toppen van de VS liggen hier, waaronder Mount St. Elias (5.489 meter), de op een na hoogste berg van de VS na Denali.

Vulkanische activiteit is ook aanwezig: het Wrangell Volcanic Field is een uitgestrekt vulkanisch gebied met duizenden lavastromen. Mount Wrangell is zelfs een van de weinige actieve vulkanen in het park, met af en toe zichtbare stoompluimen. Qua dieren leven er Dall-schapen, berggeiten, kariboes, elanden, zwarte beren en bruine beren. Bizons werden al in 1950 en 1962 geherintroduceerd in de Copper River Valley. Het park telt bovendien 887 plantensoorten, meer dan de helft van alle planten in heel Alaska samen.

Wat dit park zo onthoudbaar maakt, is de schaal in combinatie met de leegte. Waar Yellowstone in de zomerpiek tienduizenden auto’s per dag verwerkt, kun je in Wrangell-St. Elias dagenlang lopen zonder een ander mens tegen te komen. De ervaring lijkt eerder op een poolexpeditie dan op een dagje natuurpark.

Welke parken staan in de top 10 qua oppervlakte?

Hier een overzicht van de tien grootste nationale parken van de VS, met hun oppervlakte in hectare en de staat waar ze liggen. De cijfers betreffen de “National Park”-eenheden (de aangrenzende “preserve”-gedeelten kunnen het totaal verder vergroten):

Rang	Nationaal park	Staat	Oppervlakte (ha)
1	Wrangell-St. Elias	Alaska	5.332.000
2	Gates of the Arctic	Alaska	3.428.800
3	Denali	Alaska	2.458.500
4	Katmai	Alaska	1.656.400
5	Death Valley	Californie/Nevada	1.365.000
6	Glacier Bay	Alaska	1.328.900
7	Lake Clark	Alaska	1.060.200
8	Yellowstone	Wyoming/Montana/Idaho	898.300
9	Kobuk Valley	Alaska	708.500
10	Everglades	Florida	610.600

Let op: de exacte volgorde verschilt soms per bron, omdat sommige overzichten ook het aangrenzende “preserve”-gedeelte van een park meerekenen en andere niet. Glacier Bay heeft bijvoorbeeld een fors preserve-deel dat het in sommige lijsten boven Death Valley duwt. De bovenliggende boodschap blijft hetzelfde: Alaska domineert volledig de top van de ranglijst. Alleen Death Valley en Yellowstone doorbreken dat beeld als grote parken buiten Alaska, met Everglades in Florida als nummer tien.

Opvallend is hoe groot het gat tussen de nummer 1 en de rest is. Wrangell-St. Elias alleen is groter dan de nummers 5 tot en met 10 bij elkaar opgeteld. Dat geeft een goed gevoel voor hoe uitzonderlijk de schaal van het Alaskaanse natuurbeheer is.

Hoe groot is Yellowstone dan precies, en wat maakt het bijzonder?

Yellowstone beslaat 8.983 km2, ofwel bijna 900.000 hectare. Het park strekt zich uit over drie staten: Wyoming (96 procent), Montana en Idaho. Ter vergelijking: dat is iets kleiner dan de provincies Noord-Brabant en Zuid-Holland samen. Voor een Europees park is dat enorm, maar tegen de Alaskaanse reuzen valt het in het niet.

Yellowstone dankt zijn wereldfaam niet aan zijn oppervlakte maar aan zijn geothermische activiteit. Het park ligt boven een supervulkaan, ook wel de Yellowstone Caldera genoemd. Die supervulkaan is de motor achter de meer dan 10.000 geothermische verschijnselen in het park: geisers, modderbronnen, fumarolen en hete bronnen. Yellowstone heeft meer geisers dan alle andere plekken op aarde samen, namelijk meer dan 500 actieve exemplaren. Dat betekent dat ongeveer de helft van alle actieve geisers ter wereld zich binnen dit ene park bevindt.

De bekendste geyser is Old Faithful. Die barst gemiddeld elke 90 minuten uit en spuit water tot een hoogte van gemiddeld 40 meter, soms tot 55 meter. De uitbarstingen duren 1,5 tot 5 minuten. Old Faithful is zo betrouwbaar (binnen een bandbreedte van zo’n 10 minuten) dat rangers altijd de volgende uitbarsting kunnen voorspellen op basis van de duur van de vorige: hoe langer de vorige uitbarsting, hoe langer de wachttijd tot de volgende.

Naast Old Faithful zijn er nog tientallen geisers die de moeite waard zijn. Steamboat Geyser, ook in Yellowstone, is de hoogste actieve geyser ter wereld en kan water tot ruim 90 meter de lucht in spuiten, al is hij veel minder voorspelbaar. De Grand Prismatic Spring is dan weer geen geyser maar een hete bron, en met zijn regenboog van kleuren (veroorzaakt door hittebestendige bacterien) een van de meest gefotografeerde plekken van het park. Die kleurenpracht ontstaat doordat verschillende microben bij verschillende watertemperaturen gedijen, elk met hun eigen pigment.

In 2025 bezochten bijna 4,8 miljoen mensen Yellowstone, volgens cijfers van de National Park Service. Dat maakt het een van de drukst bezochte nationale parken van het land, ondanks de relatief afgelegen ligging in het westen van de VS. Meer over de prachtige diersoorten die je in een park als Yellowstone kunt tegenkomen, lees je in het artikel over hoe wolven communiceren met geur en geluid.

Waarom is Yellowstone het oudste nationale park ter wereld?

Op 1 maart 1872 ondertekende president Ulysses S. Grant de wet die Yellowstone tot nationaal park verklaarde. Daarmee werd het het eerste nationale park ter wereld, lang voordat andere landen dit concept overnamen. De aanleiding was een expeditie in 1870 (de Washburn-Langford-Doane Expedition) waarbij onderzoekers zo onder de indruk raakten van de geisers, gekleurde hete bronnen en canyons dat ze de overheid adviseerden het gebied te beschermen.

Een belangrijke rol speelden ook de schilder Thomas Moran en de fotograaf William Henry Jackson, die tijdens de Hayden-expeditie van 1871 beelden maakten van het gebied. Hun schilderijen en foto’s overtuigden het Congres ervan dat dit wonderlijke landschap echt bestond en bescherming verdiende. Het was een van de eerste keren in de geschiedenis dat kunst en fotografie rechtstreeks een natuurbeschermingsbesluit beinvloedden.

Vóór de aanwijzing leefden inheemse volken al duizenden jaren in het gebied, waaronder de Shoshone, Bannock, Crow en Nez Perce. Na de aanwijzing werden zij grotendeels verdreven, wat nu als een donkere bladzijde in de parkgeschiedenis wordt beschouwd. De Tukudika (een Shoshone-groep ook wel de “Sheep Eaters” genoemd) bewoonden het hooggebergte rond Yellowstone het hele jaar door en hadden er een verfijnde jagerscultuur opgebouwd.

Het idee van een nationaal park sloeg daarna snel over naar andere landen. Australie richtte in 1879 het Royal National Park op, Canada volgde in 1885 met Banff. Vandaag de dag zijn er meer dan 6.500 nationale parken wereldwijd. Het concept dat in Yellowstone werd bedacht, is uitgegroeid tot een internationaal systeem van beschermde natuur.

In 1978 schreef UNESCO Yellowstone op de lijst van Werelderfgoed, zowel vanwege de geothermische fenomenen als vanwege de rijke diersoorten. Als je nieuwsgierig bent naar vergelijkbare geothermische verschijnselen elders in de wereld, zijn de geisers van Kamtsjatka in Rusland een fascinerende vergelijking.

Welke dieren leven er in Yellowstone?

Yellowstone is een van de weinige plekken in de lagere 48 staten van de VS waar je nog het volledige grote zoogdierbestand van voor de kolonisatie aantreft. Dat maakt het bijzonder: nergens buiten Alaska vind je zo’n compleet ecosysteem. Het park vormt het hart van het zogeheten Greater Yellowstone Ecosystem, een van de laatste vrijwel intacte gematigde ecosystemen op het noordelijk halfrond.

De belangrijkste diersoorten op een rij:

• Amerikaanse bizons: Yellowstone herbergt de grootste kudde wilde bizons van de VS, met gemiddeld zo’n 4.500 tot 5.000 dieren. Ze bewegen vrijelijk over de vlaktes van Lamar Valley en Hayden Valley. Het is de enige plek in de VS waar bizons sinds de prehistorie onafgebroken in het wild hebben geleefd.
• Grijze wolven: In 1995 werden 14 wolven vanuit Canada heringevoerd in Lamar Valley, na een afwezigheid van 70 jaar. Inmiddels leven er weer honderden wolven in en rond het park. De dynamiek die dit teweegbracht, inclusief de verminderde overbegrazing door elanden, wordt een “trophic cascade” (trofische cascade) genoemd. Lees meer over het complexe sociale gedrag van wolven in roedels.
• Grizzlyberen: Naar schatting leven er rond de 700 grizzlyberen in en rondom het park. Ze zijn lang beschermd geweest onder de Endangered Species Act, hoewel hun populatie de afgelopen decennia sterk is hersteld.
• Elanden (wapiti): De grootste kudde in de VS, al varieert het aantal sterk door wolven en beren als natuurlijke predatoren. In de zomer trekken tienduizenden wapiti’s de hooggelegen weiden van het park in.
• Bergleeuw, veelvraat en lynx: Moeilijk te spotten, maar aanwezig. De veelvraat is een van de minst geziene bewoners; wat een veelvraat precies is en wat het bijzonder maakt, lees je in dit artikel.
• Rivierotter, muildierhert en antiloop (pronghorn): Aanwezig in en om het park, vooral in de lager gelegen valleien.
• Vogels: Meer dan 300 soorten, waaronder de Amerikaanse witte pelikaan, arenden en visarend (osprey).

De wolf was de meest opzienbarende herintroductie. Door elanden minder vrij te laten grazen langs oevers, herstelden rivieren en bomenrijen zich. Wilgen en populieren kregen weer kans, waardoor bevers terugkeerden en de rivierlopen veranderden. Dit bewijst hoe een toppredator een heel landschap kan veranderen, een schoolvoorbeeld dat ecologen wereldwijd nog steeds bestuderen.

Wat is de beste reistijd voor Yellowstone?

De beste reistijd hangt af van wat je wilt zien. Globaal zijn er drie seizoenen die elk iets anders bieden:

• Late lente (eind mei tot juni): De sneeuw smelt, watervallen stromen op hun krachtigst en jonge dieren verschijnen. Bizonkalfjes (de “red dogs”) en berenwelpen zijn nu te zien. Wel kunnen sommige hooggelegen wegen pas eind mei opengaan.
• Zomer (juli en augustus): Het warmst en het drukst. Alle wegen en voorzieningen zijn open, maar je deelt het park met miljoenen anderen. Reserveer accommodatie ver van tevoren.
• Herfst (september tot begin oktober): Minder drukte, koeler weer en het bronstseizoen van de wapiti, met indrukwekkend burlende mannetjes. Voor veel kenners de mooiste tijd.
• Winter (november tot maart): Het park is grotendeels alleen per sneeuwscooter of snowcoach bereikbaar. De geisers stomen spectaculair in de vrieskou en je kunt wolven goed spotten tegen de witte achtergrond.

Voor dieren spotten zijn de vroege ochtend en de schemering altijd het beste, ongeacht het seizoen. Lamar Valley en Hayden Valley staan bekend als de twee beste plekken voor wildlife, soms de “Serengeti van Noord-Amerika” genoemd.

Wat is het verschil tussen Yellowstone en de Alaskaanse parken qua bezoek en toegankelijkheid?

Hier zit een groot praktisch verschil. Yellowstone is betrekkelijk goed bereikbaar: er zijn vijf toegangspoorten, meerdere kampeerplaatsen, hotels, bezoekerscentra en geasfalteerde wegen. In de zomerpiek rijden honderdduizenden auto’s door het park per maand. De beroemde Grand Loop Road verbindt vrijwel alle hoogtepunten in een lus van ongeveer 230 kilometer.

Wrangell-St. Elias, het grootste park, is totaal anders van karakter. Er lopen vrijwel geen asfaltwegen het park in. De twee onverharde wegen (de Nabesna Road en de McCarthy Road) geven toegang tot een klein randje. Wie het binnenste wil zien, moet vliegen met een bushvliegtuig of een flinke meerdaagse trekking plannen. Het park heeft daardoor slechts zo’n 80.000 tot 100.000 bezoekers per jaar, tegenover bijna 5 miljoen in Yellowstone.

Dit contrast illustreert iets fundamenteels over nationale parken: grootte en populariteit zijn twee totaal verschillende dingen. De vijf grootste parken liggen allemaal in Alaska en zijn samen nauwelijks drukker bezocht dan Yellowstone alleen. Een park kan immens zijn en toch bijna onbezocht blijven, simpelweg omdat het zo moeilijk te bereiken is.

Een vergelijkbaar contrast vind je bij Death Valley, het grootste park in de aaneengesloten 48 staten (buiten Alaska). Death Valley is qua oppervlakte groter dan Yellowstone, maar lang minder bekend bij het grote publiek. Toch trekt ook Death Valley jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers, deels door de extremen: het is de heetste en droogste plek van Noord-Amerika, met een gemeten recordtemperatuur van 56,7 graden Celsius. Wie meer wil weten over extreme omgevingen en dierengedrag, kan ook lezen over hoe het klimaat de overlevingskansen van ijsberen beinvloedt.

Praktische bezoektips voor wie naar Yellowstone wil

Een bezoek aan Yellowstone vraagt om wat voorbereiding, juist omdat het park zo groot en druk is. Een paar tips die je bezoek soepeler maken:

• Reserveer vroeg: Accommodatie binnen het park (lodges en campings) is maanden van tevoren volgeboekt, zeker voor de zomer. Boek liefst een half jaar vooruit.
• Plan minimaal drie dagen: Het park is te groot om in een dag te zien. Reken voor de hoofdattracties (Old Faithful, Grand Prismatic Spring, Grand Canyon of the Yellowstone, Mammoth Hot Springs) op minstens drie volle dagen.
• Houd afstand van dieren: De regel is minimaal 23 meter afstand tot bizons en elanden, en 91 meter tot beren en wolven. Bizons verwonden jaarlijks meer bezoekers dan welk ander dier dan ook in het park.
• Blijf op de paden bij thermische gebieden: De aardkorst rond geisers en hete bronnen is dun en breekbaar, en het water is kokendheet. Houd je strikt aan de houten vlonderpaden.
• Begin vroeg: Parkeerplaatsen bij de populaire attracties lopen rond het middaguur vol. Wie om zeven uur ’s ochtends begint, vermijdt zowel de drukte als de hitte.
• Tank op tijd: Door de afstanden binnen het park is het verstandig altijd ruim voldoende brandstof te hebben.

Veelgestelde vragen

Is Yellowstone het grootste nationale park van de VS?

Nee. Yellowstone staat op de achtste plek qua oppervlakte. Het grootste nationale park van de VS is Wrangell-St. Elias in Alaska, met ruim 13,2 miljoen acre (5,3 miljoen hectare). Dat is bijna zes keer zo groot als Yellowstone. Vijf van de zes grootste nationale parken van de VS liggen in Alaska.

Wat is het grootste nationale park in de aaneengesloten 48 staten (buiten Alaska)?

Death Valley National Park in Californie en Nevada is het grootste park in de lagere 48 staten, met een oppervlakte van circa 1,37 miljoen hectare. Het park staat ook bekend als de heetste en droogste plek van Noord-Amerika. Yellowstone is kleiner dan Death Valley, maar bekender bij het grote publiek dankzij de geisers en dierrijkdom.

Wanneer werd Yellowstone opgericht en waarom was dat bijzonder?

Yellowstone werd op 1 maart 1872 officieel aangewezen door president Ulysses S. Grant. Dat maakt het het eerste nationale park ter wereld. Het idee: een groot natuurgebied volledig beschermen voor het publiek en voor de toekomst. Dit concept inspireerde uiteindelijk landen over de hele wereld om hetzelfde te doen. Vandaag de dag zijn er meer dan 6.500 nationale parken wereldwijd.

Hoeveel geisers heeft Yellowstone?

Yellowstone telt meer dan 500 actieve geisers, wat meer is dan alle andere geothermische gebieden op aarde bij elkaar. De bekendste is Old Faithful, die gemiddeld elke 90 minuten uitbarst tot een hoogte van 40 meter. De hoogste is Steamboat Geyser, die water tot ruim 90 meter omhoog kan spuiten. Naast geisers herbergt het park ook duizenden hete bronnen, fumarolen (gasvulkaantjes) en modderbronnen.

Welke dieren kun je zien in Yellowstone?

Yellowstone is een van de weinige plekken in de lagere 48 staten met een volledig intact roofdier-prooidier-systeem. Je kunt er grijze wolven, grizzlyberen, bizons, wapiti-elanden, antilopen, bergleeuwen, rivierotters, veelvraten en meer dan 300 vogelsoorten spotten. De bizonkudde in Lamar Valley en Hayden Valley behoort tot de grootste wilde kuddes van de VS.

Hoeveel mensen bezoeken Yellowstone per jaar?

In 2025 telde Yellowstone bijna 4,8 miljoen bezoekers, waarmee het een van de drukst bezochte nationale parken van de VS is. De piek ligt in juli en augustus. Het park heeft vijf toegangspoorten en is open gedurende het hele jaar, al zijn sommige wegen in de winter alleen per sneeuwscooter of snowcoach bereikbaar.

Wat is de beste tijd om Yellowstone te bezoeken?

Voor het mooiste weer en alle open voorzieningen is de zomer (juli en augustus) ideaal, al is het dan het drukst. Wie drukte wil vermijden kiest beter voor eind mei tot juni (jonge dieren, krachtige watervallen) of september (minder bezoekers en het bronstseizoen van de wapiti). De winter biedt een unieke ervaring met stomende geisers in de vrieskou, maar het park is dan alleen per sneeuwscooter of snowcoach toegankelijk.