De vierlettercombinatie in jouw IBAN vertelt direct bij welke bank het rekeningnummer hoort. ABNA staat voor ABN AMRO, INGB voor ING, RABO voor Rabobank. Die vier letters zitten op een vaste plek in elke Nederlandse IBAN en zijn nooit willekeurig.
Hieronder vind je een compleet overzicht van alle bekende Nederlandse bankcodes, hoe dat systeem is ontstaan, en wat je kunt doen als je een onbekende code tegenkomt.
Hoe een IBAN is opgebouwd: de bankcode op positie 5 tot 8
Een Nederlands IBAN bestaat altijd uit precies 18 tekens. De structuur is vastgelegd door de Betaalvereniging Nederland en volgt een internationaal SEPA-standaard. Je kunt het nummer als volgt opknippen:
- Positie 1-2: landcode, altijd NL voor Nederland
- Positie 3-4: twee controlegecijfers (checksum), berekend met een wiskundig algoritme
- Positie 5-8: de bankcode van vier letters, ook wel BBAN-prefix of bank identifier genoemd
- Positie 9-18: het tiencijferige rekeningnummer
Voorbeeld: NL91 ABNA 0417 1643 00. Hier zie je NL als landcode, 91 als controlecijfers, ABNA als bankcode voor ABN AMRO, en daarna het eigenlijke rekeningnummer. De bankcode is dus altijd de letters op positie vijf tot en met acht.
Die vier letters zijn geen marketing of afkorting die de bank zelf mag verzinnen. Ze worden toegewezen door SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) en zijn gekoppeld aan de BIC-code van de betreffende instelling. De Nederlandse Betaalvereniging beheert de lijst van actieve codes voor binnenlandse banken.
Het controlecijfer op positie 3 en 4 is geen toeval. Het wordt berekend via de MOD-97-methode: het volledige rekeningnummer inclusief landcode en bankcode wordt omgezet naar een lange reeks cijfers, waarvan de rest na deling door 97 gelijk moet zijn aan 1. Klopt dat niet, dan is het IBAN ongeldig. Bankensoftware en betaalsites doen die controle automatisch.
Tijdlijn: van oud rekeningnummer naar IBAN in Nederland
Nederland gebruikte lange tijd een eigen systeem van rekeningnummers zonder vaste koppeling aan een bankcode. De overstap naar IBAN was een langdurig traject dat uiteindelijk meer dan tien jaar in beslag nam.
1997: IBAN ontstaat internationaal
De Europese Commissie en de bankenwereld introduceren IBAN als standaard voor grensoverschrijdende betalingen. Nederland doet mee als pilotland, maar het systeem is aanvankelijk alleen bedoeld voor internationale overboekingen.
2003: Eerste Nederlandse IBAN-nummers uitgegeven
Banken beginnen IBAN naast het oude rekeningnummer op afschriften te vermelden. Gebruik is vrijwillig voor binnenlandse betalingen.
2006-2007: IBAN verplicht voor internationaal betalingsverkeer
Vanaf 1 januari 2006 is IBAN wettelijk verplicht voor alle internationale overboekingen vanuit Nederland. Een overgangsjaar loopt tot 1 januari 2007, waarna de wet definitief van kracht is.
2010-2012: SEPA-migratie aangekondigd
De Europese Unie stelt een harde deadline voor de overgang naar SEPA (Single Euro Payments Area). Alle eurozone-landen, waaronder Nederland, moeten uiterlijk 1 februari 2014 volledig zijn overgestapt.
1 februari 2014: IBAN verplicht voor alle binnenlandse betalingen
Vanaf deze datum werken alle Nederlandse banken uitsluitend nog met IBAN, ook voor gewone overboekingen tussen Nederlandse rekeningen. Het oude negenpolige rekeningnummer verdwijnt officieel uit het betalingsverkeer.
1 augustus 2014: Definitief einde oud systeem
De laatste uitzonderingen vervallen. Geen enkele bank accepteert meer het oude formaat voor betaalopdrachten of machtigingen. Wie nog een oud rekeningnummer had zonder IBAN-versie moest contact opnemen met zijn bank.
2015-heden: Nieuwe banken, nieuwe codes
Challenger banks en fintechs als bunq (opgericht 2012, bankvergunning 2014) en Knab (2012) krijgen eigen bankcodes toegewezen. Het systeem groeit mee met nieuwe toetreders tot de Nederlandse bankmarkt.
Overzicht: welke bankcode hoort bij welke bank?
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de meest voorkomende Nederlandse bankcodes (positie 5-8 in het IBAN) en de bijbehorende instelling. De lijst is gebaseerd op de officiële registers van de Betaalvereniging Nederland en iban.nl, stand juni 2026. Wil je het snel omdraaien en vanuit een nummer zoeken, kijk dan bij bij welke bank loopt dit rekeningnummer.
| Bankcode (IBAN positie 5-8) | Bank | BIC-code | Type |
|---|---|---|---|
| ABNA | ABN AMRO | ABNANL2A | Grootbank |
| INGB | ING Bank | INGBNL2A | Grootbank |
| RABO | Rabobank | RABONL2U | Grootbank (cooperatief) |
| SNSB | SNS Bank | SNSBNL2A | Retailbank |
| ASNB | ASN Bank | ASNBNL21 | Duurzame bank (dochter SNS) |
| TRIO | Triodos Bank | TRIONL2U | Duurzame bank |
| BUNQ | bunq | BUNQNL2A | Neobank / challenger bank |
| KNAB | Knab | KNABNL2H | Online bank (dochter Aegon) |
| RBRB | RegioBank | RBRBNL21 | Lokale advieskantoren (dochter SNS) |
| FVLB | Van Lanschot Kempen | FVLBNL22 | Vermogensbank |
| HAND | Handelsbanken | HANDNL2A | Zweedse bank, actief in NL |
| NNBA | Nationale-Nederlanden Bank | NNBANL2G | Verzekeraar met bankvergunning |
Let op: bankcodes zijn gekoppeld aan juridische entiteiten. SNS Bank, ASN Bank en RegioBank vallen onder dezelfde holding (de Volksbank), maar hebben elk hun eigen bankcode. Je kunt aan de code dus niet altijd zien welke moederorganisatie erachter zit.
Drie concrete gevallen: wat verraadt de code?
Theorie is mooi, maar in de praktijk kom je bankcodes tegen in situaties waarbij je snel wil weten of een betaling klopt of bij welke instelling iemand bankiert. Hier zijn drie veelvoorkomende scenario’s.
Geval 1: Je ontvangt een factuur met een onbekend rekeningnummer
Stel, je ontvangt een nota van een kleine leverancier met IBAN NL44 KNAB 0254 4678 90. De vier letters KNAB vertellen je dat dit een rekening bij Knab is, een online bank die in 2012 is opgericht als onderdeel van Aegon. Knab richt zich op zelfstandigen en particulieren die zelf hun financien willen beheren. Het is een reguliere, door DNB (De Nederlandsche Bank) vergunde instelling. Niets vreemds aan de hand, de factuur is legitiem te betalen.
Geval 2: Je maakt geld over naar het buitenland en ziet een vreemde code
Bij een overboeking naar een Duits rekeningnummer zie je mogelijk codes als DEUT (Deutsche Bank), COBA (Commerzbank) of SSKM (Stadtsparkasse München). Elke SEPA-deelnemer heeft zijn eigen landcode (DE voor Duitsland, FR voor Frankrijk, BE voor Belgie) gevolgd door controlegecijfers en een bankcode. De logica is overal hetzelfde, alleen de bankcodes zelf zijn landspecifiek. Voor buitenlandse bankcodes kun je terecht bij de SWIFT-website of de IBAN-calculator van de Betaalvereniging.
Geval 3: Je twijfelt of een IBAN van een webshop echt is
Fraudeurs gebruiken soms IBANs met codes die lijken op bekende banken maar net anders zijn. Zie je iets als RAAB of ABNG, dan klopt er iets niet: die codes bestaan niet in het Nederlandse register. Je kunt een IBAN altijd controleren via de gratis checker op iban.nl of nummeriban.nl. Die sites doen de MOD-97-controle en vergelijken de bankcode met de officiële lijst. Klopt de code niet, betaal dan niet.
BIC versus IBAN: het verschil en wanneer je wat gebruikt
Naast IBAN kom je bij internationale betalingen ook de BIC-code (Bank Identifier Code) tegen, soms ook SWIFT-code genoemd. Het zijn twee verschillende nummers die beide de bank identificeren, maar voor een ander doel.
Het IBAN identificeert een specifieke rekening bij een specifieke bank. Het is altijd uniek: geen twee rekeninghouders hebben hetzelfde IBAN. De BIC identificeert alleen de bank zelf, niet de individuele rekening. Twee klanten van dezelfde bank hebben een identieke BIC maar een verschillend IBAN.
Binnen SEPA (de eurozone plus een aantal aangrenzende landen) is het al jaren niet meer verplicht om bij overboekingen ook de BIC op te geven. Je IBAN alleen is voldoende. Buiten SEPA, dus bij betalingen naar bijvoorbeeld de VS, Japan of Australie, heb je in de meeste gevallen nog wel de BIC nodig naast het IBAN. Controleer bij twijfel wat de bank van de ontvanger vereist.
De BIC voor Nederlandse banken heeft een vaste opbouw: vier letters bankcode, twee letters landcode (NL), twee letters locatiecode (doorgaans 2A of 2U voor Nederland). Optioneel gevolgd door drie letters voor een specifieke vestiging, maar die worden zelden gebruikt in het reguliere betalingsverkeer.
| Kenmerk | IBAN | BIC / SWIFT |
|---|---|---|
| Wat identificeert het? | Specifieke rekening | De bank als instelling |
| Uniek per klant? | Ja | Nee (alle klanten zelfde BIC) |
| Verplicht binnen SEPA? | Ja, altijd | Nee, niet meer verplicht |
| Verplicht buiten SEPA? | Ja (indien beschikbaar) | Vaak wel vereist |
| Lengte (Nederland) | 18 tekens | 8 of 11 tekens |
| Bevat bankcode? | Ja (positie 5-8) | Ja (positie 1-4) |
Hoe controleer je zelf een bankcode?
Als je een IBAN tegenkomt en wil weten bij welke bank het hoort, heb je drie betrouwbare opties.
Optie 1: Zelf de vier letters lezen. Schrijf het IBAN op en tel de eerste acht tekens. De letters op positie 5 tot 8 zijn de bankcode. Zoek die op in de tabel hierboven of vergelijk met het register op iban.nl. Een uitgebreidere uitleg vind je in ons artikel over welke bank hoort bij een rekeningnummer.
Optie 2: Gebruik een online IBAN-checker. Sites als iban.nl, nummeriban.nl en ibancalculator.com valideren het volledige IBAN automatisch. Ze tonen de bankcode, de bijbehorende banknaam en de BIC. Ze controleren ook of het controlegetal klopt. Dit duurt minder dan vijf seconden.
Optie 3: Kijk bij de Betaalvereniging Nederland. Op betaalvereniging.nl staat de officiele lijst van alle actieve bankcodes voor in Nederland geregistreerde betaalinstellingen. Dit is de meest gezaghebbende bron, maar minder gebruiksvriendelijk dan de checkersites.
Een bankcode die niet in het register staat, betekent niet per se fraude. Het kan ook gaan om een buitenlandse bank, een betaalinstelling (geen volwaardige bank, maar wel vergund), of een code die pas recent is toegewezen. Twijfel je? Bel de bank van de afzender of stuur een kleine testbetaling van een euro vóór je het volledige bedrag overmaakt.
Let ook op dit: sommige fintech-diensten zoals Wise (voorheen TransferWise) of Revolut geven hun klanten een Nederlands IBAN met een eigen bankcode. Wise gebruikt de code TRWI (via een Belgische banklicentie met NL-IBAN), Revolut gebruikt REVO. Beide zijn vergunde betaalinstellingen, maar geen volwaardige banken. Je geld valt bij hen niet altijd onder het standaard depositogarantiestelsel op dezelfde manier als bij een reguliere bank. Check de voorwaarden als dat voor jou relevant is.
Veelgestelde vragen
Kan ik aan een IBAN zien bij welke bank iemand bankiert?
Ja, dat kan. De vier letters op positie 5 tot 8 in het IBAN zijn de bankcode en vertellen je precies bij welke instelling de rekening is aangehouden. ABNA is ABN AMRO, INGB is ING, RABO is Rabobank. Je kunt de code opzoeken in de officiele lijst van de Betaalvereniging Nederland of via een gratis IBAN-checker op iban.nl.
Wat betekent het als twee mensen bij dezelfde bank zitten maar toch een ander IBAN hebben?
Dat is volkomen normaal en juist de bedoeling. Alle klanten van ING hebben INGB als bankcode, maar het tiencijferige rekeningnummer erachter is uniek per rekening. Twee ING-klanten hebben dus dezelfde bankcode maar een compleet ander IBAN. Het IBAN als geheel is altijd uniek, wereldwijd.
Wat is het verschil tussen een bankcode en een BIC?
De bankcode (vier letters in het IBAN) en de BIC delen dezelfde vier beginletters, maar de BIC is langer (8 of 11 tekens) en bevat extra informatie zoals de landcode en een locatiecode. De bankcode in het IBAN is puur bedoeld om de bank te identificeren bij binnenlandse verwerking; de BIC wordt gebruikt voor internationale SWIFT-betalingen buiten SEPA.
Kan een bank zijn bankcode veranderen?
In de praktijk zelden. Een bankcode is gekoppeld aan de juridische entiteit van de bank en staat in internationale registers. Bij een fusie of overname kan de code worden overgenomen, ingetrokken of samengevoegd. Zo behield ABN AMRO na de splitsing van Fortis in 2008 de code ABNA. Klanten krijgen bij zo’n verandering altijd een nieuw IBAN toegewezen en ruim van tevoren bericht van hun bank.
Ik zie de code RBRB in een IBAN. Is dat een betrouwbare bank?
Ja. RBRB staat voor RegioBank, een Nederlandse retailbank die werkt via een netwerk van zelfstandige advieskantoren. RegioBank is een dochteronderneming van de Volksbank, samen met SNS Bank en ASN Bank. De Volksbank valt onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de rekeningen vallen onder het Nederlandse depositogarantiestelsel tot 100.000 euro. Heb je een Rabobank-rekening en wil je contant geld inleggen, lees dan waar je dat kunt doen bij welke Rabobank je geld kunt storten.
Wat doe ik als ik een IBAN ontvang met een bankcode die ik niet herken?
Stap 1: controleer het IBAN via iban.nl of nummeriban.nl. Stap 2: ga na of de code voorkomt in het register van de Betaalvereniging Nederland. Stap 3: als de code onbekend blijft, bel dan de vermeende afzender via een nummer dat je zelf opzoekt (niet een nummer dat in hetzelfde bericht stond). Stap 4: overmaak bij twijfel eerst een klein testbedrag en controleer of de ontvanger het bevestigt voordat je het volledige bedrag stuurt. Wil je liever contant geld inleggen zonder over te boeken, kijk dan bij welke Geldmaat je geld kunt storten.
