Adolf Hitler reed tijdens de Tweede Wereldoorlog vooral in zware Mercedes-Benz-auto’s. Zijn bekendste wagen was de Mercedes-Benz 770K Grosser, een enorme luxelimousine die later gepantserd werd uitgevoerd. Daarnaast gebruikte hij de driewielaandrijver Mercedes-Benz G4 voor inspecties en parades in ruig terrein. Hitler bezat zelf geen rijbewijs: hij liet zich altijd rijden, meestal door zijn vaste chauffeur Erich Kempka.
Hieronder lees je stap voor stap welke auto’s hij gebruikte, hoe ze er technisch uitzagen, waarom Mercedes-Benz zo’n centrale rol speelde en wat er na 1945 met de wagens gebeurde. De propagandamachine van het naziregime zette deze auto’s bewust in als symbool van macht, dus de keuze voor zware Mercedes-modellen was geen toeval.
Stap 1: Begrijp waarom Hitler zelf niet reed
Het eerste wat veel mensen verrast: Hitler had geen rijbewijs en bestuurde de auto’s vrijwel nooit zelf. Hij liet zich rijden door een vaste chauffeur. In de oorlogsjaren was dat Erich Kempka, een SS-officier die ook verantwoordelijk was voor het wagenpark en de garage. Kempka kende de wagens van binnen en buiten en speelde een grote rol bij het bestellen en onderhouden van de auto’s.
Voor Hitler waren auto’s vooral een middel voor mobiliteit, veiligheid en uitstraling. Hij verplaatste zich tussen Berlijn, München, de Berghof in Beieren en diverse hoofdkwartieren. Tijdens openbare optochten stond hij vaak rechtop in een open auto, zodat menigtes hem konden zien. Dat beeld werd zorgvuldig geregisseerd door de propaganda, vergelijkbaar met hoe symbolen door de eeuwen heen macht uitstralen. Wie nieuwsgierig is naar zulke symboliek vindt verdieping in het verhaal over wat Vrouwe Justitia is en waar ze voor staat.
Het feit dat Hitler werd gechauffeurd betekent ook dat de auto’s gebouwd waren rond comfort en veiligheid voor de passagier achterin, niet rond een sportieve bestuurder. Brede treeplanken, hoge instaphoogte en ruime achterbanken hoorden bij die opzet.
Stap 2: Leer de Mercedes-Benz 770K Grosser kennen
De Mercedes-Benz 770, beter bekend als de Grosser Mercedes, was de absolute topklasse van het merk. De aanduiding 770 verwijst naar de cilinderinhoud van ongeveer 7,7 liter. De motor was een achtcilinder in lijn die in de gecomprimeerde uitvoering rond de 230 pk leverde, dankzij een aandrijfbare compressor (de K in 770K staat voor Kompressor).
Er bestonden twee generaties. De eerste, intern W07 genoemd, werd vanaf 1930 gebouwd. De tweede generatie, de W150, verscheen in 1938 met een modern chassis, een wielbasis van ongeveer 3880 millimeter en onafhankelijke voorwielophanging. Juist deze W150-versie werd Hitlers parade-auto. De gecomprimeerde versies konden ruim boven de 160 kilometer per uur halen, indrukwekkend voor zo’n zwaar voertuig.
De carrosserieën werden met de hand gebouwd in de Mercedes-fabriek in Sindelfingen. Hitler reed meestal in een open toerversie (Offener Tourenwagen), waarin hij zichtbaar bleef voor het publiek. Daarnaast bestonden er gesloten limousine-uitvoeringen voor formele gelegenheden en koud weer. Deze enorme auto woog meerdere tonnen en straalde pure machtsvertoon uit.
Stap 3: Bekijk de pantsering van de oorlogsversie
Naarmate de oorlog vorderde en het risico op aanslagen toenam, werden de 770K’s van Hitler steeds zwaarder gepantserd. De gepantserde W150 kreeg stalen platen van ongeveer 18 millimeter dik in de carrosserie en kogelwerend glas van rond de 40 millimeter dik. De vloer was extra beschermd tegen explosies van onderaf, met manganen pantserplaten.
De wielen waren voorzien van kogelbestendige banden met meerdere luchtkamers, zodat een lekke band niet meteen tot stilstand leidde. Achter de zitplaatsen zat een uitschuifbare pantserplaat die de hoofden van de inzittenden kon beschermen bij beschietingen van achteren. Door al dat staal en glas woog de gepantserde versie nog veel meer dan een gewone 770K, wat de zware motor en stevige remmen verklaart.
Deze obsessie met veiligheid laat zien hoe groot de angst voor aanslagen was binnen de top van het regime. De auto was in feite een rijdende kluis. Wie meer wil weten over de mensen die in deze donkere periode leefden en zich moesten verbergen, kan het aangrijpende verhaal lezen over wie Anne Frank was en waarom ze zo belangrijk is.
Stap 4: Ontdek de Mercedes-Benz G4 voor ruig terrein
Naast de luxueuze 770K gebruikte Hitler ook de Mercedes-Benz G4, intern aangeduid als W31. Dit was een kolossale terreinwagen met drie assen, dus zes wielen, waarvan de achterste vier werden aangedreven. De G4 was bedoeld voor inspecties, troepenbezoeken en optochten over slechte wegen, modder of onverhard terrein waar een lage limousine zou vastlopen.
De G4 was geen gewone auto: het was een prestigieus inspectievoertuig dat ook door andere nazi-kopstukken werd gebruikt. Door de drie assen had de wagen veel grip en stabiliteit, en de open carrosserie maakte hem geschikt voor het rechtopstaand groeten van menigtes en troepen. Slechts een klein aantal exemplaren werd gebouwd, wat de zeldzaamheid en het exclusieve karakter onderstreept.
De G4 toont dat het wagenpark van Hitler niet uit één auto bestond, maar uit een verzameling voertuigen voor verschillende situaties: glad asfalt vroeg om de 770K, ruig terrein om de G4. Dat onderscheid is belangrijk om de vraag goed te beantwoorden.
Stap 5: Vergelijk de verschillende modellen en hun rol
Om overzicht te houden helpt het om de belangrijkste auto’s en hun kenmerken naast elkaar te zetten. De onderstaande tabel vat samen welke modellen Hitler in de oorlogsjaren gebruikte en waarvoor.
| Model | Type/code | Aandrijving | Voornaamste rol | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|---|
| Mercedes-Benz 770K (1e gen) | W07 | Achterwielen | Staatslimousine vanaf 1930 | 7,7-liter achtcilinder met compressor |
| Mercedes-Benz 770K (2e gen) | W150 | Achterwielen | Belangrijkste parade-auto 1939-1941 | Modern chassis, ruim 160 km/u mogelijk |
| Gepantserde 770K | W150 II | Achterwielen | Bescherming tegen aanslagen | 18 mm staal, 40 mm kogelwerend glas |
| Mercedes-Benz G4 | W31 | Vierwielaandrijving (zes wielen) | Inspecties en ruig terrein | Drie assen, terreinwaardig |
| Open toerversie 770K | Offener Tourenwagen | Achterwielen | Optochten met zichtbaarheid | Hitler stond vaak rechtop |
| Gesloten limousine 770K | Pullman/Limousine | Achterwielen | Formele en koude gelegenheden | Volledig gesloten dak |
Uit de tabel blijkt dat de 770K in verschillende uitvoeringen veruit de centrale auto was, terwijl de G4 een aanvullende rol vervulde. De keuze hing telkens af van het doel: zichtbaarheid, bescherming of bereikbaarheid van het terrein.
Stap 6: Volg wat er na de oorlog met de auto’s gebeurde
Na de capitulatie in 1945 vielen veel van deze voertuigen in handen van de geallieerden. Het Amerikaanse leger nam een aantal 770K’s in beslag. Een bekende parade-auto werd door de Amerikaanse militaire politie eerst in Frankrijk gebruikt en kwam daarna naar de Verenigde Staten. Daar belandde de wagen onder meer bij veteranenorganisaties, die hem inzetten tijdens optochten en tentoonstellingen.
Van de 88 gebouwde W150-Grossers zijn er nog een handvol bewaard gebleven, waaronder enkele exemplaren die direct aan Hitler en zijn staf gekoppeld worden. Deze auto’s duiken af en toe op bij veilingen, waar ze om historische redenen veel aandacht en hoge biedingen trekken. Tegelijk roepen die veilingen discussie op, omdat veel mensen het ongepast vinden om objecten van een misdadig regime te verhandelen.
De naoorlogse periode draaide om wederopbouw en het verwerken van de oorlog, ook economisch. Wie wil begrijpen hoe Europa weer overeind kwam, vindt achtergrond in het stuk over het doel van de Marshallhulp na de oorlog. De landen die uiteindelijk samen het naziregime versloegen, vind je in het overzicht van de geallieerden in WOII.
Veelvoorkomende misverstanden over Hitlers auto’s
Rond dit onderwerp bestaan hardnekkige misverstanden. Het loont om die los van de feiten te bekijken, zodat je niet op verzonnen verhalen afgaat.
- Hitler reed een Volkswagen Kever: hij liet de Volkswagen wel ontwikkelen als goedkope volksauto, maar zelf reed hij in zware Mercedes-modellen, niet in een Kever.
- Hij bestuurde zijn auto’s zelf: onjuist, hij had geen rijbewijs en werd altijd gechauffeurd.
- Er was maar één auto: in werkelijkheid bestond er een wagenpark met meerdere 770K’s en de G4 voor verschillende situaties.
- Alle 770K’s waren gepantserd: de pantsering werd vooral later toegevoegd, en niet elke wagen was zo zwaar uitgevoerd.
- De auto’s zijn allemaal verdwenen: enkele exemplaren bestaan nog en komen soms op veilingen voorbij.
Door deze punten te scheiden van de werkelijkheid krijg je een eerlijker beeld. De auto’s waren machtssymbolen die zorgvuldig door de propaganda werden ingezet, en juist daarom worden er zoveel mythes omheen verteld. Geschiedenis kent meer van zulke beeldvorming, denk aan het symbolische verhaal van koning Midas en zijn gouden aanraking.
Veelgestelde vragen
Welke auto gebruikte Hitler het meest tijdens de oorlog?
Zijn meest gebruikte auto was de Mercedes-Benz 770K Grosser, in het bijzonder de tweede generatie met code W150. Deze open toerversie diende van ongeveer oktober 1939 tot mei 1941 als zijn belangrijkste parade-auto. Voor ruig terrein gebruikte hij daarnaast de driewielaandrijver Mercedes-Benz G4.
Was de auto van Hitler gepantserd?
Ja, de oorlogsversie van de 770K was zwaar gepantserd. De wagen kreeg stalen platen van ongeveer 18 millimeter, kogelwerend glas van rond de 40 millimeter, een explosiebestendige vloer en kogelbestendige banden met meerdere luchtkamers. Achter de stoelen zat zelfs een uitschuifbare pantserplaat ter bescherming tegen beschietingen van achteren.
Reed Hitler zijn auto’s zelf?
Nee, Hitler had geen rijbewijs en bestuurde zijn auto’s vrijwel nooit zelf. Hij werd altijd gechauffeurd, in de oorlogsjaren vooral door SS-officier Erich Kempka. Kempka beheerde ook het wagenpark en zorgde voor onderhoud en aanschaf van de voertuigen. De auto’s waren daarom gebouwd rond comfort en veiligheid voor de passagier.
Hoeveel pk had de Mercedes-Benz 770K?
De Mercedes-Benz 770K had een achtcilinder in lijn met een cilinderinhoud van ongeveer 7,7 liter. Met ingeschakelde compressor leverde de motor rond de 230 pk. Daarmee kon de zware wagen, ondanks zijn gewicht van meerdere tonnen, ruim boven de 160 kilometer per uur uitkomen, wat voor die tijd uitzonderlijk snel was.
Hoeveel van deze auto’s bestaan er nog?
Van de tweede generatie 770K, de W150, werden in totaal 88 exemplaren gebouwd tot 1943. Daarvan is nog een klein aantal bewaard gebleven, waaronder enkele wagens die direct aan Hitler en zijn staf worden gekoppeld. Deze zeldzame auto’s verschijnen af en toe op veilingen en trekken dan veel aandacht en discussie.
Reed Hitler ook in een Volkswagen?
Hitler stond aan de wieg van de Volkswagen als goedkope volksauto, maar persoonlijk reed hij niet in de Kever. Voor zijn eigen vervoer koos het regime altijd voor zware en prestigieuze Mercedes-modellen, omdat die beter pasten bij de gewenste uitstraling van macht en bij de zware pantsering die nodig was voor zijn veiligheid.
