“Feel Good Inc.” is een nummer van Gorillaz, de Britse virtuele band opgericht door muzikant Damon Albarn en striptekenaar Jamie Hewlett. Het verscheen op 9 mei 2005 als single van het album Demon Days en groeide uit tot een van de meest herkenbare nummers van de jaren nul. De rapgroep De La Soul verzorgt de hiphoppassages in het nummer.
Het nummer combineert een hypnotisch gitaarriff, Albarn’s vleiende zang en scherpe rapverzen tot iets wat lastig in een hokje past. Vandaar dat zoveel mensen de vraag stellen: welke band maakt dit eigenlijk? Het antwoord is Gorillaz, en het verhaal achter die band is minstens zo interessant als het nummer zelf.
De geboorte van Gorillaz: 1998-2001
Het idee voor Gorillaz ontstond eind jaren negentig. Damon Albarn, toen bekend als zanger van Blur, en Jamie Hewlett, de tekenaar achter de stripreeks Tank Girl, woonden samen in Londen. Ze zaten regelmatig voor de televisie te kijken naar MTV en raakten steeds vermoeider van de oneindige stroom videoclips met poserend uitgekleden artiesten. Hun reactie was even simpel als geniaal: maak een band die helemaal bestaat uit tekenfilmfiguren.
In 1998 begonnen ze met het ontwerpen van vier fictieve bandleden. 2-D (de zanger), Murdoc Niccals (de bassist), Noodle (de gitarist, een Japans meisje) en Russel Hobbs (de drummer) kregen niet alleen een gezicht maar ook een achtergrondverhaal. Hewlett tekende ze als personages uit een graphic novel, terwijl Albarn de muziek schreef. Het label Parlophone toonde interesse en in 2000 verscheen de eerste single.
In 2001 bracht Gorillaz hun zelfgetitelde debuutalbum uit. Het bevatte “Clint Eastwood”, met rapper Del the Funky Homosapien, dat een internationale hit werd. Het album verkocht meer dan zeven miljoen exemplaren. Critici wisten niet goed wat ze ervan moesten denken, maar het publiek stemde met de voeten: Gorillaz was een fenomeen. De band won ook de Brit Award voor Best Newcomer in 2002.
De weg naar Demon Days: 2002-2005
Na het succes van het debuut trok Albarn zich terug om nieuw materiaal te schrijven. Hij werkte samen met producer Danger Mouse, die in 2004 met zijn Grey Album (een mashup van The Beatles en Jay-Z) een beroemdheid in muziekkringen was geworden. Samen bouwden ze een rijker, donkerder geluid op dan op het debuut: meer lagen, meer gastartiesten, meer politieke ondertoon.
De opnamen voor Demon Days verliepen niet eenvoudig. Albarn probeerde eerst het album in zijn thuisstudio op te nemen, maar de resultaten waren niet goed genoeg. Uiteindelijk werd het album opgenomen in de Gulliver Studios in Londen en afgemengd door Danger Mouse. Gasten op het album zijn onder anderen De La Soul, Shaun Ryder (Happy Mondays), Ike Turner, Dennis Hopper en de London Community Gospel Choir.
Voor de samenwerking met De La Soul op “Feel Good Inc.” was een kleine omweg nodig. De La Soul had oorspronkelijk een ander nummer voor ogen. Toen Albarn hen een vroeg demo van “Feel Good Inc.” liet horen, besloten ze direct dat dit het nummer moest zijn. De rapverzen van Trugoy the Dove (ook bekend als Dave Jolicoeur), Posdnuos en Maseo geven het nummer zijn scherpe, onverwachte energie.
Feel Good Inc. als doorbraak: mei 2005
“Feel Good Inc.” verscheen op 9 mei 2005 als eerste single van Demon Days. Het album volgde op 11 mei in Japan, 23 mei in het Verenigd Koninkrijk en 24 mei in de Verenigde Staten. De single bereikte de vierde plek in de Britse hitlijsten en de nummer-14-positie in de Amerikaanse Billboard Hot 100. In Nederland drong het nummer door tot de lijst en bleef lang in omloop op radiostations.
De bijbehorende animatieclip, geregisseerd door Pete Candeland en Passion Pictures, speelt zich af in een dystopische wolkenkrabber. De bandleden zijn gevangen in een toren, terwijl een windmolen in de verte vrijheid symboliseert. De clip won de MTV Video Music Award voor Best Special Effects. Het nummer zelf werd op de 48ste Grammy Awards in 2006 genomineerd voor Record of the Year en Best Music Video, en won de Grammy voor Best Pop Collaboration With Vocals.
Daarmee schreven Gorillaz geschiedenis: ze werden de eerste animatieband die een Grammy Award won. Bij de uitreiking traden ze live op, waarbij holograms van de vier fictieve bandleden naast Damon Albarn en De La Soul op het podium stonden. Madonna nodigde hen persoonlijk uit voor de optreden. Wie muzikale varianten wil vergelijken, kan ook eens kijken naar wie Knocking on Heaven’s Door schreef en hoe die song een vergelijkbaar erfgoed opbouwde.
Tijdlijn: Gorillaz van 1998 tot nu
Hieronder zie je de volledige tijdlijn van Gorillaz, van de oprichting tot de meest recente activiteiten:
| Jaar | Mijlpaal |
|---|---|
| 1998 | Damon Albarn en Jamie Hewlett bedenken het concept van een virtuele band. De vier personages (2-D, Murdoc, Noodle, Russel) worden ontworpen. |
| 2000 | Eerste singles uitgebracht via Parlophone. De band bouwt snel een fanbase op door de unieke combinatie van muziek en beeldverhaal. |
| 2001 | Debuutalbum Gorillaz uitgebracht. “Clint Eastwood” wordt een wereldwijde hit. Album verkoopt zeven miljoen exemplaren. |
| 2002 | Brit Award voor Best Newcomer. De band bevestigt dat het succes van het debuut geen toeval was. |
| 2005 | Demon Days uitgebracht. “Feel Good Inc.” (met De La Soul) wordt de grootste hit van de band. Album bereikt nummer 1 in het Verenigd Koninkrijk. |
| 2006 | Grammy Award gewonnen voor Best Pop Collaboration With Vocals. Gorillaz wordt de eerste animatieband met een Grammy. Historisch optreden met holograms bij de uitreiking. |
| 2010 | Plastic Beach uitgebracht, met gasten als Mos Def, Snoop Dogg en Lou Reed. De band gaat op wereldtournee met een compleet theatraal podiumconcept. |
| 2011 | The Fall uitgebracht, opgenomen op een iPad tijdens de Plastic Beach-tournee. Gratis beschikbaar gesteld voor leden van het Gorillaz-fanclubsite. |
| 2017 | Humanz uitgebracht, gedeeltelijk geïnspireerd op de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen. Nieuwe personagedynamiek na het vertrek van Murdoc. |
| 2018 | The Now Now uitgebracht. Albarn neemt dit album vrijwel solo op, omdat Murdoc in het fictieve verhaal “in de gevangenis zit”. |
| 2020 | Song Machine, Season One uitgebracht in een serie maandelijkse afleveringen. Gasten zijn onder anderen Beck, Elton John en St. Vincent. |
| 2023 | Cracker Island uitgebracht op 24 februari. Bereikt nummer 1 in het Verenigd Koninkrijk, voor het eerst sinds Demon Days in 2005. |
De betekenis van “Feel Good Inc.”: wat zingt Damon Albarn?
“Feel Good Inc.” gaat over oppervlakkig plezier dat mensen gevangen houdt. De toren in de videoclip staat voor een commercieel systeem dat belooft dat je je goed voelt, maar je juist isoleert van echte vrijheid. De “Feel Good Inc.” van de tekst is een fictief bedrijf dat mensen verkoopt wat ze willen horen, terwijl de windmolen buiten het raam staat voor een andere, vrijere manier van leven.
Albarn zingt de refreinen op een zachte, bijna dromerige manier die schril afsteekt bij de harde rapverzen van De La Soul. Dat contrast is geen toeval. Het nummer legt bloot hoe verleidelijk de toren is: de zanger weet dat hij gevangen zit, maar het klinkt comfortabel. De lach die het nummer opent (“Haha, hehe, haha”) is niet vrolijk, maar griezelig leeg.
Tekstschrijvers en musicologen hebben het nummer vaak geplaatst in een bredere kritiek op consumentencultuur en mediaverslaving. Damon Albarn heeft in interviews bevestigd dat Demon Days als album een antwoord was op de politieke sfeer na 9/11 en de oorlog in Irak. “Feel Good Inc.” is het meest direct toegankelijke nummer op het album, maar heeft tegelijk een van de scherpste ondertonen.
Muzikaal is het nummer opgebouwd rondom een repetitief bas-en-drumpatroon van Danger Mouse, met daarboven Albarn’s zang en de rapverzen. Het gitaarriff is deels gesampled, deels opnieuw ingespeeld. Het klinkt simpel maar is nauwkeurig geconstrueerd om je hoofd in te blijven hangen. Dat is ook de reden dat het nummer twintig jaar later nog altijd op radio, in films en in spelletjes opduikt. Wie meer wil weten over instrumenten en muziekgeschiedenis, kan ook lezen wat een klavecimbel is en hoe het verschilt van een piano.
Gorillaz en het concept van de virtuele band
Gorillaz was in 2001 niet de allereerste band met fictieve leden (de jaren zeventig kenden al cartoon-acts), maar ze waren wel de eersten die het concept serieus namen op meerdere fronten tegelijk: muziek, beeldkunst, verhaallijn en technologie. Jamie Hewlett tekende niet alleen de personages maar bouwde een uitgebreid fictief universum met achtergrondverhalen, interviews met de fictieve bandleden en strips.
Op websites en in muziekbladen “gaven” de personages interviews. Murdoc Niccals, de bassist, gold als de slechterik van de groep en sprak in interviews op een typisch onbeschofte toon. 2-D, de zanger, was de goedmoedige maar enigszins verwarde frontman. Noodle, de gitarist, had als kind als mysterieus pakket op de stoep gestaan. Al dat verhaalelement zorgde ervoor dat fans de band benaderden als een fictieserieals een animatieserie, niet enkel als een muziekact.
Die aanpak heeft veel navolging gekregen. Virtuele bands als ABBA Voyage (ABBA met digitale avatars op het podium, 2022) en de Japanse vocaloid-acts zijn in zekere zin schatplichtig aan wat Gorillaz begin jaren nul in gang zetten. Gorillaz bewees dat je als band volledig anoniem kunt blijven (Albarn treedt op als “geluidsregisseur”, niet als Murdoc of 2-D) en toch een emotionele band met het publiek kunt opbouwen. Als je geinteresseerd bent in generationele muziekcultuur, kan het ook interessant zijn om te lezen bij welke generatie je hoort en hoe die jouw muzikale smaak vormt.
De nalatenschap van Feel Good Inc. en wat Gorillaz nu doet
Twintig jaar na de release van “Feel Good Inc.” is het nummer nog altijd overal aanwezig. Het is een van de meest gestreamde nummers van Gorillaz, met honderden miljoenen streams op Spotify en YouTube. De animatieclip is op YouTube al meer dan 600 miljoen keer bekeken. In videogames (Guitar Hero, Rock Band), films en televisieprogramma’s duikt het regelmatig op als soundtrack.
De impact op de band zelf is moeilijk te overschatten. Demon Days is het best verkochte album van Gorillaz met ongeveer negen miljoen exemplaren wereldwijd. Het hielp Albarn opnieuw een plek te veroveren in de internationale muziekwereld, nadat Blur na 2003 een rustperiode had ingelast. Voor De La Soul zorgde de samenwerking voor een grote nieuwe doelgroep buiten de traditionele hiphopwereld.
Gorillaz blijft actief. Het album Cracker Island uit 2023 debuting op nummer 1 in het VK, de beste positie voor de band in achttien jaar. De band tourt regelmatig en staat bekend om spectaculaire liveshows waarbij de fictieve personages via projecties en holograms aanwezig zijn. Albarn heeft aangegeven dat er na Cracker Island nieuw materiaal in de maak is, al zijn er geen concrete releasedatums bekendgemaakt.
Voor muziekliefhebbers die op zoek zijn naar livemuziek en culturele evenementen: bekijk eens welke musea gratis zijn met de VriendenLoterij, want in verschillende muziekmusea zijn exposities te zien over iconische bands uit de jaren nul. Ook kun je meer lezen over de mopperende oudjes op het balkon van de Muppets, een andere populaire culturele vraag over fictieve personages in de popcultuur.
Veelgestelde vragen
Welke band zingt “Feel Good Inc.”?
“Feel Good Inc.” is een nummer van Gorillaz, een Britse virtuele band opgericht door Damon Albarn en Jamie Hewlett. Het nummer verscheen in 2005 op het album Demon Days en bevat medewerking van de Amerikaanse hiphopgroep De La Soul. Gorillaz bestaat officieel uit vier tekenfilmpersonages: 2-D, Murdoc, Noodle en Russel.
Wie zingt de refreinen in “Feel Good Inc.”?
De zangpartijen in de refreinen worden gezongen door Damon Albarn, de Britse muzikant die ook bekend is van de band Blur. In het fictieve universum van Gorillaz is hij de stem van het personage 2-D, maar Albarn treedt nooit op als dat personage: hij blijft op de achtergrond als componist en producer.
Wie rapt in “Feel Good Inc.”?
De rapverzen in “Feel Good Inc.” worden verzorgd door De La Soul, een hiphopgroep uit New York bestaande uit Trugoy the Dove (Dave Jolicoeur), Posdnuos en Maseo. De La Soul is opgericht in 1987 en gold al voor de samenwerking met Gorillaz als een invloedrijke naam in de alternatieve hiphop. De samenwerking ontstond nadat Albarn hen een vroeg demo van het nummer liet horen en zij direct enthousiast reageerden.
Heeft “Feel Good Inc.” prijzen gewonnen?
Ja. Op de 48ste Grammy Awards in 2006 won “Feel Good Inc.” de Grammy voor Best Pop Collaboration With Vocals. Daarmee werden Gorillaz de eerste animatieband die een Grammy won. Het nummer was ook genomineerd voor Record of the Year en Best Music Video. Bij de Grammy-uitreiking traden Albarn en De La Soul live op, waarbij holograms van de Gorillaz-personages op het podium verschenen. De videoclip won ook de MTV Video Music Award voor Best Special Effects.
Op welk album staat “Feel Good Inc.”?
“Feel Good Inc.” staat op Demon Days, het tweede studioalbum van Gorillaz, uitgebracht in mei 2005. Het album werd geproduceerd door Danger Mouse en Gorillaz zelf, en wordt beschouwd als het beste album van de band. Demon Days verkocht wereldwijd circa negen miljoen exemplaren en bereikte nummer 1 in het Verenigd Koninkrijk. Andere bekende nummers op het album zijn “DARE”, “Kids With Guns” en “Dirty Harry”.
Is Gorillaz nog actief?
Ja, Gorillaz is nog steeds actief. In 2023 brachten ze het album Cracker Island uit, dat op nummer 1 debuting in het Verenigd Koninkrijk, de beste positie voor de band in achttien jaar. De band tourt regelmatig en staat bekend om bijzondere liveshows met projecties en holograms van de fictieve bandleden. Damon Albarn heeft aangegeven ook na Cracker Island aan nieuw materiaal te werken, al zijn er nog geen concrete releasedatums bekendgemaakt voor nieuw Gorillaz-materiaal.
