Bill Gates is de medeoprichter van Microsoft en een van de rijkste mensen ter wereld. Hij werd geboren op 28 oktober 1955 in Seattle, Washington, en bouwde in de jaren tachtig en negentig een technologiegigant op die het computergebruik wereldwijd veranderde. Tegenwoordig staat hij bekender om zijn filantropische werk via de Gates Foundation dan om zijn technologierol.
De vroege jaren: van programmeertalent tot ondernemer
Bill Gates groeide op in een welgesteld gezin in Seattle. Zijn vader was advocaat, zijn moeder een bekende zakenvrouw en bestuurder. Op de Lakeside School, een privéschool in Seattle, raakte hij als dertienjarige gefascineerd door computers. De school had een van de eerste computerterminaltoegangsregelingen in de regio, en Gates besteedde er uren aan. Hij ontmoette er ook Paul Allen, de man met wie hij later Microsoft zou oprichten.
In 1973 schreef hij zich in aan Harvard University voor een rechtenstudie, maar zijn passie lag elders. Na anderhalf jaar verliet hij Harvard zonder diploma om zich volledig op computerprogrammering te storten. Dat was in 1975. Een beslissing die zijn ouders niet gelukkig maakte, maar die achteraf gezien een van de meest spraakmakende keuzes in de geschiedenis van de technologie bleek.
Gates en Allen richtten datzelfde jaar Microsoft op in Albuquerque, New Mexico, aanvankelijk gericht op het schrijven van een BASIC-interpreter voor de Altair 8800-microcomputer. De naam “Microsoft” was een samentrekking van “microcomputer” en “software”. Het bedrijf verhuisde in 1979 naar Bellevue, Washington, dicht bij Seattle, waar Gates was opgegroeid.
Microsoft en de opkomst van Windows: stap voor stap naar werelddominantie
De grote doorbraak van Microsoft kwam met een slimme zet in 1980. IBM zocht een besturingssysteem voor zijn nieuwe personal computer. Gates kocht het bestaande QDOS-systeem van Seattle Computer Products voor 75.000 dollar, ontwikkelde het verder als MS-DOS, en verkocht het aan IBM. Daarbij hield hij de licentierechten in eigen hand: elke pc-fabrikant die het systeem wilde gebruiken, betaalde Microsoft.
Dat licentiemodel bleek een goudmijn. Hieronder zie je de belangrijkste stappen in de ontwikkeling van Microsoft onder Gates:
- 1975: Oprichting Microsoft in Albuquerque samen met Paul Allen. Eerste product: een BASIC-interpreter voor de Altair 8800-microcomputer.
- 1980: Deal met IBM. Gates koopt MS-DOS en licenseert het aan IBM. Microsoft behoudt de rechten en mag het aan andere fabrikanten verkopen. Hier begint de dominantie.
- 1981: MS-DOS gelanceerd als het standaard besturingssysteem voor IBM-pc’s. Vrijwel alle IBM-klonen draaien dezelfde software: Microsoft groeit razendsnel.
- 1985: Windows 1.0 uitgebracht. Een grafische schil over MS-DOS, gedeeltelijk geïnspireerd door de grafische interface van Apple. Aanvankelijk matig ontvangen, maar de basis was gelegd.
- 1986: Beursgang Microsoft op de NASDAQ. Gates wordt op zijn dertigste miljardair. Het was toen de snelst rijkende beursgang in de techsector.
- 1990: Windows 3.0 uitgebracht, de eerste versie die echt aanslaat bij consumenten en bedrijven. Miljoenen exemplaren worden verkocht.
- 1995: Windows 95 gelanceerd met de start-knop en de taskbar. Het wordt een cultureel fenomeen: winkels in de VS openen om middernacht. Gates was op het hoogtepunt van zijn macht.
- 1998: Antitrust-zaak. Het Amerikaanse ministerie van Justitie klaagt Microsoft aan wegens oneerlijke mededinging. De zaak draait om de bundeling van Internet Explorer met Windows. In 2001 wordt een schikking getroffen.
- 2000: Gates treedt af als CEO en geeft het stokje over aan Steve Ballmer. Hij wordt Chief Software Architect en richt zich meer op productontwikkeling. Zijn ware afscheid van de dagelijkse bedrijfsvoering begint hier.
- 2008: Gates verlaat Microsoft grotendeels om zich volledig te wijden aan de Gates Foundation.
Tijdens zijn actieve periode als CEO bouwde Gates een reputatie op als harde onderhandelaar en veeleisende baas. Hij stond bekend om zijn directe, soms bitse kritiek op presentaties, zijn bizar lange werkdagen en zijn fotografisch geheugen voor technische details. In de jaren negentig was hij de rijkste mens ter wereld, een titel die hij jarenlang behield.
Het persoonlijke leven van Bill Gates
Gates trouwde in 1994 met Melinda French, die hij had leren kennen bij Microsoft waar ze als product-manager werkte. Ze kregen drie kinderen: Jennifer (1996), Rory (1999) en Phoebe (2002). Het gezin woonde in een van de beroemdste privéwoningen ter wereld: “Xanadu 2.0”, een villa aan Lake Washington in Medina, Washington. Het huis kostte bij de bouw in 1994 zo’n 63 miljoen dollar en staat vol technologische snufjes.
In mei 2021 kondigden Bill en Melinda aan te gaan scheiden na 27 jaar huwelijk. De scheiding werd in augustus 2021 afgerond. De Gates Foundation, die ze samen hadden opgericht, werd aanvankelijk door beiden voortgezet, maar Melinda vertrok in 2024 als mede-voorzitter. Sindsdien draagt de stichting alleen nog de naam “Gates Foundation”, zonder “Bill and Melinda”.
Gates heeft buiten zijn technologische en filantropische werk ook bekendheid gekregen als schrijver en blogger. Via zijn website GatesNotes deelt hij boekrecensies, reisimpressies en persoonlijke reflecties. Hij staat bekend om zijn leeshonger: naar eigen zeggen leest hij zo’n 50 boeken per jaar. Zijn favoriete genres zijn non-fictie over wetenschap, economie en geschiedenis.
De Gates Foundation: filantropie op wereldschaal
In 1999 richtten Bill en Melinda Gates de Bill and Melinda Gates Foundation op. Het is uitgegroeid tot de grootste private liefdadigheidsinstelling ter wereld. De stichting richtte zich van begin af aan op onderwerpen die grote maatschappelijke impact hebben maar weinig aandacht krijgen van commerciële partijen: tropische ziektes, kindersterfte, extreme armoede en toegang tot onderwijs.
De kern van de aanpak is data-gestuurd: de stichting financiert wetenschappelijk onderzoek, vaccins en gezondheidsprogramma’s in lage- en middeninkomenslanden. Bekende projecten zijn de ondersteuning van poliovaccinatiecampagnes in Pakistan en Nigeria (met grote successen maar ook tegenvallers), de financiering van malariavaccins en het ondersteunen van landbouwontwikkeling in sub-Sahara Afrika.
In 2026 kondigde Gates in zijn jaarlijkse stichtingsbrief iets opmerkelijks aan: de Gates Foundation zou haar deuren sluiten op 31 december 2045. Daarvoor gaat de stichting in de komende twintig jaar 200 miljard dollar uitgeven. In 2026 alleen al is het jaarlijkse uitbetalingsdoel vastgesteld op 9 miljard dollar. De drie grote doelen voor 2045 zijn: geen moeder of kind sterft meer aan een vermijdbare oorzaak, de volgende generatie groeit op zonder dodelijke infectieziektes, en honderden miljoenen mensen breken vrij uit extreme armoede.
Om het verschil te financieren tussen het huidige vermogen van de stichting en de beoogde 200 miljard dollar, draagt Gates inkomsten bij vanuit zijn investeringsmaatschappij Breakthrough Energy en zijn nucleaire energiebedrijf TerraPower. Dat zijn twee sectoren waar hij ook inhoudelijk diep in zit.
| Pijler | Voorbeelden van activiteiten | Bereik (bij benadering) |
|---|---|---|
| Mondiale gezondheid | Poliovaccins, malariavaccin RTS,S, HIV-onderzoek | Meer dan 150 landen |
| Moeder- en kindgezondheid | Geboortezorg, voeding, zwangerschapszorg | Sub-Sahara Afrika, Zuid-Azië |
| Armoedebestrijding | Landbouwondersteuning, financiële inclusie | Afrika, India |
| Onderwijs (VS) | Schoolhervorming, lerarenopleidingen, collegegeldprogramma’s | Voornamelijk VS |
| Vrouwengezondheid | 2,5 miljard dollar extra gecommitteerd tot 2030 | Wereldwijd |
| AI in gezondheidszorg | Samenwerking met OpenAI: 50 miljoen dollar voor “Horizon 1000” (1.000 klinieken in Afrika) | Afrika (2026) |
Investeringen en technologische visie
Naast zijn filantropie houdt Gates zich intensief bezig met investeringen in bedrijven die naar zijn mening grote maatschappelijke problemen kunnen oplossen. Twee speerpunten zijn hier bijzonder opvallend.
Via Breakthrough Energy Ventures, dat Gates in 2015 oprichtte, investeert hij in schone energietechnologie. Denk aan betaalbare zonnepanelen, nieuwe batterijopslag, groene waterstof en efficiëntere warmtepompen. Het fonds heeft inmiddels meer dan 2 miljard dollar belegd in tientallen startups wereldwijd. Gates is ervan overtuigd dat klimaatverandering het grootste existentiële probleem van onze tijd is, een positie die hij ook uitwerkte in zijn boek “Hoe vermijden we een klimaatramp” (2021).
Daarnaast staat Gates achter TerraPower, een bedrijf dat een nieuw type kernreactor ontwikkelt: de “traveling wave reactor”. Die zou uranium efficiënter benutten, minder afval produceren en veiliger zijn dan traditionele kernreactors. In 2023 begon de bouw van de eerste TerraPower-reactor in Kemmerer, Wyoming. Gates ziet kernenergie als onmisbaar voor een koolstofvrije toekomst.
Op het gebied van kunstmatige intelligentie is Gates ook actief. Hij heeft meerdere malen publiekelijk gezegd dat AI de grootste technologische revolutie is since de personal computer. In zijn eigen schrijfsels op GatesNotes benadrukt hij de kansen van AI in onderwijs en gezondheidszorg, maar ook de risico’s van misbruik. De samenwerking met OpenAI voor het “Horizon 1000”-initiatief (1.000 klinieken in Afrika met AI-ondersteuning) past in dat bredere beeld. Net als bij ASML, het Nederlandse halfgeleiderbedrijf, draait het in Gates’ kijk op technologie altijd om de maatschappelijke impact op de lange termijn.
Kritiek en controverses
Bill Gates is geen onomstreden figuur. Zijn invloed trekt ook kritiek aan, vanuit verschillende richtingen.
De eerste grote kritiekgolf dateert uit de jaren negentig en draaide om de zakelijke praktijken van Microsoft. Het bedrijf werd ervan beschuldigd concurrenten bewust uit de markt te drukken door software te bundelen of standaarden te beheersen. De antitrust-rechtszaak van de Amerikaanse overheid (1998-2001) was het meest zichtbare hoogtepunt. Hoewel de zaak eindigde in een schikking waarbij Microsoft niet werd opgesplitst, wierp zij een schaduw over Gates’ reputatie als eerlijke ondernemer.
Later kwamen er andere kritieken. Zijn dominante rol in de mondiale gezondheidsagenda via de Gates Foundation roept vragen op over democratische legitimiteit: wie kiest Gates als beslisser over gezondheidsprioriteiten in Nigeria of India? Critici wijzen erop dat de stichting soms een te grote invloed heeft op de WHO en nationale overheden, met name omdat ze zo’n grote financier is.
Tijdens de coronapandemie (2020-2022) werd Gates het doelwit van massale complottheorieën, die hem beschuldigden van uiteenlopende misdaden. Die beschuldigingen waren ongegrond en zeiden meer over het klimaat van desinformatie dan over Gates zelf. Maar ze illustreerden hoe zijn status als technologiemiljardair met enorme invloed wantrouwen oproept bij delen van de bevolking. Politici als Pete Hegseth en J.D. Vance behoren tot een politieke stroming die sceptisch staat tegenover de rol van techbiljardairs in het publieke beleid.
Tot slot is er kritiek op het “effective altruism”-model dat de stichting deels hanteert: het meten van filantropische impact in DALY’s (disability-adjusted life years) en het prioriteren van meetbare resultaten boven systemische verandering. Dat leidt soms tot keuzes die buiten de stichting als te smal of te technocratisch worden ervaren.
Het vermogen van Bill Gates in 2026
Het persoonlijke vermogen van Gates lag begin 2026 rond de 108 miljard dollar, volgens Forbes-schattingen. Daarmee behoort hij nog altijd tot de vijf rijkste mensen ter wereld, al staat hij inmiddels achter namen als Elon Musk en Jeff Bezos. Zijn vermogen fluctueert met de aandelenmarkten en zijn investeringen.
De meeste mensen denken dat zijn rijkdom volledig uit Microsoft-aandelen bestaat, maar dat klopt niet meer. Gates heeft zijn Microsoft-aandelen grotendeels verkocht over de jaren en diversifieerde breed. Hij bezit aandelen in diverse sectoren via zijn investeringsvehikel Cascade Investment, dat belangen heeft in hotels (Four Seasons), landbouwgrond (Gates is de grootste privé-grondeigenaar in de VS), spoorwegen, schone energie en afvalverwerkingsbedrijven.
Tegelijkertijd heeft Gates publiekelijk beloofd de overgrote meerderheid van zijn vermogen weg te geven via de Giving Pledge, een initiatief dat hij en Warren Buffett in 2010 lanceerden. Buffett heeft zelf al meer dan 50 miljard dollar aan de Gates Foundation geschonken. Die donaties zijn een substantieel deel van het stichtingsvermogen van 86 miljard dollar (eind 2025).
Historisch gezien is het interessant te vergelijken met andere historische figuren van grote invloed. Mensen die een tijdperk domineerden, van Gandhi in de politiek tot Martin Luther King in de burgerrechtenbeweging, lieten allemaal hun stempel op de wereld na via een duidelijke doctrine of werkwijze. Gates’ methode is uniek: gebruik rijkdom als instrument voor maatschappelijke verandering, op basis van data en wetenschap.
- Persoonlijk vermogen (2026): circa 108 miljard dollar
- Stichtingsvermogen Gates Foundation: circa 86 miljard dollar (eind 2025)
- Totale geplande besteding Gates Foundation t/m 2045: 200 miljard dollar
- Jaarlijkse uitkering Gates Foundation in 2026: 9 miljard dollar
- Giving Pledge: mede-initiator in 2010, belofte om meer dan helft van vermogen weg te geven
- Grootste privé-grondeigenaar VS: Gates bezit circa 275.000 acres landbouwgrond
Veelgestelde vragen
Hoe rijk is Bill Gates precies in 2026?
Volgens Forbes-schattingen uit begin 2026 heeft Bill Gates een persoonlijk vermogen van circa 108 miljard dollar. Dat maakt hem een van de vijf rijkste mensen ter wereld. Zijn rijkdom is sterk gediversifieerd: naast resterende Microsoft-aandelen bezit hij land, hotelketens, spoorwegen en investeringen in schone energie. Gates heeft publiekelijk toegezegd het grootste deel weg te geven via de Gates Foundation en de Giving Pledge.
Wat doet de Gates Foundation precies?
De Gates Foundation financiert programma’s op het gebied van mondiale gezondheid, armoedebestrijding, landbouwinnovatie en onderwijs. Concreet ondersteunt de stichting vaccinkampagnes voor polio en malaria, bevordert ze toegang tot geboortezorg in ontwikkelingslanden, en financiert ze onderzoek naar tropische infectieziektes. In 2026 heeft de stichting een jaarlijkse uitkering van 9 miljard dollar en wil ze in totaal 200 miljard dollar uitgeven voor haar sluiting in 2045.
Waarom sluit de Gates Foundation in 2045?
In zijn jaarbrief van februari 2026 kondigde Gates aan dat de stichting haar deuren sluit op 31 december 2045. De redenering: hij wil dat de beschikbare middelen in zijn levensduur worden ingezet, toen hij nog directe invloed kan uitoefenen op de richting. Een stichting die na de dood van de oprichter blijft voortbestaan, kan van koers veranderen. Door een einddatum te stellen, creëert Gates urgentie en dwingt hij tot maximale inzet in de komende twintig jaar.
Heeft Bill Gates nog een rol bij Microsoft?
Gates heeft al jaren geen dagelijkse rol meer bij Microsoft. Hij trad in 2000 af als CEO en in 2008 verliet hij ook zijn rol als Chief Software Architect. In 2020 stapte hij ook uit de raad van bestuur. Hij bezit nog wel een beperkt aandelenpakket in Microsoft, maar de operationele leiding ligt al lang bij anderen, momenteel bij CEO Satya Nadella, die het bedrijf stuurde richting cloud en AI.
Wat zijn de belangrijkste kritieken op Bill Gates?
Er zijn drie hoofdlijnen van kritiek. Ten eerste de monopolie-praktijken van Microsoft in de jaren negentig, die leidden tot een grote antitrust-rechtszaak. Ten tweede de machtsconcentratie via de Gates Foundation: de stichting heeft door haar enorme budget grote invloed op mondiale gezondheidsprioriteiten, zonder democratische controle. Ten derde vinden sommige critici de aanpak te technocratisch: problemen worden gereduceerd tot meetbare indicatoren, terwijl structurele oorzaken van armoede en ongelijkheid buiten beeld blijven.
Welke boeken heeft Bill Gates geschreven?
Gates schreef meerdere boeken, waarvan twee breed bekend zijn. “The Road Ahead” (1995) beschreef zijn visie op de digitale toekomst, een boek dat deels profetisch bleek en deels de plank misloeg (internet speelde een kleinere rol in zijn scenario dan uiteindelijk het geval was). “Hoe vermijden we een klimaatramp” (2021) legt zijn visie op de energietransitie uiteen: welke technologieën zijn nodig, wat kost het, en hoe moet de overheid ingrijpen. Daarnaast schrijft hij regelmatig op zijn persoonlijke blog GatesNotes over boeken, reizen en technologie.
