Julie Andrews speelde Mary Poppins in de originele film uit 1964. Het was haar filmdebuut, en ze won er meteen een Oscar voor Beste Actrice mee. Naast haar speelde Dick Van Dyke de vrolijke straatmuzikant Bert. Samen vormen ze het hart van een film die meer dan zestig jaar later nog steeds gekoesterd wordt door generaties kijkers.
De film verscheen op 27 augustus 1964 in de Amerikaanse bioscopen en werd geproduceerd door Walt Disney zelf. Het was een ambitieus project: een combinatie van live-action en animatie, met liedjes van de gebroeders Sherman en een verhaal gebaseerd op de boekenreeks van de Australische schrijfster P.L. Travers. De film kostte destijds tussen de 4,4 en 6 miljoen dollar en bracht meer dan 103 miljoen dollar op aan de kassa. Dat was in 1964 een indrukwekkend bedrag.
Julie Andrews als Mary Poppins: een filmdebuut voor de eeuwigheid
Weinig acteurs maken hun filmdebuut in een rol die hen voor altijd definieert. Julie Andrews was al een gevestigde naam op Broadway, maar in Hollywood was ze nog een onbekende grootheid. Dat veranderde radicaal met Mary Poppins.
Andrews werd geboren op 1 oktober 1935 in Walton-on-Thames, Engeland. Ze groeide op in een muzikale omgeving en stond al op haar negende op het podium. Op Broadway scoorde ze grote successen met “My Fair Lady” (1956) en “Camelot” (1960). Het waren juist die Broadwayrollen die haar bij Walt Disney op de radar brachten.
Disney bood Andrews de hoofdrol aan in Mary Poppins nadat hij haar in “Camelot” had gezien. Ze accepteerde, ook al wist ze dat ze niet de hoofdrol in de verfilming van “My Fair Lady” zou krijgen: die ging naar Audrey Hepburn. Die teleurstelling bleek achteraf een geschenk. Mary Poppins leverde Andrews een Oscar op voor Beste Actrice, een Golden Globe en wereldwijde roem. Ze was 29 jaar oud bij de uitreiking van de Academy Awards in 1965.
Haar portret van de magische nanny is nauwkeurig en charmant tegelijk. Mary Poppins is bij Andrews nooit zoeterig: ze is zelfverzekerd, lichtelijk koel en tegelijkertijd hartverwarmend. Dat evenwicht maakt de rol zo sterk. Andrews bracht ook haar uitzonderlijke zangstem mee, wat de songs als “A Spoonful of Sugar” en “Feed the Birds” tot klassiekers maakte.
Interessant genoeg was schrijfster P.L. Travers aanvankelijk niet tevreden met de casting. Ze had twijfels bij de veramerikanisering van haar Britse personage. Achteraf erkende ze dat Andrews haar interpretatie met kracht neerzette, al bleef Travers kritisch op de film als geheel. De documentaire “Saving Mr. Banks” (2013) vertelt dit verhaal vanuit het perspectief van Travers.
Dick Van Dyke als Bert: straatmuzikant, veger en vriend
Dick Van Dyke speelt Bert, de eeuwig vrolijke straatmuzikant die stoeptekenaar, vliegenier en poppenspeler in een is. Hij is de verteller van het verhaal en de beste vriend van Mary Poppins, al is de precieze aard van hun relatie opzettelijk vaag gelaten.
Van Dyke speelt ook een tweede rol in de film: hij speelt Dawes Senior, de bejaarde bankdirecteur. Hij zat voor die rol uren in de make-upstoel. In 2016, bij de herdenking van de film, vertelde Van Dyke dat de make-up-artistieken weken nodig hadden om de juiste look te bereiken.
Van Dycks Britse accent in de film is berucht geworden. Hij deed zijn best, maar het resultaat wordt door Britten beschreven als een mengeling van alle Britse dialecten tegelijk. Van Dyke heeft zichzelf daar altijd goed voor geschoten. In een interview met ABC News zei hij: “She was so patient with me”, verwijzend naar Julie Andrews die hem door zijn onzekerheden heen hielp. Ze zaten voor zijn Britse accent nooit echt op dezelfde lijn, maar dat heeft de chemie op het scherm niet beschadigd.
Zijn dansprestaties in de film zijn onbetwist indrukwekkend. De scène waarbij hij met de pinguins danst, bleef decennialang een favoriet van kinderen en filmliefhebbers. Van Dyke deed al zijn stunts zelf. Hij was op dat moment 38 jaar oud. Zijn taptansprestaties zijn tot op de dag van vandaag onderwerp van bewondering, ook bij professionele dansers.
Het volledige castoverzicht: wie speelde wie?
De originele Mary Poppins had een zorgvuldig samengestelde cast. Naast de twee hoofdrollen waren er sterke bijrollen die het verhaal voedden. Hieronder een overzicht van de belangrijkste rolverdeling:
| Acteur/Actrice | Rol | Beschrijving |
|---|---|---|
| Julie Andrews | Mary Poppins | De magische nanny die de Banksfamilie op zijn kop zet |
| Dick Van Dyke | Bert | Straatmuzikant, stoeptekenaar en vriend van Mary |
| David Tomlinson | George Banks | De strenge vader en bankdirecteur |
| Glynis Johns | Winifred Banks | De moeder, actief voor het vrouwenkiesrecht |
| Karen Dotrice | Jane Banks | De oudste dochter van het gezin |
| Matthew Garber | Michael Banks | De jongste zoon, energiek en avontuurlijk |
| Ed Wynn | Oom Albert | De lachende oom die letterlijk van het plafond valt |
| Hermione Baddeley | Ellen | Het huishoudelijk personeel van de Banksfamilie |
| Elsa Lanchester | Katie Nanna | De vorige nanny die het voor gezien houdt |
| Dick Van Dyke | Dawes Senior | De oude bankdirecteur (tweede rol van Van Dyke) |
David Tomlinson als George Banks verdient bijzondere aandacht. Zijn personage maakt de emotionele reis van de film mee: van een stijve, emotieloze vader naar iemand die leert spelen met zijn kinderen. De scène waarbij hij een vlieger repareert en mee de lucht in stuurt, is het hoogtepunt van zijn arc. Tomlinson was een veelzijdig Brits acteur die ook in andere Disney-films verscheen, waaronder “Bedknobs and Broomsticks” (1971).
De kinderen in de film: Karen Dotrice en Matthew Garber
Jane en Michael Banks, de twee kinderen voor wie Mary Poppins wordt aangesteld, worden gespeeld door Karen Dotrice en Matthew Garber. Beiden werkten al eerder samen in de Disney-film “The Three Lives of Thomasina” (1963), eveneens met een Brits familieverhaal als thema.
Karen Dotrice werd geboren in 1955 in Clacton-on-Sea. Ze was ongeveer negen jaar oud tijdens de opnames van Mary Poppins. Haar rol als de slimme, iets oudere Jane is subtiel maar krachtig: ze is degene die als eerste de magie van Mary Poppins serieus neemt. Dotrice groeide later uit tot een actrice die in diverse theaterproducties speelde. Ze kijkt met plezier terug op de opnames.
Matthew Garber speelde Michael, het energiebundelachtige jongste kind. Hij werd geboren in 1956 en was tijdens de opnames acht jaar oud. Garber overleed helaas op jonge leeftijd: in 1977, op slechts 21-jarige leeftijd, stierf hij aan pancreatitis. Zijn korte leven staat in schril contrast met de vrolijkheid die hij uitstraalt in Mary Poppins.
De chemie tussen de twee kinderen en Julie Andrews is direct en geloofwaardig. Andrews had van nature al een warme, eerlijke speelstijl die kinderen op hun gemak stelde. Ze investeerde tijd in de omgang met de jonge acteurs buiten de camera’s om, wat zichtbaar was in de manier waarop ze op het scherm met elkaar omgingen.
De vergelijking met andere iconische kinderrollensets uit de filmgeschiedenis is onontkoombaar. Net als bij Harry Potter in de films geldt ook hier: de casting van de kinderhoofdpersonages bepaalt in grote mate of het publiek emotioneel betrokken raakt bij het verhaal. Dotrice en Garber slaagden daar moeiteloos in.
De film achter de film: hoe Mary Poppins tot stand kwam
De productiegeschiedenis van Mary Poppins is minstens zo fascinerend als de film zelf. Walt Disney had al in de jaren vijftig geprobeerd de rechten van schrijfster P.L. Travers te verkrijgen. Ze weigerde jarenlang, omdat ze bang was dat Disney haar nuchtere, eigenzinnige Mary zou transformeren tot een suikerzoete Disneyfiguur.
Pas nadat haar eigen financiën het vereisten, gaf Travers akkoord voor de verfilming, maar ze stelde strikte eisen. Ze wilde inzage in het script, de liedjes en de visuele stijl. Ze was aanwezig bij de voorbereidingen in Hollywood en haar reacties op de voorstellen van Disney en de gebroeders Sherman zijn gedocumenteerd in bandopnames die later openbaar werden. Ze was regelmatig kritisch, af en toe instemmend, maar nooit volledig tevreden.
De gebroeders Robert en Richard Sherman componeerden de muziek. Songs als “Supercalifragilisticexpialidocious”, “Chim Chim Cher-ee” en “A Spoonful of Sugar” werden wereldberoemde nummers. “Chim Chim Cher-ee” won de Oscar voor Beste Originele Song bij de Academy Awards van 1965. De Shermans wonnen ook de Oscar voor Beste Originele Filmmuziek.
Regisseur Robert Stevenson leidde de opnames vanuit de Disney-studio’s in Burbank, Californië. Alle Londense straatbeelden zijn geschilderde achtergronden of studiosets: er is geen enkel shot in Londen zelf opgenomen. Toch ademt de film Londens sfeer, wat een prestatie is van de productieontwerpers.
Oscars, prijzen en nalatenschap van de originele film
Mary Poppins was in 1965 een van de grote winnaars van de Academy Awards. De film ontving dertien nominaties, een indrukwekkend aantal, en won vijf Oscars. Hieronder een overzicht van de gewonnen prijzen:
- Oscar voor Beste Actrice: Julie Andrews
- Oscar voor Beste Film Editing: Cotton Warburton
- Oscar voor Beste Visuele Effecten
- Oscar voor Beste Originele Filmmuziek: Robert en Richard Sherman
- Oscar voor Beste Originele Song: “Chim Chim Cher-ee” (Robert en Richard Sherman)
Julie Andrews won daarmee de Oscar in haar allereerste filmjaar. Dat is in de filmgeschiedenis uitzonderlijk. Ze concurreerde bij de uitreiking met Anne Bancroft, Sophia Loren, Debbie Reynolds en Kim Stanley, allemaal gevestigde namen. Dat Andrews als filmdebutante in dat gezelschap won, getuigt van de kracht van haar prestatie.
De film werd later ook opgenomen in de National Film Registry van de Library of Congress als “culturally, historically, or aesthetically significant”. Op IMDb heeft de film een waardering van 7,8 op 10 op basis van tienduizenden stemmen. Dat cijfer is al decennia stabiel, wat aantoont dat nieuwe generaties kijkers de film blijven waarderen.
Het is interessant om te vergelijken hoe andere iconische films uit dezelfde periode hun cast kozen. Kijk naar films als The Godfather, waar Marlon Brando de titelrol vertolkte, of naar Princess Leia in Star Wars. In al die gevallen bepaalt de keuze van de hoofdrolspeler of een film klassiekerstatus bereikt.
Mary Poppins Returns (2018): een nieuw hoofdpersonage
In 2018 verscheen het langverwachte vervolg “Mary Poppins Returns”, ditmaal geregisseerd door Rob Marshall. Julie Andrews keerde niet terug in de hoofdrol. Die werd overgenomen door Emily Blunt, die haar eigen interpretatie van het personage neerzette. Blunt benadert Mary Poppins iets koeler en formeler dan Andrews, maar met evenveel charme.
In het vervolg speelt Dick Van Dyke opnieuw mee, ditmaal in de rol van Mr. Dawes Junior, de zoon van zijn personage uit de originele film. Hij was inmiddels 93 jaar oud tijdens de opnames en danste nog steeds een kortere versie van zijn beroemde dansnummer. Dat moment was voor veel fans een emotioneel hoogtepunt.
De kinderen Banks zijn in het vervolg volwassen geworden. Jane en Michael, ditmaal gespeeld door Emily Mortimer en Ben Whishaw, leven in hetzelfde huis als hun ouders destijds. Michael heeft nu drie eigen kinderen die de avonturen met Mary Poppins beleven. Angela Lansbury, Meryl Streep en Lin-Manuel Miranda completeren de cast.
Het vervolg deed het commercieel redelijk, maar kon de magische status van het origineel niet evenaren. Dat is niet verrassend: de combinatie van de onervaren maar geniale Julie Andrews, de onweerstaanbare Dick Van Dyke, de persoonlijke betrokkenheid van Walt Disney en de perfecte timing in 1964 is onomkeerbaar. De vergelijking met andere filmvervolgden dringt zich op: ook bij films als de Twilight-films geldt dat een sequel zelden de emotionele lading van het origineel evenaart.
Veelgestelde vragen
Wie speelde Mary Poppins in de originele film uit 1964?
Julie Andrews speelde Mary Poppins in de originele film. Het was haar filmdebuut. Andrews bracht haar rijke Broadwayervaring mee naar de rol en won er een Oscar voor Beste Actrice mee bij de Academy Awards van 1965. Ze was 29 jaar oud bij die uitreiking. De rol definieerde haar carriere voor altijd, hoewel ze daarna nog vele andere successen boekte, waaronder The Sound of Music in 1965.
Wie speelde Bert in Mary Poppins?
Dick Van Dyke speelde Bert, de vrolijke straatmuzikant en vriend van Mary Poppins. Hij speelde ook een tweede rol in dezelfde film: Dawes Senior, de bejaarde bankdirecteur. Van Dyke moest daarvoor uitgebreid grimeren. Zijn Britse accent in de film werd later berucht vanwege de onnauwkeurigheid, maar zijn dansprestaties worden tot op de dag van vandaag geprezen door vakgenoten.
Wie speelden de kinderen Banks in de film?
Jane Banks werd gespeeld door Karen Dotrice en Michael Banks door Matthew Garber. Beiden waren al eerder samen te zien in de Disney-film “The Three Lives of Thomasina” uit 1963. Matthew Garber overleed helaas al in 1977 op 21-jarige leeftijd. Karen Dotrice was actief in het theater en kijkt met veel warmte terug op haar samenwerking met Julie Andrews.
Hoeveel Oscars won Mary Poppins?
De film won vijf Oscars bij de Academy Awards van 1965, uit dertien nominaties. De gewonnen prijzen waren: Beste Actrice (Julie Andrews), Beste Film Editing, Beste Visuele Effecten, Beste Originele Filmmuziek en Beste Originele Song voor “Chim Chim Cher-ee”. Dat het film in haar eerste jaar dertien nominaties verdiende en vijf prijzen won, was een enorme prestatie voor een familiefilm van Disney.
Speelde Julie Andrews ook in het vervolg Mary Poppins Returns uit 2018?
Nee, Julie Andrews keerde niet terug voor het vervolg uit 2018. De hoofdrol ging naar Emily Blunt, die haar eigen interpretatie neerzette. Dick Van Dyke verscheen wel opnieuw in het vervolg, ditmaal als Dawes Junior, de zoon van zijn originele personage. Hij was tijdens de opnames 93 jaar oud en danste nog steeds een korte versie van zijn beroemde nummer. Het publiek ontving zijn cameo met groot enthousiasme.
Is Mary Poppins gebaseerd op een boek?
Ja, de film is gebaseerd op de boekenreeks van de Australische schrijfster P.L. Travers. Het eerste boek verscheen in 1934. Travers was aanvankelijk niet bereid de verfilmingsrechten te verkopen en deed dat uiteindelijk pas begin jaren zestig, na langdurige onderhandelingen met Walt Disney zelf. Ze bleef kritisch op de uiteindelijke film, maar erkenning voor de kracht van Andrews’ prestatie sprak ze later wel uit. De productiegeschiedenis achter de film werd in 2013 verwerkt in de film “Saving Mr. Banks”.
