Wie was Diego de Landa en wat gebeurde er met Maya-codices?

Semir van Dijk

Wie was Diego de Landa en wat gebeurde er met Maya-codices?
Je leest dit artikel in 4 minuten

Laatst bijgewerkt: 2 maart 2025

In de schaduw van de ruïnes van de oude Maya-beschaving ligt een verhaal dat zowel fascinerend als tragisch is. Het verhaal van Diego de Landa, een Spaanse monnik en missionaris, die in de 16e eeuw de geschiedenis van de Maya’s op een dramatische manier heeft beïnvloed. Wat deed hij met de Maya-codices? En wat zegt dit over de manier waarop culturen met elkaar omgaan? Laten we samen deze intrigerende geschiedenis verkennen.

Wie was Diego de Landa?

Diego de Landa werd geboren in 1524 in Spanje en arriveerde in het huidige Mexico in 1549. Hij was een lid van de Franciscaner orde en werd benoemd als missionaris in het gebied van Yucatán. Zijn taak was niet alleen het verspreiden van het christendom, maar ook het begrijpen van de inheemse culturen. Zijn fascinatie voor de Maya-cultuur leidde hem naar een diepere studie van hun gewoonten, religie en geschriften. Dit klinkt als een nobele onderneming, maar de uitkomst van zijn inspanningen was verre van positief.

De Maya-codices

De Maya-codices zijn handgeschreven boeken gemaakt van schors of katoen, die gevuld zijn met complexe tekeningen en symbolen. Ze bevatten kennis over astronomie, wiskunde, religie en de geschiedenis van de Maya’s. Deze codices vormden een essentieel onderdeel van de Maya-cultuur. Ze waren niet alleen informatief, maar ook een manier om de spirituele en culturele identiteit van de Maya’s vast te leggen. Helaas was De Landa niet de enige die deze waardevolle documenten opmerkte.

De vernietiging van de Maya-codices

In 1562, na jaren van missioneren, nam De Landa een van de meest controversiële beslissingen in de geschiedenis van de interactie tussen Europeanen en inheemse volkeren. Hij beval de verbranding van een groot aantal Maya-codices. Dit gebeurde in de stad Maní, waar hij duizenden documenten vernietigde. Zijn reden? Hij beschouwde de geschriften als demonisch en als een obstakel voor het christelijk geloof. Dit leidde tot een onvervangbaar verlies van culturele en historische kennis.

Waarom deed hij dit?

De acties van De Landa waren het resultaat van een combinatie van religieuze overtuigingen en een verlangen naar controle. Hij zag de Maya-cultuur als iets dat moest worden ‘gered’ van de duisternis van afgoderij. Dit idee van superioriteit en de drang om te ‘helpen’ leidde tot een gewelddadige onderdrukking van de inheemse cultuur. De Landa geloofde dat door deze codices te vernietigen, hij de Maya’s op de juiste weg kon helpen, maar in werkelijkheid veroorzaakte hij onherstelbare schade aan hun geschiedenis. Vergelijkbaar met de manier waarop hardlopen in de oude Olympische Spelen een centrale rol speelde in de cultuur van die tijd, had De Landa ook een diepgeworteld idee van wat ‘juist’ was voor de Maya’s.

De gevolgen van de vernietiging

De vernietiging van de Maya-codices had verstrekkende gevolgen. Niet alleen ging een schat aan informatie verloren, maar dit leidde ook tot een breuk in de culturele continuïteit van de Maya’s. De kennis die in deze documenten was vastgelegd, was cruciaal voor de identiteit van de Maya’s. Het verlies van deze codices betekende dat veel van hun tradities, rituelen en geschiedenis in de vergetelheid raakten.

De erfenis van Diego de Landa

Diego de Landa’s acties hebben een blijvende impact gehad op de Maya-cultuur en de manier waarop we naar deze beschaving kijken. Hij schreef zelfs een boek, “Relación de las cosas de Yucatán”, waarin hij zijn observaties over de Maya’s vastlegde. Hoewel dit werk waardevolle informatie bevat, kan het niet opwegen tegen de schade die zijn vernietiging van de codices heeft aangericht.

VIDEO: De grote Maya-boekverbranding van 1562: Mexico onverklaard

Herstel van de Maya-cultuur

Ondanks de verwoesting, is de Maya-cultuur niet volledig verloren gegaan. Tegenwoordig zijn er inspanningen om de geschiedenis en tradities van de Maya’s te herstellen. Archeologen en antropologen werken samen met de Maya-gemeenschappen om de overgebleven kennis en tradities te documenteren. Dit herstelproces is een krachtige herinnering aan de veerkracht van culturen, zelfs na grote tegenslagen.

Wat kunnen we leren van dit verhaal?

Het verhaal van Diego de Landa en de Maya-codices herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om culturen te respecteren en te waarderen. De vernietiging van de codices illustreert de gevolgen van onwetendheid en arrogantie. Het leert ons dat we altijd moeten streven naar begrip en medeleven, vooral wanneer we in contact komen met andere culturen. Dit verhaal roept ons ook op om de stemmen van inheemse volken te versterken en hun verhalen te vieren.

Veelgestelde vragen

Relevante artikelen

Verken deze relevante bronnen om je kennis over Wie was Diego de Landa en wat gebeurde er met Maya-codices? uit te breiden.

Wat waren de Maya-codices precies?

Maya-codices waren handgeschreven boeken die belangrijke informatie over de Maya-cultuur, zoals religie, geschiedenis en wetenschap, bevatten.

Waarom verbrandde Diego de Landa de codices?

De Landa beschouwde de codices als demonisch en een obstakel voor het christelijk geloof, wat leidde tot hun vernietiging.

Wat zijn de gevolgen van de vernietiging van de codices?

Het verlies van de codices resulteerde in een breuk in de culturele continuïteit van de Maya’s en een onvervangbaar verlies van kennis en geschiedenis. Dit soort culturele verliezen zijn ook zichtbaar in andere beschavingen, zoals de stad die de havenheld van de Gouden Eeuw was, waarvan je meer kunt lezen op deze pagina.

Is de Maya-cultuur nog steeds aanwezig vandaag de dag?

Ja, de Maya-cultuur is nog steeds aanwezig en er zijn inspanningen om de tradities en geschiedenis te herstellen en te vieren.

Wat kunnen we doen om inheemse culturen te ondersteunen?

We kunnen inheemse culturen ondersteunen door hun verhalen te beluisteren, hun tradities te respecteren en bewustzijn te creëren over hun geschiedenis en uitdagingen.

VL
Redactie Veel.nlOnze redactie schrijft informatieve artikelen over uiteenlopende onderwerpen.

Geef een reactie