De Karakoram Highway is de hoogste verharde internationale weg ter wereld, en verbindt Pakistan met China via het Khunjerab-pas op 4.693 meter boven zeeniveau. De route loopt door een van de meest afgelegen en spectaculaire berggebieden op aarde: het grensgebied van de Karakoram, de Himalaya en de Hindu Kush.
De weg heeft een totale lengte van 1.300 kilometer. Het Pakistaanse deel (National Highway 35, ook wel N-35 genoemd) beslaat 887 kilometer, van Hasan Abdal nabij Islamabad tot de grenspost Khunjerab. Het Chinese deel loopt nog eens 413 kilometer verder naar Kashgar in de Xinjiang Uyghur Autonome Regio. De weg volgt grotendeels de oude route van de Zijderoute, het historische handelsnetwerk dat Oost- en Centraal-Azie millennia lang verbond.
De historische tijdlijn: van eerste paden tot snelweg
De bouw van de Karakoram Highway was een van de meest ambitieuze infrastructuurprojecten van de twintigste eeuw. De tijdlijn strekt zich uit over tientallen jaren en omvat diplomatieke beslissingen, bloedige bouwfasen en ingrijpende reconstructies.
| Jaar | Mijlpaal |
|---|---|
| 1959 | Pakistan en China beginnen met vroege verkenningen van de route langs de Hunza-rivier |
| 1966 | Officieel begin van de bouw; Pakistan en China starten het gezamenlijke project |
| 1968-1978 | Intensiefste bouwfase; duizenden Pakistaanse en Chinese arbeiders werken onder extreme omstandigheden |
| 1978 | Bouw officieel afgerond; de weg is technisch klaar maar nog niet opengesteld |
| 1986 | De Karakoram Highway wordt opengesteld voor het internationale publiek |
| 2010 | Massieve aardverschuiving bij Attabad formeert een meer van 21 kilometer; een groot deel van de weg verdwijnt onder water |
| 2015 | Opening van tunnels en bypasses bij het Attabad-meer als onderdeel van CPEC-reconstructie |
| 2015-heden | Verbreding, tunnelbouw en upgrading van het volledige Pakistaanse tracee als onderdeel van het China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) |
De bouw begon feitelijk al eind jaren vijftig, toen Chinese en Pakistaanse ingenieurs begonnen met het in kaart brengen van de route. De diplomatieke relatie tussen beide landen groeide in die periode snel, mede als tegenwicht tegen de gemeenschappelijke buurlanden India en de Sovjet-Unie. Het gezamenlijke wegenproject was zowel een strategische als symbolische samenwerking.
De intensiefste bouwfase duurde van 1968 tot 1978. Arbeiders hakten letterlijk met de hand door rotswanden, sprongen kloven over met touwen en sjouwden materiaal op muilezels naar plaatsen waar geen enkel voertuig kon komen. De omstandigheden waren meedogenloos: vriestemperaturen, ijsval, lawines en plotselinge overstromingen eisten dagelijks levens.
De bouwkosten in mensenlevens
De Karakoram Highway staat ook bekend als de “weg gebouwd op vlees en bloed”. Dat is geen overdrijving. Tijdens de aanleg kwamen naar schatting 810 Pakistaanse en 82 tot 200 Chinese arbeiders om het leven, voornamelijk door lawines, rotsval en verdrinking in de ijskoude rivieren. Sommige bronnen komen op een totaal van meer dan duizend doden over de gehele bouwperiode.
Voor de Chinese slachtoffers werd op de vlakte van Gilgit een begraafplaats aangelegd. Van de meer dan honderd omgekomen Chinese ingenieurs en arbeiders liggen er 88 begraven in dit herdenkingspark; 22 graven zijn symbolisch leeg omdat de lichamen nooit zijn teruggevonden. De begraafplaats is vandaag de dag een bezienswaardigheid en een plek van stilte in een verder drukke reizigersroute.
De Pakistaanse overheid erkende de Chinese slachtoffers meerdere malen officieel. In 2023, bij de 76e verjaardag van Pakistanse onafhankelijkheid, noemde de Gilgit-Baltistan-minister de Chinese arbeiders expliciet als helden die hun leven gaven voor de vriendschap tussen de twee landen. Dat sentiment leeft sterk in de streek, waar veel families directe herinneringen hebben aan de bouwperiode.
Het Khunjerab-pas: de hoogste grensovergang ter wereld
Het hoogtepunt van de route, letterlijk en figuurlijk, is het Khunjerab-pas op 4.693 meter boven zeeniveau. Dit is de hoogste verharde internationale grensovergang ter wereld. De naam “Khunjerab” komt uit het plaatselijke Wakhi en betekent ongeveer “vallei van bloed”, een verwijzing naar de gevaarlijke doortochten die karavanen hier historisch moesten maken.
Op deze hoogte is de lucht zo dun dat veel reizigers last krijgen van hoogteziekte. De symptomen kunnen beginnen bij hoofdpijn en duizeligheid en in ernstigere gevallen leiden tot vochtophoping in de longen of hersenen. Wie via de Karakoram Highway reist, doet er goed aan om minimaal een dag acclimatisatie in te bouwen rond de stad Gilgit of Sost, voordat men de pas op rijdt.
Het pas is ook een nationaal park aan Pakistaanse zijde: het Khunjerab National Park. In het park leven sneeuwluipaarden, Marco Polo-schapen, yaks en steenbokken. De Pakistaanse grenspost (op ca. 4.500 meter) is open van mei tot november, afhankelijk van de weersomstandigheden. In de wintermaanden sluit het pas vanwege sneeuw en ijs, waardoor de directe verbinding tussen Pakistan en China tijdelijk wordt verbroken.
Drie bijzondere trajecten langs de route
De Karakoram Highway is geen eenvormige snelweg. De route kan worden opgedeeld in drie markante trajecten, elk met een eigen karakter en uitdagingen.
Havelian tot Abbottabad (laagland, uitloper van de Hindukush): Dit zuidelijke deel is het meest toegankelijke gedeelte van de weg. De steden Hasan Abdal en Abbottabad liggen hier. Abbottabad werd wereldwijd bekend als de plek waar Osama bin Laden in 2011 werd gevonden. Het landschap is hier groen en relatief mild. Veel reizigers beginnen hun tocht hier, na aankomst op de luchthaven van Islamabad.
Besham tot Gilgit (de Indus-kloof en rotsgebergte): Dit middendeel wordt beschouwd als een van de gevaarlijkste wegtrajecten ter wereld. De weg kronkelt langs de kliffen boven de kolkende Indus. Rotsval is hier een permanente dreiging, en in het regenseizoen kunnen modderstromen de weg uren of zelfs dagen blokkeren. Toch is dit ook een van de mooiste trajecten: de rotswanden zijn bedekt met boeddhistische rotstekeningen en snijwerk uit de Zijderoute-periode, die duizend jaar oud zijn.
Gilgit tot Khunjerab (Karakoram-kern): Dit noordelijke deel loopt door Hunza, Nagar en Gojal, de gebieden die het hart vormen van Gilgit-Baltistan. Hier liggen de beroemde uitzichtpunten op de 8.000-meter-pieken Rakaposhi (7.788 m) en Ultar Sar (7.388 m). Het dorp Karimabad in Hunza is het meest populaire rustpunt voor reizigers. De vesting Baltit, een Unesco-kandidaat, kijkt uit over het Hunza-dal. Vergelijk dit traject qua indrukwekkendheid met een bezoek aan de Taj Mahal of de Chinese Muur: elk zijn het bouwwerken van een beschaving die haar stempel drukte op het landschap.
Geologische gevaren: waarom de weg nooit af is
De Karakoram Highway staat op een van de geologisch meest actieve plekken ter wereld. Drie tektonische platen (de Indische, de Euraziatische en de Arabische) botsen hier, waardoor het terrein voortdurend in beweging is. Dat maakt de weg bijzonder, maar ook structureel kwetsbaar.
In januari 2010 veroorzaakte een gigantische aardverschuiving bij het dorp Attabad een blokkade van de Hunza-rivier. Binnen enkele weken had het water een meer van 21 kilometer lengte gevormd, dat grote delen van de Karakoram Highway en meerdere dorpen overspoelde. Duizenden mensen raakten voor meer dan vijf jaar afgesloten van de buitenwereld; benodigdheden werden via boten over het meer vervoerd.
Pas in 2015 werden tunnels en bypasses voltooid als onderdeel van het China-Pakistan Economic Corridor (CPEC), waarmee de route opnieuw voor vrachtwagens bruikbaar werd. Het Attabad-meer bestaat nog steeds en is inmiddels zelf een toeristische attractie geworden, met zijn turquoise kleur als surrealistisch contrast tegen de bruine rotswanden. Wie de Karakoram Highway rijdt, passeert dit meer en ziet direct hoe de natuur de menselijke infrastructuur kan overstemmen.
Naast aardverschuivingen zorgen ook aardbevingen voor regelmatige schade. Pakistan en noordelijk Pakistan worden regelmatig getroffen door zware bevingen. De aardbeving van 2005 in de regio Kashmir (7,6 op de schaal van Richter) trof ook delen van de infrastructuur in Gilgit-Baltistan. Ter vergelijking: de aardbeving in Marokko in 2023 toonde opnieuw hoe kwetsbaar berggebieden zijn voor seismische activiteit.
CPEC en de nieuwe betekenis van de weg
Sinds 2015 staat de Karakoram Highway centraal in het China-Pakistan Economic Corridor, beter bekend als CPEC. Dit is een onderdeel van het Chinese Belt and Road Initiative (BRI), een wereldwijd netwerk van infrastructuurprojecten waarmee China handelsroutes probeert te bouwen naar alle windstreken.
Binnen CPEC fungeert de Karakoram Highway als de ruggengraat van een corridor die de Chinese havenstad Gwadar (aan de Arabische Zee in Baluchistan) verbindt met Kashgar in westelijk China. Dat is een afstand van ruim 3.000 kilometer. Via deze route kan China goederen vervoeren zonder de strategisch kwetsbare zee-engte van Malakka te passeren, waardoor de aanvoerlijnen voor olie en grondstoffen aanzienlijk korter worden.
In het kader van CPEC zijn grote delen van de Karakoram Highway verbreed, voorzien van nieuwe rijstroken en voorzien van tunnels om de gevaarlijkste bergpassages te omzeilen. Op het Pakistaanse tracee lopen ook nieuwe energieprojecten: waterkrachtcentrales, zonneparken en transmissielijnen volgen de route van de weg. De Chinese investeringen in dit corridor worden geschat op meer dan 60 miljard dollar.
Kritische geluiden zijn er ook. Sommige economen en politicologen wijzen op de hoge schuldenlast die Pakistan hierdoor opbouwt bij China, en op de beperkte lokale werkgelegenheid die de projecten genereren. De discussie over de voor- en nadelen van CPEC is in Pakistan een politiek gevoelig onderwerp.
Reizen over de Karakoram Highway in 2026
De Karakoram Highway trekt jaarlijks tienduizenden reizigers: avontuurlijke backpackers, motorrijders, fietsers en georganiseerde reisgroepen. Het beste seizoen loopt van mei tot oktober. In deze maanden is het pas van Khunjerab open en zijn de wegen relatief goed berijdbaar, al moet je altijd rekening houden met tijdelijke blokkades door rotsval of overstromingen.
De meest populaire aanpak is een rit van Islamabad via Besham, Gilgit en Karimabad naar de grenspost Sost. Reizigers die door willen naar China kunnen via Sost de grens oversteken naar Tashkurgan in Xinjiang. Dat vergt een Chinees visum, dat je vooraf in eigen land moet aanvragen. Opmerking: de grensovergang bij Khunjerab is alleen open voor mensen met een geldig visum voor beide landen. Er zijn geen visa-on-arrival beschikbaar.
Praktische tips voor de route:
- Begin vroeg in de ochtend met rijden; modderstromen en rotsval gebeuren vaker in de middag als temperaturen stijgen
- Neem altijd extra brandstof mee; tankstations zijn schaars tussen Chilas en Gilgit
- Reserveer overnachtingen in Karimabad en Gilgit vooraf in het hoogseizoen (juli en augustus)
- Houd rekening met altitude: acclimatiseer minimaal een dag in Gilgit (1.500 m) voor je naar het pas rijdt
- Neem medicijnen tegen hoogteziekte mee (acetazolamide, ook bekend als Diamox) na overleg met een arts
- Registreer je bij de NADRA-checkpoints; controles zijn verplicht voor buitenlandse reizigers
- Houd je paspoort altijd bij de hand; er zijn tientallen checkpoints langs de route
Het plaatsje Karimabad in Hunza is het populairste rustpunt. Vanuit dit historische fort-dorp heb je zicht op de Rakaposhi, een van de mooiste bergsilhouetten van Pakistan. De lokale markt verkoopt gedroogd fruit, ambachtswerk en zelfgemaakte juwelen van Hunza-vrouwen, een traditie die teruggaat tot de Zijderoute. De regio staat ook bekend om zijn abrikozenteelt en de lokale aprikotenjam die reizigers als souvenir meenemen.
Voor wie interesse heeft in andere bijzondere bestemmingen in Azie: ook de Borobudur-tempel in Indonesie of het vinden van de Georgische hoofdstad Tbilisi als uitvalbasis voor Kaukasisch avontuur, biedt de reiziger totaal andere maar even indrukwekkende ervaringen in berglandschappen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is de Karakoram Highway precies?
De totale lengte van de Karakoram Highway is 1.300 kilometer. Het Pakistaanse deel (N-35) beslaat 887 kilometer, van Hasan Abdal nabij Islamabad tot de grenspost Khunjerab. Het Chinese deel loopt nog eens 413 kilometer door naar Kashgar in de Xinjiang Uyghur Autonome Regio. De weg verbindt daarmee twee totaal verschillende werelden: de vlaktes van Punjab met de hoge bergsteppen van westelijk China.
Op welke hoogte ligt de Karakoram Highway op zijn hoogste punt?
Het hoogste punt van de Karakoram Highway is het Khunjerab-pas op 4.693 meter boven zeeniveau. Dit is officieel de hoogste verharde internationale grensovergang ter wereld. Op deze hoogte is de atmosfeer dun en is de kans op hoogteziekte reeel. Het pas is alleen geopend van mei tot november; in de winter sluit het vanwege sneeuw en extreme kou.
Hoeveel mensen kwamen er om tijdens de bouw van de Karakoram Highway?
Tijdens de aanleg van de Karakoram Highway kwamen naar schatting 810 Pakistaanse en 82 tot 200 Chinese arbeiders om het leven. De meeste sterfgevallen werden veroorzaakt door lawines, rotsval en verdrinking in de rivieren. Voor de Chinese slachtoffers bestaat bij Gilgit een herdenkingsbegraafplaats, waar 88 van de omgekomen ingenieurs en arbeiders begraven liggen. Sommige totaalschattingen komen op meer dan duizend doden over de volledige bouwperiode van twaalf jaar.
Wanneer werd de Karakoram Highway opengesteld voor het publiek?
De bouw van de Karakoram Highway werd officieel afgerond in 1978, maar de weg werd pas in 1986 opengesteld voor internationaal verkeer. In de tussenliggende acht jaar werden nog afwerkingen gedaan, werden grensafspraken vastgelegd en werden veiligheidsprotocollen voor het grensverkeer bij Khunjerab opgesteld. Vanaf 1986 konden buitenlandse reizigers de route voor het eerst volledig rijden.
Wat is de relatie tussen de Karakoram Highway en CPEC?
De Karakoram Highway vormt de ruggengraat van het China-Pakistan Economic Corridor (CPEC), een onderdeel van het Chinese Belt and Road Initiative. Binnen dit kader wordt de weg verbreed, voorzien van tunnels en verbonden met nieuwe energie- en infrastructuurprojecten. CPEC verbindt de Pakistaanse haven Gwadar aan de Arabische Zee met Kashgar in westelijk China, waarvoor de Karakoram Highway de cruciale bergpassage vormt. De Chinese investeringen in het totale corridor worden geschat op meer dan 60 miljard dollar.
Is de Karakoram Highway gevaarlijk om te rijden?
De Karakoram Highway geldt als een van de gevaarlijkste rijwegen ter wereld. De gevaren zijn concreet: rotsval, lawines, modderstromen, smalle onbeschermde klifwegen en plotselinge weersveranderingen. Elk jaar vallen er dodelijke slachtoffers, zowel onder lokale bevolking als reizigers. Toch rijden jaarlijks tienduizenden mensen de route zonder problemen, mits ze vroeg starten, alert blijven op weersberichten, niet te hard rijden op onverharde secties en nooit ’s nachts rijden buiten de grotere steden.
