Peking, officieel Beijing geheten, is een stad die je letterlijk omringt met geschiedenis. Je staat op een plein dat het grootste stadsplein ter wereld is, je kijkt omhoog naar een paleis met bijna duizend gebouwen, en je weet dat onder je voeten overblijfselen liggen van mensen die hier 700.000 jaar geleden rondliepen. Dat is het probleem en de magie van Peking tegelijk: de stad is zo groot en zo oud dat je niet weet waar je moet beginnen. Dit artikel legt de interessantste feitjes gelaagd uit, van de diepste problemen die de stad heeft doorstaan tot de oplossingen en bijzondere uitkomsten die daaruit voortkwamen.
Het probleem van de naam: Peking of Beijing?
Er bestaat verwarring over hoe je de stad moet noemen, en die verwarring heeft een concrete oorzaak. De naam “Peking” is afgeleid van het Kantonese of oudere romaniseringsystemen zoals Wade-Giles. Sinds 1979 hanteert China officieel het pinyin-systeem, waarbij de uitspraak dichter bij “Beijing” ligt. Dat klinkt als “Bay-djing” en betekent letterlijk “noordelijke hoofdstad”: bei is noord, jing is hoofdstad.
De meeste landen namen de officiële Chinese spelling in de loop van de jaren tachtig en negentig over. Nederland deed dat ook: de officiële naam is Beijing, maar in het dagelijks Nederlands gebruik je nog altijd “Peking” heel vaak, zeker in combinatie met gerechten als Peking Duck. In dit artikel gebruiken we beide namen door elkaar, zoals dat in het Nederlands ook gewoon is.
De naam veranderde trouwens niet voor het eerst in 1979. De stad heette in de loop der eeuwen ook wel Yanjing, Zhongdu, Dadu (onder de Mongolen) en Beiping, wat “noordelijke vrede” betekent. Pas onder de Ming-dynastie, in 1420, werd het definitief de hoofdstad met de naam Beijing.
Het diepste verleden: de Pekingmens en 700.000 jaar bewoning
Een van de meest verbluffende feitjes over Peking is hoe ver de menselijke aanwezigheid hier teruggaat. In de grotten van Zhoukoudian, op ongeveer vijftig kilometer ten zuidwesten van het stadscentrum, vonden archeologen in 1921 skeletten van de zogenaamde Pekingmens. Dit waren overblijfselen van de Homo erectus, een uitgestorven mensensoort die hier leefde in het Midden-Pleistoceen, zo’n 500.000 tot 700.000 jaar geleden.
In totaal kwamen er resten van zo’n veertig individuen boven de grond. Het is een van de belangrijkste paleontologische vindplaatsen ter wereld. De vindplaats staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De originele fossielen gingen tijdens de Tweede Wereldoorlog verloren bij een transport dat bedoeld was om ze te evacueren; tot op de dag van vandaag is niet duidelijk wat er precies mee is gebeurd. Gelukkig bestaan er gedetailleerde afgietsels van.
Voor de moderne stadsgeschiedenis geldt dat Beijing al millennia een bestuurlijk centrum is geweest. Onder de Jin-dynastie (12e eeuw) was het een belangrijke stad, en Kublai Khan, de Mongoolse heerser en kleinzoon van Genghis Khan, maakte het in de 13e eeuw tot de hoofdstad van zijn enorme rijk onder de naam Dadu. Marco Polo bezocht deze stad en beschreef haar grootte en pracht in glorieuze bewoordingen.
De Verboden Stad: 980 gebouwen en 24 keizers
Het meest herkenbare monument van Peking is de Verboden Stad, in het Chinees Gugong of “oud paleis”. Het complex werd gebouwd tussen 1406 en 1420 in opdracht van keizer Yongle van de Ming-dynastie en diende daarna als het politieke en ceremoniële hart van China gedurende bijna vijf eeuwen, tot 1912.
De cijfers zijn duizelingwekkend. Het paleis heeft 980 gebouwen verspreid over een oppervlak van 720.000 vierkante meter. Er zijn naar schatting 9.000 kamers, al lopen de tellingen uiteen. De buitenmuren zijn tien meter hoog en 800 meter lang aan elke kant. Een gracht van 52 meter breed omringt het geheel. Het is het grootste keizerlijke paleis ter wereld en het best bewaarde.
In totaal woonden hier 24 keizers: 14 uit de Ming-dynastie en 10 uit de Qing-dynastie. De Qing-dynastie eindigde in 1912 met het aftreden van de twaalfjarige Puyi. Daarna werd het complex een museum en later een toeristische trekpleister van wereldformaat. Het ontvangt jaarlijks meer bezoekers dan welk museum ook ter wereld: in normale jaren kwamen er meer dan vijftien miljoen mensen per jaar.
Je kunt de Chinese Muur als reisgenoot van de Verboden Stad zien: beide zijn UNESCO-werelderfgoed, beide zijn symbolen van de keizerlijke macht en beide liggen op of vlakbij Pekings grondgebied.
Tiananmen: het grootste stadsplein ter wereld
Het Plein van de Hemelse Vrede, Tiananmen, grenst direct aan de zuidkant van de Verboden Stad en is het grootste stadsplein ter wereld. De totale oppervlakte bedraagt ongeveer 440.000 vierkante meter, ruwweg tweemaal het Rode Plein in Moskou. Het plein kan ruim een miljoen mensen tegelijkertijd ontvangen.
De naam “Tiananmen” verwijst eigenlijk naar de gate aan de noordzijde van het plein, waarop het beroemde portret van Mao Zedong hangt. Het was hier dat Mao op 1 oktober 1949 de oprichting van de Volksrepubliek China uitriep. Sindsdien is Tiananmen een van de meest symbolisch beladen plekken in de wereld, ook vanwege de gewelddadige onderdrukking van de protesten in 1989, een gebeurtenis die internationaal veel aandacht trok.
Op het plein staat ook het Mausoleum van Mao Zedong, waar zijn gebalsemde lichaam te bezichtigen is. Elke dag staan er honderden, soms duizenden Chinezen in de rij om de vader van de Volksrepubliek te eren. Rondom het plein bevinden zich het Nationale Museum van China en de Grote Hal van het Volk, waar de Nationale Volksvergadering vergadert.
Het probleem van luchtvervuiling en de aanpak ervan
Een van de bekendste problemen van Peking is de luchtvervuiling. De stad ligt in een kom omringd door gebergten in het noorden en westen, waardoor vuile lucht moeilijk weg kan. Industrieën, kolencentrales en een enorm wagenpark zorgden er decennialang voor dat de fijnstofconcentraties (PM2.5) regelmatig grenswaarden van 300 microgram per kubieke meter overschreden, tien keer de WHO-norm van 25 microgram.
Dit was niet alleen een luchtkwaliteitsprobleem maar ook een economisch, gezondheids- en prestige-probleem. Voor de Olympische Spelen van 2008 werd de internationale gemeenschap ernstig kritisch over de leefomstandigheden voor atleten. China reageerde met ingrijpende maatregelen: fabrieken rondom Peking sloten tijdelijk, verkeersbeperkingen werden ingevoerd op basis van het nummerplaatkenteken (even/oneven dagen), en zware industrie werd verplaatst.
Na 2013 begon China een groter offensief. Kolenstook in huishoudens werd verboden en vervangen door aardgas. Elektriciteitscentrales op kolen buiten de stad werden gesloten. Het openbaar vervoer, met name de metro, werd massaal uitgebreid zodat minder mensen de auto namen. Het resultaat was merkbaar: tussen 2013 en 2023 daalden de gemiddelde PM2.5-concentraties in Peking met meer dan zestig procent. Dat is een van de snelste luchtkwaliteitsverbeteringen die een megastad ooit heeft bereikt.
Toch blijft luchtvervuiling een reëel aandachtspunt. In de winter, wanneer stookseizoen en ongunstige weersomstandigheden samenkomen, kunnen concentraties nog steeds hoog uitvallen. De kern van het fijnstofprobleem zijn deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer, die diep in de longen doordringen en gezondheidsrisico’s geven voor luchtwegen en het hart- en vaatstelsel.
Het metro-netwerk: wereldrecordhouder in lengte
Als er één feitje is dat mensen verrast, dan is het dit: het metronetwerk van Peking is het langste ter wereld. In december 2023 passeerde Beijing Metro de kaap waarbij het als langste metrosysteem gemeten naar routelengte gold. Het netwerk telt 30 lijnen en meer dan 400 stations.
Ter vergelijking: de metro van Amsterdam heeft 4 lijnen en 55 stations. Het netwerk van Peking is dus acht keer zo groot in aantallen stations. Per dag reizen er ruim 9 miljoen passagiers mee. In het gehele jaar 2024 werden er circa 3,6 miljard ritten gemaakt. De metro is de ruggengraat van het dagelijks leven voor miljoenen mensen en een van de redenen waarom de stad de luchtkwaliteit heeft kunnen verbeteren: minder auto’s op de weg betekent minder uitstoot.
De diepste stations liggen op meer dan dertig meter onder de grond. Sommige lijnen rijden tot ver in de voorsteden. In de ochtendspits zijn de meest drukke stations bijna ondoorwaadbaar, maar het systeem functioneert opmerkelijk stipt en is goedkoop voor reizigers: een enkele rit kost al vanaf twee yuan (omgerekend minder dan dertig cent).
| Kenmerk | Beijing Metro |
|---|---|
| Aantal lijnen | 30 |
| Aantal stations | meer dan 400 |
| Dagelijkse passagiers | circa 9,46 miljoen (2023) |
| Jaarlijkse passagiers | circa 3,6 miljard (2024) |
| Status | langste metronetwerk ter wereld |
| Minimale ritprijs | 2 yuan (circa 0,25 euro) |
| Diepste stations | meer dan 30 meter ondergronds |
Olympische stad: zomer en winter in dezelfde stad
Peking is de enige stad ter wereld die zowel de Olympische Zomerspelen als de Olympische Winterspelen heeft georganiseerd. De zomerspelen van 2008 zijn legendarisch geworden door de opvallende openingsceremonie, de iconische bouw van het Vogelnest-stadion en het Waterkubus-zwemcentrum, en de atletische prestaties van sporters als zwemmer Michael Phelps en sprinter Usain Bolt.
In 2022 organiseerde Peking de Winterspelen, al vonden de meeste winterdisciplines buiten de stad zelf plaats, in Yanqing en Zhangjiakou. Toch gold Beijing als gaststad. De Spelen vonden plaats onder strikte coronamaatregelen; sporters leefden in een gesloten bubbel. Critici hadden bezwaar tegen de keuze voor China vanwege mensenrechtenkwesties, maar de wedstrijden zelf verliepen sportief gezien probleemloos.
Het Vogelnest-stadion, officieel het Nationaal Stadion, heeft een capaciteit van tachtigduizend toeschouwers. Het karakteristieke ontwerp met stalen balken die als een nest zijn verweven was het werk van architectenbureau Herzog en De Meuron in samenwerking met kunstenaar Ai Weiwei. Beide Olympische edities lieten zien dat Peking zich graag op het wereldtoneel presenteert als moderne, technologisch geavanceerde stad, al gaat dat niet zonder discussie.
Bevolking en stad: 21 miljoen mensen in een van ’s werelds grootste steden
Peking is een van de grootste steden ter wereld, maar de omvang valt niet mee te vangen in één simpel getal. De permanente stedelijke bevolking lag aan het einde van 2024 op ruim 21,83 miljoen mensen. De metropoolregio telt ongeveer 22,6 miljoen inwoners in 2025.
Interessant is dat de stad actief heeft geprobeerd haar bevolking te stabiliseren en zelfs terug te brengen. Tussen 2017 en 2024 daalde de bevolking zeven jaar op rij licht als gevolg van bewust beleid: functies die niet specifiek bij de hoofdstad horen, werden verplaatst naar andere steden, en de instroom van laagopgeleide arbeidsmigranten werd beperkt. De bevolkingsdichtheid in het stadscentrum werd zo teruggebracht.
De stad heeft een oppervlak van bijna 16.000 vierkante kilometer, wat groter is dan heel Nederland. Maar het overgrote deel daarvan is platteland of gebergte. Het bebouwde stedelijke gebied concentreert zich binnen de ringwegen: Peking heeft zes ringwegen die als concentrische cirkels om het historische centrum liggen. De Tweede Ringweg volgt het pad van de oude stadsmuur, die inmiddels gesloopt is. Enkel de stadspoorten zijn behouden gebleven.
Peking is ook een stad van vele nationaliteiten: naast de Han-Chinezen die het gros van de bevolking vormen, wonen hier Mantsjoes, Hui-moslims, Mongolen en een groeiende groep internationale bewoners. In de wijk Sanlitun en rondom de ambassades vind je restaurants, bars en winkels die duidelijk maken dat Peking een internationale metropool is geworden.
Als je je afvraagt hoe hoofdsteden van andere grote landen eruitzien, is het vergelijken van Peking met steden als Tokio of Canberra verhelderend: elke hoofdstad heeft een eigen logica en geschiedenis. Net zo interessant is het om te zien hoe andere historische hoofdsteden buiten Europa zijn gevormd, zoals Rome of Mexico-Stad.
Vergelijking: Peking versus andere wereldsteden op sleutelcijfers
Om de schaal van Peking goed te begrijpen helpt het om te vergelijken. Hieronder staan de meest opmerkelijke feitjes naast elkaar:
| Categorie | Peking (Beijing) |
|---|---|
| Bevolking stedelijk gebied (2025) | circa 22,6 miljoen |
| Oppervlak stadsregio | 16.410 km2 |
| Gebouwen Verboden Stad | 980 |
| Kamers Verboden Stad (schatting) | circa 9.000 |
| Oppervlak Tiananmenplein | 440.000 m2 |
| Metrostations | meer dan 400 |
| Leeftijd oudste menselijke bewoning | 700.000 jaar |
| Olympische Spelen georganiseerd | 2008 (zomer) en 2022 (winter) |
Voor wie zich ook interesseert in andere indrukwekkende monumenten in Azie: de Borobudur-tempel in Indonesie of de Taj Mahal in India zijn vergelijkbare iconen van menselijk vernuft en schoonheid.
Peking Duck en de culinaire identiteit van de stad
De bekendste culinaire bijdrage van Peking is de geroosterde eend, Peking Duck of Peking-eend. Het gerecht dateert al van de Yuan-dynastie (13e-14e eeuw) en werd tot hoge kunst verheven aan het keizerlijk hof. Het bereiding is arbeidsintensief: de eend wordt opgepompt met lucht tussen vel en vlees, daarna gedroogd, ingesmeerd met een mengsel op basis van maltosestroop, en vervolgens geroosterd in een houtgestookte oven.
Het eindresultaat is een knapperig, goudbruin vel dat los van het vlees wordt geserveerd, samen met waterig dun pannenkoekjes, lente-ui, komkommer en hoisinsaus. Traditionele restaurants in Peking serveren de eend in meerdere gangen: eerst het vel, dan het vlees, dan een soep van het karkas. De meest gerenommeerde restaurants in Peking, zoals Quanjude (opgericht in 1864), bereiden jaarlijks miljoenen eenden.
Naast Peking Duck staat de stad ook bekend om jiaozi (dumplings), Peking-hotpot en diverse straatgerechten. De culinaire cultuur van Peking is nuchterder en minder gericht op pit dan de keukens van Sichuan of Hunan, maar wel diep verankerd in de geschiedenis van het keizerlijk hof.
Veelgestelde vragen
Hoeveel inwoners heeft Peking (Beijing) in 2025?
De permanente bevolking van Beijing lag aan het einde van 2024 op ruim 21,83 miljoen mensen. De bevolking van de bredere metropoolregio wordt in 2025 geschat op circa 22,6 miljoen. Het is opmerkelijk dat de stad haar bevolking de afgelopen jaren bewust heeft geprobeerd te stabiliseren door niet-hoofdstedelijke functies en bepaalde migranten te ontmoedigen zich er te vestigen.
Wat betekent de naam Beijing en waarom heet het soms Peking?
Beijing betekent in het Chinees “noordelijke hoofdstad”: bei is noord, jing is hoofdstad. De naam “Peking” stamt uit oudere, Kantonese romaniseringsystemen en was de gangbare Europese schrijfwijze voor 1979. Daarna nam China het pinyin-systeem aan en werd “Beijing” de officiële internationale naam. In het Nederlands gebruiken we beide vormen nog, afhankelijk van de context.
Waarom is de Verboden Stad zo bijzonder?
De Verboden Stad in Beijing is het grootste en best bewaarde keizerlijke paleis ter wereld. Het complex telt 980 gebouwen met naar schatting 9.000 kamers op een oppervlak van 720.000 vierkante meter. Gedurende bijna vijf eeuwen, van 1420 tot 1912, was het de woning van 24 Chinese keizers. Het staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en trekt jaarlijks meer dan tien miljoen bezoekers.
Is Peking de enige stad die zowel Zomer- als Winterspelen organiseerde?
Ja, Beijing is de enige stad ter wereld die beide organiseerde: de Olympische Zomerspelen in 2008 en de Olympische Winterspelen in 2022. In 2008 werd de stad wereldwijd bewonderd om het spectaculaire Vogelnest-stadion en het Waterkubus-zwemcentrum. In 2022 vond de editie plaats onder bijzondere omstandigheden vanwege de coronapandemie en een gesloten bubbel voor sporters en pers.
Hoe heeft Peking de luchtvervuiling aangepakt?
Peking kampte decennialang met ernstige luchtvervuiling door industrie, kolenstook en een groeiend wagenpark. Vanaf 2013 voerde China een intensief programma in: kolenstook in huishoudens werd verboden en vervangen door aardgas, vervuilende fabrieken sloten of verplaatsten, en het metronetwerk werd sterk uitgebreid. Het resultaat: de gemiddelde PM2.5-concentratie daalde tussen 2013 en 2023 met meer dan zestig procent.
Wat maakt het metronetwerk van Peking zo bijzonder?
Het metronetwerk van Beijing is sinds december 2023 het langste ter wereld, gemeten naar routelengte. Het telt 30 lijnen en meer dan 400 stations. Per dag maken ruim 9 miljoen reizigers gebruik van het systeem; over heel 2024 waren dat circa 3,6 miljard ritten. Het netwerk speelt een sleutelrol in het verminderen van het autogebruik en daarmee in het verbeteren van de luchtkwaliteit in de stad.
