Bij Spanje horen twee grote eilandengroepen: de Balearen in de Middellandse Zee en de Canarische Eilanden in de Atlantische Oceaan. Samen tellen ze veertien bewoonde eilanden, elk met een eigen karakter, klimaat en sfeer. Of je nu rust zoekt, wilt feesten of de natuur wilt verkennen: er is altijd een Spaans eiland dat bij jouw situatie past.
De twee eilandengroepen van Spanje
Spanje heeft zijn eilanden verdeeld over twee geografisch heel verschillende regio’s. De Balearen liggen op zo’n 80 tot 300 kilometer van de oostkust van Spanje, midden in de Middellandse Zee. De Canarische Eilanden liggen ruim 1.000 kilometer ten zuidwesten van het vasteland, vlak voor de kust van Marokko en de Westelijke Sahara. Dat verschil in ligging bepaalt alles: het klimaat, de bereikbaarheid en het soort vakantie dat je er kunt beleven.
Beide groepen zijn autonome regio’s van Spanje, met een eigen regionale regering en een eigen beleid op gebieden als toerisme en natuur. De Balearen tellen officieel zes eilanden: Mallorca, Menorca, Ibiza, Formentera, Cabrera en Dragonera. De Canarische Eilanden bestaan uit zeven hoofdeilanden: Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura, La Palma, La Gomera en El Hierro, aangevuld met een zestal kleinere eilandjes.
Naast deze twee grote groepen bezit Spanje ook de Plazas de soberanía: kleine Spaanse enclaves aan de Marokkaanse kust, waaronder de steden Ceuta en Melilla en een paar kleine eilandjes zoals de Chafarinas, Alhucemas en Vélez de la Gomera. Ze zijn staatsrechtelijk Spaans grondgebied, maar worden doorgaans niet meegeteld als vakantie-eilanden.
| Eiland | Groep | Ligging | Oppervlakte (km²) | Bekendst om |
|---|---|---|---|---|
| Mallorca | Balearen | Middellandse Zee | 3.640 | Palma, Serra de Tramuntana |
| Menorca | Balearen | Middellandse Zee | 695 | Ongerepte natuur, UNESCO-biosfeerreservaat |
| Ibiza | Balearen | Middellandse Zee | 572 | Uitgaansleven, stranden |
| Formentera | Balearen | Middellandse Zee | 83 | Karibische stranden, rust |
| Tenerife | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 2.034 | Teide-vulkaan, jaarrond warm |
| Gran Canaria | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 1.560 | Duinen Maspalomas, gevarieerd landschap |
| Lanzarote | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 845 | Vulkaanlandschap, Timanfaya |
| Fuerteventura | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 1.660 | Eindeloze zandstranden, windsurfen |
| La Palma | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 708 | Weelderig groen, sterrenwacht |
| La Gomera | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 370 | Garajonay-oerwoud, fluitentaal |
| El Hierro | Canarische Eilanden | Atlantische Oceaan | 269 | Rustig, UNESCO-biosfeerreservaat |
Scenario 1: je wilt typisch Mediterraan zonnige strandvakantie
Stel: je zoekt witte stranden, blauw water, een goede mix van cultuur en ontspanning, en je wilt liefst in de zomermaanden juni tot september gaan. Dan zijn de Balearen de logische keuze. Het klimaat is mediterraan: droge zomers met temperaturen rond de 28-30 graden Celsius, relatief weinig regen en veel zon. De vliegtijd vanuit Nederland bedraagt gemiddeld 2 tot 2,5 uur.
Mallorca is het grootste en meest veelzijdige eiland van de groep. In de hoofdstad Palma de Mallorca vind je de gotische kathedraal La Seu (voltooid in de 14e eeuw), het Arabische paleis La Almudaina en tientallen tapasrestaurants in het oude centrum. Buiten de stad strekt de Serra de Tramuntana zich uit: een gebergte dat in 2011 door UNESCO op de Werelderfgoedlijst is geplaatst. Verborgen baaien zoals Cala Varques of Cala des Moro zijn bereikbaar per huurauto.
Menorca is rustiger en gezinsvriendelijker. De stranden lopen geleidelijk af in zee, waardoor zwemmen ook voor jonge kinderen veilig is. Het eiland heeft in 1993 de UNESCO-biosfeerstatus gekregen. Steden als Mahón en Ciutadella hebben een bewaard koloniaal karakter, met Britse invloed in de architectuur (Menorca was in de 18e eeuw tijdelijk Brits). Voeg dat samen met de prehistorische talayots (stenen torens van meer dan 3.000 jaar oud) en je hebt een eiland dat ook cultureel veel te bieden heeft.
Ibiza combineert twee gezichten: overdag rustige baaien en pittoreske dorpjes in het binnenland (het historische centrum Dalt Vila staat op de UNESCO-lijst), en ’s avonds een van de levendigste uitgaansscènes ter wereld. Wie feesten wil, vindt hier van mei tot oktober de beroemdste clubs van Europa.
Formentera bereik je uitsluitend per ferry vanuit Ibiza, een rit van circa 30 minuten. Het is het kleinste bewoonde eiland van de Balearen, slechts 83 vierkante kilometer groot. De stranden bij Ses Illetes en Playa de Migjorn staan in internationale lijstjes regelmatig in de top tien van Europa. Geen massa’s, geen hoge hotels. Huurfiets of scooter volstaan om het hele eiland te verkennen.
Scenario 2: je wilt zon in de winter of het voor- en najaar
De Balearen zijn in de winter relatief rustig en frisser (gemiddeld 12-15 graden in januari). Wil je in december, januari of februari ook echt strand- en zwemweer? Dan zijn de Canarische Eilanden de bestemming. Ze liggen op dezelfde breedtegraad als de Sahara, en het subtropische klimaat zorgt het hele jaar door voor temperaturen van 18-25 graden. De passat brengt koele zeewind, waardoor het nooit ondraaglijk heet wordt.
Vanuit Nederland duurt de vlucht naar de Canarische Eilanden gemiddeld 4 tot 4,5 uur, afhankelijk van het vertrekpunt. Schiphol, Eindhoven en Rotterdam bieden directe verbindingen naar Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote en Fuerteventura. La Palma, La Gomera en El Hierro zijn kleiner en vergen vaak een overstap of een extra ferry vanuit de grotere eilanden.
Lees ook meer over andere Europese reisbestemmingen in het overzicht van alle landen in Europa als je wilt vergelijken hoe Spanje zich verhoudt tot zijn buren.
Scenario 3: je zoekt natuur en avontuur in plaats van strand
Niet elk Spaans eiland is een zonvakantie-eiland in de klassieke zin. Sommige eilanden trekken juist wandelaars, duikers, vogelspotters en avonturiers.
La Palma staat in de wandelwereld bekend als “La Isla Bonita” (en niet om Madonna). Het eiland is bedekt met dicht oerwoud en heeft een van de helderste nachthemels ter wereld: de sterrenwacht op het Roque de los Muchachos (2.426 meter) is een van de beste ter wereld. In 2021 barstte de vulkaan Cumbre Vieja uit, wat een deel van het westelijke eiland veranderde. Het westelijke lavalandschap is inmiddels een toeristische attractie geworden, en het eiland is volop bezig met herstel en wederopbouw.
La Gomera is het eiland van het oerwoud. Het Nationaal Park Garajonay bestaat voor een groot deel uit laurierbos, een restant van de vegetatie die voor de ijstijden heel Europa bedekte. De bewoners spraken van oudsher een fluitentaal (Silbo Gomero), waarmee berichten over bergkammen konden worden doorgegeven. De UNESCO heeft Silbo Gomero in 2009 op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed geplaatst.
El Hierro is het kleinste en meest westelijke eiland van de Canarische Eilanden. Tot de ontdekking van Amerika gold El Hierro als het westelijkste punt van de bekende wereld, de “meridiano cero” (nulmeridiaan). Het eiland heeft ook een UNESCO-biosfeerstatus en is vergevorderd in zijn doel om volledig op hernieuwbare energie te draaien. Toerisme is hier puur natuur: schoon duikwater, laurierwoud en stille wegen.
Lanzarote oogt het meest buitenaards van alle Canarische Eilanden. Het vulkanische landschap van het Nationaal Park Timanfaya, gevormd door uitbarstingen tussen 1730 en 1736, is een maanlandschap vol zwarte as en lava. Maar Lanzarote is ook het eiland van architect César Manrique, die in de jaren zestig en zeventig bepaalde dat er geen hoge hotels mochten komen. De eilandarchitectuur is wit met groene en blauwe accenten, en er zijn nul reclameborden. Dat merk je.
- Wandelen: La Palma en El Hierro hebben de meest uitgebreide wandelnetwerken
- Surfen en kitesurfen: Fuerteventura en Lanzarote, met constante passat
- Duiken: El Hierro en Lanzarote hebben helder water en rijke onderzeese fauna
- Vogelspotten: Fuerteventura herbergt de Haubara-trap (Canariaanse veldkip), een zeldzame soort
- Sterrenkijken: La Palma, beschermd als sterrenreservaat
- Vulkaantoerisme: Lanzarote (Timanfaya) en Tenerife (Teide)
Tenerife en Gran Canaria: de twee grootste Canarische Eilanden
Tenerife en Gran Canaria verdienen een aparte paragraaf, simpelweg omdat ze zoveel toeristen trekken en zo veelzijdig zijn.
Tenerife is het grootste Canarische Eiland, met bijna één miljoen inwoners. Het middelpunt is de Teide: een stratovulkaan van 3.715 meter, de hoogste berg van Spanje en de op twee na hoogste vulkaan ter wereld gerekend vanaf zijn basis op de oceaanbodem. Het Nationaal Park Teide staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. De zuidkant van het eiland (omgeving Playa de las Américas en Los Cristianos) is het meest toeristisch, met honderden hotels en een warm zonneklimaat. De noordkant rondom Puerto de la Cruz is groener en historischer. Santa Cruz de Tenerife, de hoofdstad, is samen met Las Palmas de Gran Canaria de officiële hoofdstad van de Canarische Eilanden: ze wisselen de bestuursfunctie af.
Gran Canaria wordt wel het “continent in het klein” genoemd, omdat het landschap zo gevarieerd is. In het zuiden vind je de beroemde duinen van Maspalomas: een gebied van 400 hectare fijn zand dat grenst aan het strand. In het noorden ligt de groene hoofdstad Las Palmas de Gran Canaria, met de historische wijk Vegueta (ook op de UNESCO-lijst) en de stadsstrand Playa de Las Canteras, die geldt als een van de beste stadstranden van Europa. In het binnenland liggen dorpjes op meer dan 1.800 meter hoogte.
Wil je meer weten over hoe eilanden en regio’s politiek zijn ingedeeld? Bekijk ook de uitleg over welk deel van Ierland bij de EU hoort of lees over welk deel van Turkije tot Europa behoort.
Praktische verschillen: Balearen of Canarische Eilanden kiezen?
De vraag welke eilandengroep beter bij jou past, hangt af van een paar concrete factoren. Hieronder de belangrijkste verschillen op een rij.
| Factor | Balearen | Canarische Eilanden |
|---|---|---|
| Beste reistijd | April tot oktober | Heel het jaar |
| Vliegtijd vanuit NL | Circa 2-2,5 uur | Circa 4-4,5 uur |
| Klimaat | Mediterraan | Subtropisch |
| Wintertemperatuur | 12-15°C | 18-23°C |
| Sfeer | Europees badplaatsen | Gevarieerd: resort tot wildernis |
| Natuur | Bergkust, olijfgaarden | Vulkanen, laurierwoud, duinen |
| Formentera bereikbaar? | Ferry vanuit Ibiza (30 min) | Niet van toepassing |
De Balearen zijn idealer als je een korte Europese stedentrip aan de kust combineert met strand. Het culturele aanbod in Palma de Mallorca, het historische centrum van Ibiza-stad of de prehistorische monumenten op Menorca geven een vakantie meer diepgang dan puur zon.
De Canarische Eilanden zijn de betere keuze als je in de wintermaanden wilt vluchten naar warmte. Omdat ze administratief volledig Spaans grondgebied zijn, gelden hier de Europese regelgeving en de euro. Ze liggen geografisch dichter bij Afrika, maar zijn cultureel en juridisch volledig Europees. Dat merk je aan de supermarkten, de wegen, de ziekenhuiszorg en de consumentenbescherming. Voor meer context over welke landen volledig bij de EU horen, zie ook het artikel over de volledige EU-ledenlijst 2026.
Kleine en minder bekende Spaanse eilanden
Buiten de twee grote groepen zijn er een paar eilanden die de gemiddelde toerist niet kent, maar die de moeite waard zijn.
Cabrera is een klein eiland ten zuiden van Mallorca, onderdeel van het gelijknamige nationaal park. Het eiland is onbewoond en volledig beschermd natuurgebied. Dagtochten zijn mogelijk per boot vanuit de haven van Sa Ràpita of Colònia de Sant Jordi. Er mogen maximaal 200 bezoekers per dag. De onderwaterwereld rondom Cabrera geldt als een van de meest pristine van de Middellandse Zee.
Sa Dragonera ligt voor de westkust van Mallorca en is ook een natuurreservaat. Je bereikt het per boot vanuit Sant Elm. Het eiland heeft zijn naam te danken aan zijn vorm, die aan een draak doet denken. Wandelpaden leiden langs vuurtorens met uitzicht over zee. Geen hotels, geen restaurants: alleen natuur.
La Graciosa is een klein Canarisch eiland ten noorden van Lanzarote en maakt officieel deel uit van de gemeente Teguise op Lanzarote. Met circa 700 inwoners en onverharde wegen is het een van de meest authentieke eilanden van heel Spanje. Geen auto’s worden toegelaten voor toeristen: je verplaatst je per fiets of te voet. De ferry vanuit Orzola op Lanzarote duurt circa 25 minuten.
Voor wie geinteresseerd is in de geografische en politieke indeling van Europa en haar eilanden: het artikel over landen die niet bij de EU horen geeft een goed overzicht van uitzonderingen en bijzondere gevallen. En voor wie nieuwsgierig is naar andere Europese wandel- en reisroutes: lees ook over de langste wandelroute van Europa.
Veelgestelde vragen
Hoeveel eilanden horen er bij Spanje?
Spanje heeft in totaal veertien bewoonde eilanden, verdeeld over twee groepen. De Balearen in de Middellandse Zee tellen vier bewoonde eilanden: Mallorca, Menorca, Ibiza en Formentera. De Canarische Eilanden in de Atlantische Oceaan tellen zeven hoofdeilanden: Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura, La Palma, La Gomera en El Hierro. Daarboven zijn er nog kleinere onbewoonde eilanden zoals Cabrera en Sa Dragonera (Balearen) en La Graciosa (Canarisch, licht bewoond).
Horen de Canarische Eilanden bij de Europese Unie?
Ja, de Canarische Eilanden zijn volledig Spaans grondgebied en daarmee ook volledig EU-lid. Je reist er met je Europese identiteitskaart of paspoort en de euro is de officiële munt. Wel gelden er bepaalde fiscale afwijkingen: de Canarische Eilanden hebben een eigen indirecte belasting (IGIC) in plaats van de standaard Spaanse btw, en bepaalde accijnzen zijn lager. Maar voor reizigers merk je daar in de praktijk weinig van, behalve dat sommige producten iets goedkoper zijn.
Wat is het verschil in klimaat tussen de Balearen en de Canarische Eilanden?
De Balearen hebben een mediterraan klimaat: warme, droge zomers (28-30°C) en frisse winters (12-15°C). Ze zijn het aantrekkelijkst van april tot oktober. De Canarische Eilanden hebben een subtropisch klimaat dat het hele jaar mild blijft: 18-23°C in de winter en 24-28°C in de zomer. De constante passat zorgt voor verfrissende wind. Fuerteventura en Lanzarote zijn de droogste eilanden van de groep. La Palma en La Gomera zijn groener en natter door hun hogere bergtoppen.
Kan je Formentera bereiken zonder eigen boot?
Ja, dat kan gewoon met een reguliere ferrydienst. Formentera heeft geen eigen vliegveld, dus de enige manier om er te komen is per ferry vanuit Ibiza. De overtocht duurt gemiddeld 30 minuten met de snelle catamaran of circa een uur met de reguliere veerboot. Er zijn meerdere maatschappijen die deze route varen, waaronder Baleària en Trasmediterránea. In de zomer rijden er tientallen oversteekten per dag. Op het eiland zelf verplaats je je het best per gehuurde fiets of scooter; er zijn nauwelijks doorgaande wegen.
Welk Canarisch eiland is het meest geschikt voor gezinnen met kinderen?
Gran Canaria en Tenerife zijn de populairste keuzes voor gezinnen, vanwege het brede aanbod aan familieresorts, waterparken en activiteiten. Tenerife heeft Siam Park (meerdere jaren tot de beste waterparken van Europa gekroond) en Loro Parque in Puerto de la Cruz. Gran Canaria biedt de duinen van Maspalomas en diverse aquariums en dierenparken. Lanzarote is rustiger en geschikter voor gezinnen die liever de natuur in willen dan in een groot resort verblijven. El Hierro is ideaal voor rustige gezinnen die snorkelen en wandelen verkiezen boven strand en pretpark.
Zijn de Spaanse eilanden het hele jaar door bereikbaar vanuit Nederland?
De Canarische Eilanden zijn vrijwel het hele jaar bereikbaar met directe vluchten vanuit Schiphol, Eindhoven en Rotterdam The Hague Airport naar Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote en Fuerteventura. De kleinere eilanden (La Palma, La Gomera, El Hierro) vereisen vaker een overstap. De Balearen hebben het hoogseizoen van april tot oktober, met de meeste directe vluchten. In de winter neemt het aantal verbindingen fors af, al zijn er ook dan nog vluchten naar Mallorca. Menorca, Ibiza en Formentera zijn in de winter stukken rustiger en sommige hotels sluiten.
