De 7 moderne wereldwonderen zijn de Grote Muur van China, het Colosseum in Rome, Machu Picchu in Peru, de Taj Mahal in India, Chichen Itza in Mexico, Petra in Jordanie en Christus de Verlosser in Brazilie. Ze werden in 2007 gekozen via een wereldwijde stemming waarbij meer dan 100 miljoen mensen hun stem uitbrachten.
Wie dit lijstje voor het eerst tegenkomt, stelt al snel een tweede vraag: welke “7 wereldwonderen” bedoel je precies? Er bestaat namelijk meer dan een versie. Dit artikel behandelt de bekendste, de zeven nieuwe wereldwonderen van de New7Wonders Foundation, en legt daarna uit wat een beginner moet weten versus wat een echte liefhebber interessant vindt.
De oorsprong: van de Oudheid naar 2007
Het idee van “zeven wereldwonderen” stamt uit de klassieke Oudheid. Griekse schrijvers stelden rond 200 voor Christus een lijst samen van de indrukwekkendste bouwwerken die mensen ooit hadden gezien. Van die oorspronkelijke zeven antieke wonderen staat er slechts een nog overeind: de Piramides van Gizeh in Egypte. De rest, zoals de Hangende Tuinen van Babylon en het Standbeeld van Zeus in Olympia, is allang verdwenen.
Eeuwen later wilde de Zwitserse zakenman Bernard Weber een nieuw antwoord geven op de vraag welke bouwwerken de mensheid het meest vertegenwoordigen. Hij richtte in 1999 de New7Wonders Foundation op en startte een publieksstemming. Iedereen ter wereld kon gratis via internet of sms stemmen. Op 7 juli 2007 werden de winnaars bekendgemaakt in Lissabon, voor een groot televisiepubliek. De datum, 7-7-07, was bewust gekozen.
Meer dan 200 monumenten deden mee aan de voorselectie, teruggebracht tot 21 finalisten. UNESCO distantieerde zich van het initiatief: de organisatie vond het geen wetenschappelijk verantwoord proces. Maar voor een breed publiek was de stemming een succes. Honderd miljoen stemmen laten zich lastig negeren. Het resultaat leeft nog steeds sterk in de populaire cultuur.
Ter vergelijking: de Piramides van Gizeh werden als eervolle uitzondering buiten de stemming gehouden en mogen zich officieel “achtste wonder” noemen op de lijst van New7Wonders. Ze zijn het enige antieke wonder dat de tand des tijds heeft doorstaan.
Overzicht van de 7 moderne wereldwonderen
Onderstaande tabel geeft een snel overzicht van alle zeven wonderen met land, locatie en de periode van bouw of ontstaan.
| Wonder | Land | Locatie | Gebouwd/ontstaan |
|---|---|---|---|
| Grote Muur van China | China | Noord-China | 7e eeuw v.Chr. tot 17e eeuw n.Chr. |
| Colosseum | Italie | Rome | 70-80 na Chr. |
| Chichen Itza | Mexico | Yucatan-schiereiland | Circa 600-1200 na Chr. |
| Machu Picchu | Peru | Andes, nabij Cusco | Circa 1450 na Chr. |
| Taj Mahal | India | Agra, Uttar Pradesh | 1632-1653 na Chr. |
| Petra | Jordanie | Ma’an-gouvernoraat | Circa 4e eeuw v.Chr. |
| Christus de Verlosser | Brazilie | Rio de Janeiro | 1922-1931 na Chr. |
Je ziet meteen dat de lijst een enorme tijdsspanne bestrijkt: van de Nabateeers die Petra uithouwen in de rotsen, via Incakoningen die Machu Picchu laten bouwen, tot een Braziliaans monument dat pas in de 20e eeuw zijn voltooiing vond. Geografisch lopen ze van Oost-Azie tot Zuid-Amerika en van het Midden-Oosten tot Europa.
Wat een beginner moet weten: de zeven in een notendop
Ben je nog niet erg bekend met de wonderenlijst? Dan beginnen we met de essentie van elk monument. Later in dit artikel gaan we dieper.
Grote Muur van China: Geen enkel bouwwerk symboliseert China zo krachtig als deze muur. Hij loopt van de Gele Zee in het oosten tot diep in de Gobiwoestijn in het westen, in totaal meer dan 21.000 kilometer, al is niet alles meer zichtbaar. De meeste toeristen bezoeken de goed gerestaureerde secties bij Badaling of Mutianyu, op ongeveer 70 kilometer van Peking. Meer over de exacte ligging lees je op Waar ligt de Chinese Muur? Locatie, lengte en geschiedenis.
Colosseum: Het grootste amfitheater uit de Oudheid staat midden in Rome. Keizer Vespasianus begon de bouw in 70 na Chr.; zijn zoon Titus opende het in 80 na Chr. Op hoogtijdagen konden er 50.000 tot 80.000 toeschouwers naar binnen. Vandaag de dag trekt het Colosseum jaarlijks meer dan 5 miljoen bezoekers en is het een van de drukstbezochte bezienswaardigheden van Europa.
Chichen Itza: Op het schiereiland Yucatan in Mexico staat de tempelpiramide El Castillo, ook wel de Piramide van Kukulcan. Hij telt vier trappen van elk 91 treden plus het platform bovenop: samen 365, een voor elke dag van het jaar. Twee keer per jaar, bij de lenteequinox in maart en de herfstequinox in september, valt het schaduwspel zo dat het lijkt of een slang langs de trap naar beneden glijdt.
Machu Picchu: De Incastad ligt op zo’n 2.430 meter hoogte in de Peruaanse Andes, verborgen tussen steile bergpieken. Ze werd gebouwd rond 1450 in opdracht van de Incaheerser Pachacuti en verlaten nog voor de Spaanse conquistadores arriveerden. De Amerikaanse historicus Hiram Bingham bracht de ruines in 1911 opnieuw onder internationale aandacht, al wisten lokale bewoners er allang van. Tegenwoordig beperkt Peru het dagbezoekersaantal om de site te beschermen.
Taj Mahal: Het mausoleum in Agra werd gebouwd door Mogolkeizer Shah Jahan als eeuwig monument voor zijn gestorven vrouw Mumtaz Mahal. De bouw duurde van 1632 tot 1653, nam naar schatting 20.000 arbeiders in dienst en verbruikte wit marmer dat speciaal werd aangevoerd uit Makrana in Rajasthan. Het gehele complex staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Op Wat is de Taj Mahal en waarom is het zo bijzonder? vind je een uitgebreider verhaal.
Petra: De rotsstad in Jordanie is het werk van de Nabateers, een Arabisch volk dat hier vanaf de 4e eeuw voor Christus een bloeiende handelsstaat opbouwde. Karavanen met wierook en specerijen passeerden hier op weg van Arabie naar de Middellandse Zee. De beroemdste gevel, Al-Khazneh (“de Schatkamer”), is in de zandsteen uitgehouwen en meer dan 40 meter hoog. De stad werd in 1985 UNESCO-erfgoed en in 2007 wereldwonder.
Christus de Verlosser: Het 30 meter hoge standbeeld staat op de Corcovado-berg boven Rio de Janeiro op een hoogte van 710 meter. Met zijn uitgestrekte armen van 28 meter breed is hij al van ver zichtbaar. De bouw duurde van 1922 tot 1931. Het is het jongste monument op de lijst en tegelijk het meest recente in zijn oorsprong.
Wat gevorderden nog niet weten: dieper in elk wonder
Je kent de namen en plaatsen. Maar wat maakt elk monument werkelijk bijzonder als je verder kijkt dan de standaardomschrijving?
De Grote Muur is geen eenheid: De muur die mensen vandaag bezoeken stamt hoofdzakelijk uit de Ming-dynastie (1368-1644). Maar eerdere keizers bouwden al palissaden en aarden wallen. Historici discussieren over de vraag of al die afzonderlijke bouwwerken als “een muur” gelden. Een deel van de vroegere secties is allang verdwenen of door bebouwing overgroeid. De bekende gestapelde bakstenen versie bij Badaling is grotendeels gerestaureerd in de 20e eeuw voor toeristische doeleinden.
Het Colosseum had een complex vloersysteem: Onder de arena lag een ondergronds doolhof van gangen, kooien en liften, het hypogeum geheten. Via een systeem van katrollen en hefbomen konden dieren en strijders ineens vanuit de grond verschijnen, tot grote verbazing van het publiek. Pas in de 5e eeuw stopten de gladiatorengevechten; daarna werd het gebouw deels gesloopt voor bouwmateriaal.
Chichen Itza had een akoestisch fenomeen: Klap je in de handen voor El Castillo, dan hoor je een echo die lijkt op het geluid van de quetzalvogel, een heilige vogel in de Maya-cultuur. Onderzoekers van de Universiteit van California bestudeerden dit fenomeen en vonden dat het resultaat is van de tredes die geluidsgolven op een bepaalde manier weerkaatsen. Of het opzettelijk ontworpen is, staat ter discussie.
Machu Picchu was mogelijk geen stad: Lange tijd noemden mensen het een “verloren stad”, maar veel onderzoekers denken nu dat het eerder een koninklijk landgoed was, een soort zomerverblijf voor de Inca-elite. Het complex bestaat uit meer dan 200 gebouwen van fijnbewerkte steen zonder mortel. De stenen sluiten zo precies op elkaar dat je er geen mes tussen kunt steken.
De Taj Mahal verandert van kleur: Het witte marmer absorbeert licht op een bepaalde manier waardoor het gebouw bij zonsopkomst roze lijkt, op het middaguur wit en bij maanlicht goud-blauw. Dat maakt het elke keer opnieuw anders. Jaarlijks trekt de Taj Mahal tussen de 6 en 8 miljoen bezoekers, waardoor de autoriteiten al meerdere beperkingsmaatregelen hebben genomen om de slijtage te beperken.
Petra had waterbeheer op hoog niveau: In een droge woestijnomgeving bouwden de Nabateers een geavanceerd systeem van kanalen, dammen en cisterns dat regenwater ving en distribueerde. Zonder dit systeem had de stad, die op haar hoogtepunt misschien 20.000 inwoners telde, simpelweg niet kunnen bestaan. Grote delen van dit waterbeheer-netwerk zijn pas recent volledig in kaart gebracht door archeologen.
Christus de Verlosser werd ontworpen door een Pool: De sculptuur van de figuur zelf is het werk van de Poolse beeldhouwer Paul Landowski; de constructie viel onder leiding van de Braziliaanse ingenieur Heitor da Silva Costa. Het standbeeld is gemaakt van gewapend beton met een bekleding van speksteentegels. De handen en het gelaat zijn van speksteen uit Zweden. Bliksem treft het standaard regelmatig, zo ook in 2014 toen de rechterduim afbrak en moest worden gerestaureerd.
Drie speciale varianten en verwante lijstjes
Naast de New7Wonders-lijst bestaan er andere versies die de moeite waard zijn om te kennen. De wereldwonderenwereld is rijker dan een enkel lijstje suggereert.
De zeven antieke wereldwonderen: Dit is de oorspronkelijke lijst uit de Oudheid. Alleen de Piramides van Gizeh bestaan nog. De andere zes, waaronder de Hangende Tuinen van Babylon (waarvan de locatie zelfs nog onduidelijk is), het Mausoleum van Halikarnas en de Vuurtoren van Alexandrie, zijn verloren gegaan door aardbevingen, branden en de tand des tijds.
De zeven wereldwonderen van de natuur: In 2011 organiseerde dezelfde New7Wonders Foundation een vergelijkbare stemming, ditmaal voor natuurwonderen. De winnaars waren: de Amazone, Ha Long Bay in Vietnam, het Iguazuwatervallen-complex, Jeju-eiland in Zuid-Korea, Komodo in Indonesie, de Puerto Princesa ondergrondse rivier op de Filippijnen en Tafelmountain in Zuid-Afrika. Ook de Borobudur-tempel in Indonesie behoort tot de bekendste monumenten van Zuidoost-Azie, al staat hij buiten de New7Wonders-top.
UNESCO Werelderfgoed: De meeste van de zeven wonderen staan ook op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Dat is een aparte, wetenschappelijk onderbouwde lijst die nu meer dan 1.100 locaties wereldwijd omvat, van natuur- tot cultuurerfgoed. UNESCO’s lijst is strenger geselecteerd dan een publieksstemming, maar minder bekend bij het grote publiek.
Wie de lijst van wonderen wil uitbreiden, komt ook terecht bij de Karakoram Highway, die door Pakistan en China loopt en door sommigen als een wonder van moderne ingenieurskunst wordt beschouwd.
Hoe bezoek je de zeven wonderen: tips per monument
Als je alle zeven wilt bezoeken, plan dan minimaal twee tot drie weken per continent. Hieronder staan praktische tips per wonder.
- Grote Muur, China: Vlieg naar Peking en neem een bus of taxi naar Badaling of Mutianyu. Mutianyu is minder druk en biedt een kabelbaan. Bezoek bij voorkeur op een doordeweekse dag.
- Colosseum, Rome: Boek je kaartje ver vooruit, want dagelijkse bezoekersaantallen zijn gelimiteerd. Combineer met het nabijgelegen Forum Romanum en de Palatijnse Heuvel op dezelfde dag.
- Chichen Itza, Mexico: Zit op het Yucatan-schiereiland, goed bereikbaar vanuit Cancun (circa 2,5 uur rijden). Ga vroeg om de drukte en de hitte te vermijden. Klimmen op de piramide is al jaren verboden.
- Machu Picchu, Peru: Reis per trein vanuit Cusco naar Aguas Calientes, daarna een bus bergop. Dagbezoekersaantallen zijn beperkt; boek tickets maanden van tevoren. Hoogteziek zijn is een risico boven 2.400 meter.
- Taj Mahal, India: Bereikbaar vanuit Agra, op circa 200 kilometer van Delhi. Sluit op vrijdag (voor moslims, deels gesloten). De vroege ochtend geeft het beste licht en de kleinste drukte.
- Petra, Jordanie: Het dichtstbijzijnde vliegveld is Aqaba. Verwacht minstens een volle dag voor een basisbezoek; twee dagen is beter. Comfort-schoenen zijn een vereiste: je loopt al snel 15 kilometer op een dag.
- Christus de Verlosser, Rio de Janeiro: Neem de tandradbaan omhoog vanuit het wijk Santa Teresa, of ga per minibus. Zorg voor een helder dag: bij bewolking zie je nauwelijks iets vanbovenaf. Mistig weer maakt het monument zelf mysterieus maar de uitzichten verdwijnen.
Praktisch gezien is Petra de meest afgelegen bestemming voor de meeste Europeanen, terwijl Christus de Verlosser en Machu Picchu het makkelijkst te combineren zijn op een Zuid-Amerika-reis. India en China zijn elk een aparte reis waard.
De New7Wonders-stemming: wat zegt het over de wonderen?
Kritiek op de lijst is er genoeg. Sommige historici vinden dat de stemming teveel afhangt van nationalisme: landen mobiliseerden actief hun bevolking om te stemmen. India zette grootschalige campagnes op voor de Taj Mahal, Brazilie voor Christus de Verlosser. Dat verklaart deels waarom beter gepromote monumenten wonnen van minder bekende maar minstens zo indrukwekkende plaatsen.
Wat Petra betreft, valt op dat het de enige winnaar is in het Midden-Oosten. Egypte deed niet officieel mee, omdat de overheid het ongepast vond om de Piramides van Gizeh in zo’n stemming te zetten. Vandaar de eervolle uitzondering-status. De Angkor Wat-tempels in Cambodja, de Alhambra in Spanje en de Hagia Sophia in Istanbul behoorden tot de 21 finalisten maar vielen net buiten de top 7.
De stemming had ook een economisch effect. Onderzoek van de Fundacion Mediterranea toonde aan dat bezoekersaantallen bij de winnaars tussen 2006 en 2011 flink stegen: Machu Picchu met 51 procent, Chichen Itza met 53 procent en Christus de Verlosser zelfs met 107 procent. De New7Wonders-status bleek een krachtig marketing-instrument voor toerisme.
Het maakt de lijst misschien minder “objectief”, maar voor reizigers blijft hij een handige leidraad. De zeven wonderen vertegenwoordigen uiteenlopende beschavingen, tijdperken en bouwstijlen. Ze laten zien wat mensen in heel verschillende omstandigheden tot stand brachten. Wie de lijst afwerkt, reist van de Andes naar de Arabische woestijn en van het Mogolrijke naar het Romeinse imperium.
Meer dan de vraag welke bouwwerken het “beste” zijn, vertelt de lijst iets over wat wereldwijd als indrukwekkend wordt herkend. Dat is ook waardevolle informatie. Wie meer wil weten over een specifiek land, bekijkt ook even welke vlag bij welk land hoort, want sommige landen op de lijst verrassen: bekijk Welke vlag hoort bij welk land? Ontdek het hier! voor een handig overzicht.
Veelgestelde vragen
Zijn de 7 wereldwonderen hetzelfde als de 7 antieke wereldwonderen?
Nee, dat zijn twee verschillende lijsten. De antieke wereldwonderen zijn samengesteld door Griekse schrijvers rond 200 voor Christus. Slechts een van die zeven bestaat nog: de Piramides van Gizeh. De moderne 7 wereldwonderen zijn gekozen in 2007 via een wereldwijde publieksstemming waarbij meer dan 100 miljoen mensen deelnamen. De Piramides van Gizeh werden buiten de stemming gehouden en kregen een eervolle uitzondering-status.
Welk wereldwonder is het oudste?
Petra in Jordanie werd gebouwd door de Nabateers vanaf de 4e eeuw voor Christus, maar de oudste secties van de Grote Muur van China dateren ook al uit de 7e en 5e eeuw voor Christus. In de praktijk geldt de Grote Muur door zijn lange bouwgeschiedenis als het historisch meest gelaagde monument op de lijst, ook al zijn de best bewaarde delen uit de Ming-periode (14e-17e eeuw).
Kun je alle zeven wonderen in een enkele reis combineren?
Dat is mogelijk maar vergt een flinke investering in tijd en geld. Je reist dan door China, Italie, Mexico, Peru, India, Jordanie en Brazilie. Realistische backpackers doen dit in drie tot vier maanden. Een comfortabelere aanpak is om de wonderen per continent te groeperen. Machu Picchu en Christus de Verlosser liggen beide in Zuid-Amerika en zijn goed te combineren. De Taj Mahal, Chichen Itza, Petra en de overige twee vragen elk een aparte reis.
Welk wereldwonder trekt de meeste bezoekers?
Het Colosseum in Rome is het drukstbezochte wonder in absolute aantallen: het trekt meer dan 5 miljoen bezoekers per jaar. De Taj Mahal schommelt tussen de 6 en 8 miljoen, maar is geografisch sterker geconcentreerd in een kort toeristisch seizoen. Machu Picchu heeft juist een limiet op het dagbezoekersaantal, waardoor Peru de stroom beheersbaar houdt en de site beschermt tegen overbelasting.
Zijn er ook wereldwonderen in Europa?
Ja, het Colosseum in Rome is het enige van de 7 wonderen in Europa. Italie is daarmee de enige Europese vertegenwoordiger op de lijst. Tot de 21 finalisten behoorden ook de Alhambra in Granada (Spanje) en de Hagia Sophia in Istanbul (Turkije). Beide vielen net buiten de top 7. Meer over de Italiaanse hoofdstad lees je op Wat is de hoofdstad van Italie en waarom is dat zo?.
Welk wonder ligt in Afrika of het Midden-Oosten?
Petra in Jordanie is het enige wonder dat zich in het Midden-Oosten bevindt. Op de continentale kaart van Afrika staat geen winnaar, al werden de Piramides van Gizeh in Egypte buiten de stemming gehouden en zijn ze als eervolle uitzondering opgenomen. De Afrikaanse finalisten, waaronder de Great Zimbabwe-ruines, haalden de top 7 niet. Petra was al in 1985 opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst, drie jaar voor het Jordaanse toerisme er echt van begon te profiteren.
